اندیشه ناب و امیدبخش مهدویت از ریشهدارترین اندیشههای قلمرو اندیشه اسلامی و از یادگاران پیامبر اعظم(ص) برای مسلمانان است. بر این اساس مسلمانان از هر مذهب از مذاهب اسلامی باشند بر این باورند که در آخرالزمان منجی بشریت (مهدی موعود) که از فرزندان حضرت زهرا(س) است ظهور خواهد کرد و جهان را پر از عدل و داد خواهد کرد. اندیشمندان شیعه و اهل سنت هر دو معقدند که روایات مهدویت در حد تواتر است و جایی برای بحث باقی نمیگذارد.
در قرآن این وعده چنین ترسیم شده است:
«خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند وعده میدهد که قطعاً آنان را حکمران روی زمین خواهد کرد، همانگونه که به پیشینیان آنها خلافت روی زمین را بخشید؛ و دین و آیینی را که برای آنان پسندیده، پابرجا و ریشهدار خواهد ساخت؛ و ترسشان را به امنیّت و آرامش تبدیل میکند، آنچنان که تنها مرا میپرستند و چیزی را شریک من نخواهند ساخت. و کسانی که پس از آن کافر شوند، از جمله فاسقانند».(۱)
نشانه این وعده تخلفناپذیر الهی در اولین مرحله، پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و بنای بلندآوازه نظام جمهوری اسلامی بود که ایران را به پایگاه مستحکمی برای اندیشه حاکمیت و تمدن اسلامی تبدیل کرد. سر برآوردن این پدیده معجزهآسا در اوج هیاهوی مادیگری و اسلامستیزی چپ و راست در ابعاد فکری و سیاسی و آنگاه مقاومت و استحکام آن در برابر ضربات سیاسی، نظامی و اقتصادی و تبلیغاتیای که از همه سو بر سر او نواخته میشد، در دنیای اسلام امید تازهای برانگیخت و شوری در دلها پدید آورد.
به تعبیر حضرت امام، «انتظار فرج، انتظار قدرت است.» باید بکوشیم تا قدرت اسلام در عالم تحقق پیدا کند و مقدمات ظهور حضرت مهدی «عج» فراهم شود. برای آمدن ایشان و فراهم ساختن زمینه ظهور، مسلمین باید با هم تجمیع کنند.»(۲)
انقلاب مردم ایران نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچمداری حضرت حجت «عج» است که خداوند به همه مسلمان و جهانیان منت نهد و ظهور فرجش را در عصر حاضر قرار دهد.(۳)
«ما با خواست خدا دست تجاوز و ستم همه ستمگران را در کشورهای اسلامی میشکنیم. ما با صدور انقلابمان که در حقیقت صدور انقلاب راستین و بیان احکام محمدی(ص) است به سیطره و سلطه و ظلم جهانخواران خاتمه میدهیم و به یاری خدا راه را برای ظهور منجی و مصلح کل و امامت مطلق امام زمان«عج» فراهم میکنیم.»(۴)
مهدویت، مبشّر مژدهای است که همه انبیاء به خاطر آن آمدند و آن ایجاد جهانی توحیدی بر اساس عدالت و با استفاده از همه ظرفیتهایی است که خدای متعال در وجود انسان به ودیعه نهاده است. در این حاکمیت حقیقی معنویت و دین بر سراسر زندگی انسانها حاکم میشود.(۵)
امید اکسیر مقاومت
امید به اصلاح نهایی بهوسیله ولی مطلق حضرت حق حقیقتی غیرقابل تخلف است. در زیارت آلیاسین میخوانیم: «السَّلامُ عَلَیْکَ یا وَعدَاللَّهِ الَّذى ضَمِنَهُ» سلام بر تو ای وعده تضمین شده: «السَّلاَمُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ وَ الْعِلْمُ الْمَصْبُوبُ وَ الْغَوْثُ وَ الرَّحْمَهُ الْوَاسِعَهُ وَعْداً غَیْرَ مَکْذُوب»:(۶) سلام بر تو ای پرچم برافراشته و ای دانش انباشته و ای فریادرس بیکسان و درماندگان و ای وعده بیکران، وعدهای خالی از دروغ و همراه با راستی و صدق.»
در این راستا رهبر معظم انقلاب داستانی را نقل میکنند: «یکی از علما و روحانیون برای من نقل کردند که در اوائل روی کار آمدن رژیم منحوس و وابسته پهلوی، آن کودتاگر بیسواد و فاقد هرگونه معرفت و معنویت، یکی از آخوندهای وابسته به دربار را صدا کرد و از او پرسید: این قضیه امام زمان چیست که چنین مشکلاتی را برای ما درست کرده است؟ آن آخوند هم طبق دل و میل او جوابی داد. آن قلدر هم مأموریت داد بروند و این مسئله را حل و فصل و تمام کنند و این اعتقاد را از دل مردم بیرون بیاورند. او میگوید این کار آسانی نیست. خیلی مشکلات دارد باید کمکم و با مقدمات شروع کنیم.»(۷)
اصل امید به یک آیندۀ روشن برای بشریت و ظهور یک موعود یا منجی و یا یک عدالتگستر در سراسر جهان تقریباً مورد اتفاق همه ادیان عالم است و حتی ادیان غیرالهی از جمله هندو، بودایی و ادیانی که نامی از آنها در ذهن اکثر مردم نیست، به این اصل معتقدند.
انتظار در واقع پاسخ به نیاز انسانها در طول تاریخ است. انتظار یعنی دل سرشار از امید به آینده بشر که هرچند ممکن است کسانی آن را دور ببینند؛ اما از نگاه قرآن حقیقت نزدیکی است: «أَلَا إِنَّ نَصرَ اللَّهِ قَرِیب»(۸)
انتظار یعنی دنیایی روشن از نور و عدل و نوید خداوند برای بشر. از اینرو نباید اجازه داد که تصرف شیاطین و ظلم و عدوان طواغیت عالم شعلههای امید را در دلها خاموش کند. اعتماد به آینده روشن و امیدواری از پیامدهای انتظار است. همه باید باور کنند که حرکت عالم به سمت صلاح است.(۹)
یکی از اساسیترین کارهای استعمار و استکبار و ایادی آن از بین بردن امید و اعتقاد به مبارزه در دل مردم و خاموش کردن این چراغ است، ولی تا کنون موفق نشدهاند. میدانیم که استعمار و استکبار در این زمینه نه فقط در ایران، بلکه در سطح دنیای اسلام تلاش فراوان کرده است، اما بسیاری از ملتها از جمله الجزایر، کوبا، ویتنام و….در گوشه و کنار دنیا متحد و یکپارچه شده و استعمار را در بیرون و استبداد را در داخل کشور خود شکست دادهاند.(۱۰)
بهرغم میل مستکبران عالم و تظاهر آنان به قدرت، لشکر حق و حقیقت و کاروان بشریت به سمت و سوی عدل و داد پیش میرود و روز به روز قویتر و پرشمارتر میشود.
ملت امیدوار به آینده میداند که آفتاب ظلم و ستم و زورگویی و تجاوز و طغیان و استکبار با تمام قدرتی که امروز در جهان دارد، رو به غروب است و زمانی خواهد رسید که قدرت قاهره حق قلل فساد را فرو خواهد ریخت و چشمانداز زندگی بشر را با عدالت منور خواهد کرد.(۱۱)
امروز هرچند شاید اهدافی دور از دسترس به نظر برسند و مثلاً وقتی دربارۀ آزادی فلسطین حرف میزنیم، برخی آینده را مبهم ببینند، اما شاهد هستیم که پس از گذشت نزدیک به دو سال از “طوفانالاقصی”، با وجود امکانات نظامی عظیمی که آمریکا در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داده است، مبارزات فلسطینیها و لبنانیها با این رژیم غاصب همچنان ادامه دارد و رژیم با اینکه بیش از ۸۰ هزار تن بمب بر سر مردم فلسطین و لبنان ریخته، خواری و ذلت را پذیرفته و واسطه تراشیده تا آتشبس را برقرار کند و در برابر آزادی ۳۳ نفر از نظامیان متجاوز صهیونیست بیش از هزار نفر از مردم فلسطین و زندانیان محکوم به حبس ابد یا ۲۰ تا ۳۰ سال زندان آزاد شوند و بیش از ۵۰۰ هزار نفر از فلسطینیان که در فاصلهای کوتاه در برابر یاوهگوییهای ترامپ اجباراً به مصر و اردن رفته بودند، به غزه بازگردند، چون ملتی که به خدا مؤمن و متکی و به آینده امیدوار و با پردهنشینان غیب در ارتباط است، هرگز تسلیم و مرعوب نمیشود.(۱۲)
به برکت انتظار، هیچ بنبستی در زندگی بشر وجود ندارد که نشود در آن راهی گشود. استکبار قادر نیست یک ملت امیدوار و پرتحرک و فعال و زنده و باهوش را از پای درآورد.
یکی از مهمترین اهداف سیاستگذاران و طراحان برنامههای استکباری مأیوس کردن ملتها از مقاومت است. اگر ملتها بیدار و امیدوار باشند، حربههای استکبار کارآمد نخواهند بود. اولین درس عملی مهدویت، این است که نابودی اساس ظلم و ستم در سطح جهان نه تنها ممکن که قطعی است و عاملی که مردم را به کار و حرکت وا میدارد نیروی امید است. امروز ملت فلسطین امید پیدا کرده است و به پیش میتازد. تا وقتی این حرکت رو به جلو وجود داشته باشد، درهای فرج به روی آنها گشوده میشود و راه پیروزی تا انشاءالله پیروزی نهایی آرام آرام طی خواهد شد.
اگر آمریکا قدرتی را که ادعا میکرد، داشت، امروز باید از مبارزات ملت فلسطین اثری بر جا نمانده باشد، اما میبینیم که مبارزات مردم فلسطین روز به روز پیش میرود. مشاهده می کنیم که اینک نظام صهیونیستی از هر طرف حرکت کند ضربه میخورد و با شکست مواجه میشود. اگر فلسطینیان را برگردانند، شکست خوردهاند و اگر نگهشان بدارند باز هم شکست میخورند، اگر آنها را اعدام و زندانی کنند، شکست خوردهاند، آزادشان هم بکنند، شکست خوردهاند، البته مشروط به اینکه فلسطینیان مقاومت کنند و با هیچ سختیای از هدف خود برنگردند.(۱۳)
فلسطین زادگاه و آرامگاه انبیاء
فلسطین مورد توجه همه ادیان الهی، از جمله اسلام، مسیحیت و یهود و زادگاه پیامبرانی چون ابراهیم، اسماعیل، عیسی، موسی و یحیی و…«ع» است و بیش از ۳۰۰ پیامبر در آن آرمیدهاند. مسجد الاقصی، محل عروج پیامبر اعظم(ص) به سوی آسمانها و عالم ملکوت است.(۱۴) در قرآن دربارۀ هیچ قومی بیش از قوم بنیاسرائیل سخن نرفته است. بیش از ۹۰۰ آیه قرآن به این قوم اختصاص دارد.
قرآن از برتری گذشته این قوم نسبت به سایر اقوام سخن به میان آورده است:(۱۵) و نیز میفرماید: «ای بنیاسرائیل نعمتهایی را که به شما عطا کردم و شما را بر جهانیان زمان خودتان برتری دادم، به یاد آورید؛ ولی چون سپاسگزار نعمتهای الهی نبودند و از مسیر حق منحرف شدند و پا به وادی شرک و ضلالت نهادند، دچار انواع عذابها شدند». بنیاسرائیل به سبب خشم خدا دچار سقوط معنوی شدند و مُهر خواری و ذلت و بینوایی و بدبختی بر آنان زده شد. علت آناست که آنان همواره به آیات خدا کفر میورزیدند و پیامبران را ظالمانه میکشتند و خدا را نافرمانی و از حدود الهی تجاوز میکردند.(۱۶)
در سوره مبارکه اسراء آیات ۴ تا ۷ چنین آمده است: «ما در تورات به بنیاسرائیل خبر دادیم که قطعاً دو بار در زمین فساد میکنند و در برابر خدا به طغیان و نسبت به مردم به برتریجویی و ستمی بزرگ دچار میشوند. چون زمان ظهور وعده عذاب و انتقام مایۀ کیفر نخستین طغیان فرا رسد، بندگان سخت پیکار و نیرومند خود را علیه شما برمیانگیزیم. آنان برای کشتن و اسیر کردن و ربودن املاک و ثروت شما لابهلای خانهها را با دقت جستجو خواهند کرد و یقیناً این وعدهای انجام شدنی است. سپس پیروزی بر آنان را به شما باز میگردانیم و شما را به وسیله اموال و فرزندانتان تقویت و نفرات رزمی شما را بیشتر میکنیم…پس چون زمان ظهور و وعده دوم برای عذاب و انتقام فرا رسد، پیکارگرانی بسیار سختگیر را علیه شما برمیانگیزیم تا شما را دچار آسیب و اندوه فراوان کنند و آنگونه که بار اول آمدند، به مسجد الاقصی درآیند و هرکه و هرچه را که بدان دست یابند بهشدت در هم کوبند و نابود سازند.»(۱۷)
در تفسیر طغیان اول و دوم در این آیه، در میان مفسران اختلاف نظر وجود دارد و احتمالاتی را برای آنها ذکر کردهاند. یکی از احتمالات در تفسیر نمونه بدین نحو آمده است که این دو رخداد (افساد) مربوط به رویدادهای بعد از جنگ جهانی دوم و تشکیل حزبی به نام صهیونیسم و تشکیل دولتی به نام اسرائیل در قلب ممالک اسلامی است. منظور از فساد اول همین است و منظور از انتقام اول آن است که ممالک اسلامی در آغاز که از این توطئه آگاه شدند، دست به دست هم دادند و توانستند بیتالمقدس و قسمتی از شهرها و قصبات فلسطین را از چنگ یهودیان بیرون آورند و دست یهود از مسجد الاقصی، بهکلی قطع شد. منظور از فساد دوم هجوم اسرائیل به اتکای نیروهای استعماری جهانخوار و اشغال سرزمینهای اسلامی و گرفتن بیتالمقدس و مسجدالاقصی است.(۱۸)
به این ترتیب باید مسلمانان در انتظار پیروزی دوم بر اسرائیل باشند؛ مسجدالاقصی را از چنگ آنان بیرون آورند و نفوذشان را از این سرزمین اسلامی بهکلی قطع کنند. این همان چیزی است که همه مسلمانان جهان در انتظار آنند و وعده و فتح و نصرت الهی برای مسلمانان است.
در همین راستا به سخنی از امیرالمؤمنین«ع» برمیخوریم که میفرماید:
«یهود برای تشکیل دولت خود در فلسطین از غرب به منطقه عربی خاورمیانه خواهد آمد.» عرضه داشتند یا اباالحسن این عربها آنموقع کجا خواهند بود؟ فرمود: «آن زمان عربها نیروهایشان از هم پاشیده و ارتباط آنها از هم گسیخته است و متحد و هماهنگ نیستند». از ایشان سئوال شد: آیا این بلا و گرفتاری طولانی خواهد بود؟ فرمود: «نه، تا زمانی که زمام امور خود را از دست دیگران رها سازند و تصمیمات جدی آنها دوباره تجدید شود. آنگاه سرزمین فلسطین به دست آنها فتح و عربها پیروز و متحد خواهند شد و نیروهای کمکیای که روی پرچمشان نوشته شده «القوه»، از سرزمین عراق به کمک آنان خواهند آمد و عربها و سایر مسلمانان مشترکاً برای نجات فلسطین قیام خواهند کرد و با یهود خواهند جنگید. جنگ بسیار سختی که بخش اعظم آن در دریا روی خواهد داد و در اثر آن مردمان در خون شناور میشوند و مجروحین از روی اجساد کشتهها عبور خواهند کرد.»
آنگاه فرمود: «عربها سه بار با یهود میجنگند و در مرحله چهارم که ثبات قدم و صداقت آنها اثبات میشود، همای پیروزی بر سرشان سایه میافکند». و نیز: «به خدای بزرگ سوگند که این مبارزه تا جایی ادامه مییابد که یک نفر یهودی هم در فلسطین باقی نماند.»(۱۹)
از این روایات چنین بر میآید که:
۱٫ یهودیان از سایر مناطق، بهویژه غرب به فلسطین مهاجرت میکنند و دولتی یهودی را تشکیل میدهند.
۲٫ تشکیل این دولت غاصب وقتی صورت میگیرد که سرزمینهای عربی از هم پاشیده شدهاند و میان اعراب اختلاف به وجود آمده است. این مسئله شاید اشاره به دولت عثمانی پس از فروپاشی باشد که کشورهای عربی از جمله عربستان، سوریه، اردن هاشمی، عراق، کویت و…. از هم پاشیدند و تکه تکه شدند.
۳٫ کشورهای عربی تحت سلطه و سیطره بیگانگان قرار گرفتند، همان وضعیتی که اینک شاهد هستیم.
۴٫ راه نجات فلسطین روی آوردن اعراب به اسلام است. این موضوع نیز هم اکنون از جانب حزبالله لبنان و برخی از گروههای جهادی فلسطین نظیر جنبش حماس، جهاد فلسطین و… تعقیب میشود. همچنان که در طوفانالاقصی و تحولات بعد از آن شاهد هستیم، آنها با روی آوردن به اسلام ضربات سختی را به نیروهای رژیم صهیونیستی وارد کردهاند.
۵٫ کسانی از جهان غیرعرب که اسلامخواه هستند به کمک اعراب خواهند آمد و شعار آنها «القوه» است. احتمالاً قوه به آرم سپاه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِن قُوَّهٍ»(۲۰) اشاره داشته باشد یا اشاره به نیروهای مقاومت است که از کشورهای اسلامی غیرعرب مثل ایران، افغانستان و… به فلسطین میآیند.
۶٫ در روایت به سه جنگ اعراب علیه یهود اشاره شده که با شکست اعراب پایان میپذیرد. شاید مراد سه جنگ ۱۹۴۸ و ۱۹۶۷ و ۱۹۷۳ باشد که اوج نبرد و قدرتنمایی اعراب برای در هم شکستن راهبرد صهیونیستها موسوم به نبرد اعراب و اسرائیل بود و ارتشهای عراق، عربستان، الجزائر، لیبی و کویت به کمک ارتشهای مصر و سوریه و اردن شتافتند، اما با بیش از بیست و یک هزار کشته و خسارات سنگین از رژیم صهیونیستی شکست خوردند؛ امتیازات فراوانی به صهیونیستها دادند و آنان بخشهایی از سرزمینهای اسلامی در مصر و سوریه و اردن را از آن خود کردند؛ اما در مرحله چهارم چون انگیزه الهی و اسلامی دارند، صهیونیسم را شکست خواهند داد.
ظاهراً این تحولات در روایت ناظر به جریانات قبل از ظهور است، چون در روایت آمده است که اسلام به کمک عربها میآید و یهودیان از بین میروند تا جایی که حتی یک یهودی هم در فلسطین باقی نمیماند. این روایت مؤید این سخن و فرمایش رسول گرامی اسلام(ص) است که فرمودند: «قیامت برپا نمیشود مگر آنکه مسلمانان با یهود وارد کارزار میشوند، سپس یهودیان را از میان برمیدارند تا جایی که اگر یک نفر یهودی حتی پشت سنگ یا درختی هم پنهان شده باشد آن سنگ یا درخت به زبان در میآید و میگوید: ای مسلمانان و ای بندگان خدا! این یهودی پشت من پنهان شده. بیائید و او را از میان بردارید و نابودش کنید.»(۲۱)
در روایت دیگری از حضرت امیرالمؤمنین(ع) آمده که مردی از دودمان من خواهد آمد و یهود و نصاری را از همه سرزمینهای عربی بیرون خواهد راند.(۲۲) شاید مراد از دودمان امیرالمؤمنین«ع» سید خراسانی یا حضرت ولی عصر«عج» باشد. خراسانی قبل از ظهور خروج خواهد کرد.
از مجموع این روایات چنین برداشت میشود که تشکیل دولت یهود در فلسطین یکی از علائم ظهور است. اگر مراد مردی از دودمان حضرت حجت«عج» باشد، فتح فلسطین بعد از ظهور است و اگر قبل از ظهور باشد، اشاره به سید خراسانی است.
پس از ظهور انقلاب اسلامی همه معادلات و برنامههای رژیم صهیونیستی به هم ریخت و رشد کمی و کیفی مقاومت فلسطین روز به روز از اقتدار و توانمندی صهیونیستها کاست و این رژیم در سراشیبی مرگ قرار گرفت. رهبر معظم انقلاب در آیین گشایش سومین کنفرانس بینالمللی قدس فرمودند:
«قضیه قدس کلید رمزآلود گشوده شدن درهای فرج به روی امت اسلام است. باید دولت واحد فلسطینی با انتخاب همه فلسطینیان کشور را اداره کند. امت اسلامی موظف است به هر شکل ممکن به ملت فلسطین یاری رساند.» ایشان تأکید فرمودند: «فلسطین پرچم جهاد پیچیده و دشوار و بلندمدت دنیای اسلام با مستکبران متجاوز و غارتگر است. شرط اصلی پیروزی در این جهاد عظیم پای فشردن بر اصول است.»
ایشان در این سخنرانی فلسطین و قدس شریف را بزرگترین مصیبت تاریخ معاصر خواندند و دوران کنونی را دوران بیداری اسلامی و ملت فلسطین را کانون این بیداری برشمردند و فرمودند: «ملت فلسطین هماینک در جایگاه اقتدار و صهیونیستها در موقعیت ضعف و تزلزل و درماندگی قرار دارند.»
پاورقیها:
۱- وَعَدَاللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِیالْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا وَمَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فَأُولَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (نور، آیه ۵۵)
۲- پیام امام به کنگره عظیم حج ۱۷/۹/۸۷٫
۳- پیام امام به ملت ایران ۷/۴/۵۹؛ صحیفه امام ۱۲/۴۵۵ – ۴۵۴٫
۴- همان.
۵- رهبر معظم انقلاب / ۱۸/۴/۱۳۹۰٫
۶- مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، زیارت آل یاسین، ص. ۸۵۳، انتشارات آیین دانش.
۷- مهدویت، رهبر معظم انقلاب، صص. ۹۲-۹۳، رهنامه، ۴۰ ناشر انقلاب اسلامی، چاپ چهارم، بهار.
۸- بقره، آیه ۲۱۴
۹- رهبر معظم انقلاب / ۲۷/۵/۸۷٫
۱۰- از بیانات رهبر معظم انقلاب / ۷/۱۰/۷۴٫
۱۱- همان / ۳۰/۱۱/۷۰٫
۱۲- با استفاده از سخنان رهبر معظم انقلاب ۷/۱۰/۷۴٫
۱۳- رهبر معظم انقلاب سخنرانی ۱۹/۱۱/۷۱٫
۱۴- اسرا، آیه ۱، سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ.
۱۵- «یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ وَأَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ؛ ای بنی اسرائیل، یاد کنید از نعمتهایی که به شما عطا کردم» (به نعمت کتاب و رسول) شما را بر عالمیان برتری دادم. (بقره، آیه ۴۷) و همچنین در آیۀ ۱۴۰ سورۀ مبارکه اعراف فرمود: «قَالَ أَغَیْرَ اللَّهِ أَبْغِیکُمْ إِلَهًا وَهُوَ فَضَّلَکُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ؛ موسی گفت: آیا غیر خدا را برای شما به خدایی طلبم در صورتی که خداست که شما را بر عالمیان برتری و فضیلت بخشید!»
۱۶- «ضُرِبَت عَلَیْهِمُ الذِّلَّهُ أَیْنَ مَا ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللَّهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الْمَسْکَنَهُ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَانُوا یَکْفُرُونَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَیَقْتُلُونَ الْأَنْبِیَاءَ بِغَیْرِ حَقٍّ ذَلِکَ بِمَا عَصَوْا وَکَانُوا یَعْتَدُونَ؛ آنها محکوم به ذلّت و خواری هستند به هر کجا که یافت شوند، مگر به دین خدا و عهد مسلمین درآیند. و آنان پیوسته مستحق خشم خدا و اسیر بدبختی و ذلّت شدند از این رو که به آیات خدا کافر شده و پیغمبران حق را به ناحق میکشتند، و این نابکاریها به خاطر نافرمانی و ستمگری همیشه آنها بود. (آل عمران، آیه ۱۱۲).
۱۷- وَقَضَیْنَا إِلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی الْکِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْأَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا کَبِیرًا* فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَیْکُمْ عِبَادًا لَنَا أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّیَارِ وَکَانَ وَعْدًا مَفْعُولًا* ثُمَّ رَدَدْنَا لَکُمُ الْکَرَّهَ عَلَیْهِمْ وَأَمْدَدْنَاکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَجَعَلْنَاکُمْ أَکْثَرَ نَفِیرًا *… فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَهِ لِیَسُوءُوا وُجُوهَکُمْ وَلِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ کَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّهٍ وَلِیُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِیرًا؛(اسراء، آیات ۴ تا ۷).
۱۸- تفسیر نمونه، ج. ۱۲، ص.۳۰، آیت الله مکارم شیرازی و همکاران.
۱۹- ظهور حضرت مهدی از دیدگاه اسلام و مذاهب و ملل جهان، هاشمی شهیدی، سیداسدالله، ص۳۳۱، نشر مسجد جمکران، چاپ اول، ۱۳۸۰ ش.
۲۰- انفال، آیه ۶۰٫
۲۱- البدایه و النهایه، ابن کثیر عمادالدین ابوالفداء، اسماعیل بن عمربن کثیر قرشی و مشقی، مشهور به ابن کثیر (۷۷۴ – ۷۰۱ ق)، ج. ۱، ص.۱۴۳٫
۲۲- بحارالانوار، علامه مجلسی، محمدباقر، ۵۲/۶۱-۶۰٫