از جمله مشکلات جدی کشورهای استعمارزده (از جمله ایران)، یافتن راهکار جبران عقبماندگی در اقتصاد، فناوری، صنعت و امنیت پایدار و دستیابی به استقلال همهجانبه است.
این کشورها با وجود برخورداری از امکانات مادی و انسانی، به علل مختلف امکان پیمودن مسیر توسعه تمدن غرب را ندارند و راه دیگری را نیز برای جبران عقبماندگی خود نمیشناسند و بههمین علت در جستجوی الگوی توسعه، دچار فرسودگی و سرگشتگی شدهاند.
نظام جمهوری اسلامی ایران، از ابتدا ناگزیر از یافتن راهکاری برای کسب استقلال و توسعه خودبنیاد بود. راهکاری که متضمن حل مشکلات متنوع کشور و رساندن ایران به سطح قابل قبولی از اقتدار در نظام بینالملل باشد.
در این مسیر مشکلات متنوعی مانند تحریمهای روز افزون، نبود سرمایه ملی، وابستگی علمی، اقتصادی، فرهنگی و دشمنی نظام سلطه با تبدیل آن به کشوری رشدیافته و قدرتمند، در برابر ملت مسلمان ایران قرار داشت.
ده سال نخست نظام صرف تاسیس و تحکیم نظام جدید و مقابله با جنگ تحمیلی شد و پس از رحلت حضرت امام خمینی(ره) و آغاز دوران زعامت رهبر شهید، این پرسشهای اساسی در برابر رهبری انقلاب قرار گرفتند:
۱) جمهوری اسلامی ایران با پیمودن کدام مسیر به سوی تحقق اهدافی مانند استقلال همهجانبه و اقتدار خودبنیاد حرکت خواهد کرد؟
۲) آیا چنین مسیری وجود دارد یا صرفاً آرزوی خام و دستنیافتنی انقلاب برای ایران بوده است؟
در همان زمان برخی از مسئولان با ترکیب الگوهای توسعه بلوک شرق و غرب به دنبال دستیابی به الگویی خاص برای ایجاد سطحی از توسعه برای ایران بودند. الگویی که آن را اقتصاد ترکیبی مینامیدند و ترویج میکردند. (مرحوم هاشمی رفسنجانی در ابتدای زعامت رهبر شهید در سال ۱۳۶۸ این الگو را در پاسخ به پرسش خبرنگار آمریکایی، کریستین امانپور، مطرح کرد.)
اما رهبر شهید بر مبنای تفکر انقلاب اسلامی، به دنبال یافتن راهکاری بودند که بدون وابستگی به قدرتهای بزرگ، بدون نیاز به سرمایه گذاری سنگین، در کوتاهترین زمان ممکن و متکی به تواناییهای بومی کشور، بتواند:پاسخگوی نیازهای متنوع کشور باشد؛ مشکلات معیشتی و فقر را برطرف کند؛ امکان اقتدار همه جانبه نظام را فراهم آورد و حمهوری اسلامی ایران را به جایگاه قطب منطقه غرب آسیا و جهان اسلام برساند.
رهبر شهید با شناخت توانمندیهای ناشناخته کشور و رصد دقیق آخرین تحولات صنعتی و علمی جهان، راهکاری را جمعبندی و ارائه کردند که در هیچیک از کشورهای جهان مطرح نشده و بهصورت اختصاصی در جمهوری اسلامی اجرایی شد.
این الگوی توسعه اختصاصی که میتوان آنرا «توسعه همهجانبه بر محور فرهنگ دینی و تولید علوم و فناوریهای نوپدید» نامید، مسیری را در برابر نسل جوان ایرانی گشود که تلاش در آن بهصورت همزمان منجر به تولید ثروت، رفع نیازهای اساسی کشور، ارتقای جایگاه کشور در سطح منطقه و جهان و کسب استقلال و اقتدار همهجانبه میشد.
بر این اساس رهبر شهید ترویج و حمایت از پژوهشهای کاربردی در عرصههای علمی موسوم به لبه فناوری (Hitech) را از مسئولیتهای خود شمردند و با تمام توان در حوزههای دفاعی، پزشکی، صنعتی و… به تشویق و جهتدهی محققان جوان به ورود در این ساحت پرداختند.
کارشناسان و پژوهشگران، بیش از سایرین به این نکته واقفند که رشد کمنظیر فناوریها و دانشهایی مانند زیست فناوری نوین (سلولهای بنیادی، همسانسازی زیستی، ساخت اعضای جایگزین بدن انسان، درمان ناباروری و…)، علوم هوا_ فضا (ساخت پرتابگرهای فضایی و فناوری بالستیک)، علوم و فناوریهای هستهای (ساخت رادیو داروها، دستیابی به زنجیره تولید سوخت نیروگاههای هستهای، غنیسازی اورانیوم، ساخت ادوات مرتبط با فناوری هستهای مانند سانتریفیوژها و…)، فناوریهای سازههای فوق سنگین (ساخت سکوهای استخراج نفت و گاز، ساخت پالایشگاه و تاسیسات پتروشیمی، کشتیسازیهای چند منظوره، مانند نفتکشها، رزمناوها و…)، علوم روزآمد رایانه و هوش مصنوعی و… بدون توجهات، حمایتها و پیگیریهای رهبر شهید ممکن و متصور نبود.
ایشان طی بیش از یک ربع قرن، جدیترین حامی و ملجاء پژوهشگران، فناوران و نوآوران عرصههای فوق بودند و مسیر ناممکن دستیابی به این فناوریها و دانشهای مرتبط را برای دانشمندان و محققان و مخترعان ایرانی، هموار و دست یافتنی کردند.
امروز جمهوری اسلامی به لطف پیگیریها و تلاشهای رهبر شهید در عرصه ساخت و پرتاب انواع ماهواره و تاسیسات زمینی مرتبط، مهندسی ژنتیک، فناوری پزشکی و درمانی، فناوریهای دفاعی، فناوریهای گوناگون هستهای، تولید محصولات فرهنگی فناورانه (پویانمایی و…)، ساخت کارخانهها و صنایع سنگین معدنی، پالایشگاهی، نیروگاهها، سدسازی و… به خودکفایی رسیده و در شمار کشورهای برتر جهان قرار گرفته است. عرصههایی که در صورت پایبندی مسئولان ارشد کشور به مسیر ترسیم شده از سوی رهبر شهید انقلاب، میتوانند کشور را از نیاز به خام فروشی منابع رهایی ببخشند و در عین اشتغالزایی برای جوانان متخصص و ماهر، تولید ثروت مبتنی بر دانش و فناوری را به محور توسعه اقتصادی ایران تبدیل کنند.
از ویژگیهای بارز الگوی توسعه رهبر شهید انقلاب، تاثیرگذاری چندجانبه آن استغ به اینصورت که رشد کشور در هر یک از عرصههای فناوریهای برتر، بهصورت همزمان نیازهای کشور را مرتفع میکند، تولید انبوه ثروت با سرمایههای محدود ملی را ممکن میسازد، قدرت همهجانبه ملی را افزایش و جایگاه کشور را در سطح منطقه و جهان ارتقا میدهد.
بدون تردید تاریخ علوم نوین و فناوریهای برتر در ایران به نقش محوری و بیبدیل رهبر شهید در دستیابی کشور به اغلب دانشهای کاربردی و بروز، شهادت خواهد داد.
در همین زمینه خاطرۀ زیر گواهی بر نقش رهبر شهید انقلاب و الگوی ابداعی ایشان برای حل بحران توسعه در ایران است:
در اواخر سال ۱۳۸۸ برای شرکت در یک همایش علمی، همراه تنی چند از همکاران دانشگاهی عازم یکی از کشورهای عربی شدیم. در دو روز نخست همایش بهواسطه رخدادهای سیاسی پس از انتخابات در ایران، فضای ضد ایرانی عجیبی از سوی برخی کشورهای مرتجع عربی بر همایش حاکم شده بود، بهگونهای که بسیاری از اساتید حاضر در همایش که اغلب از کشورهای عربی غرب آسیا بودند در مباحث خود به رخدادهای ایران اشاره میکردند و از آن برای شماتت و حمله به جمهوری اسلامی ایران بهره میگرفتند. در میان اساتید حاضر در همایش، یکی از اساتید برجسته و مُسن مصری بهعنوان فردی شناخته شده و دارای شهرت جهانی، مورد توجه خاص و احترام شرکت کنندگان در همایش بود.
در دو روز ابتدای همایش استاد مصری تحت تاثیر فضای حاکم بر همایش اعتنایی به اساتید ایرانی نداشت و حتی از دادن جواب سلام هم خودداری میکرد. روز اختتامیه همایش مصادف با الحاق ناوشکن تمام ایرانی جماران به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با حضور رهبر شهید انقلاب شد و اغلب شبکههای عربی به شکلی مبسوط به انعکاس این خبر پرداختند. به سوی جلسه اختتامیه همایش میرفتم که متوجه شدم استاد مصری با عجله به دنبال من میآید و مرا صدا میزند.
ایستادم تا به من رسید، سلام و احوالپرسی گرمی کرد و دستم را گرفت و از وجه تسمیه ناوشکن جماران پرسید. بعد از توضیح من، با حالتی مؤدبانه پرسید این ناوشکن را ایرانیها ساختهاند؟ وجود انواع تحریمهای بینالمللی را به او یادآوری کردم و گفتم کدام کشور جهان حاضر است در این امر مهم به ما کمک کند؟ حرفم را تایید کرد و گفت قبول دارم که این ناوشکن کاملاً ایرانی است و بعد با حسرت ادامه داد: خوش بهحال شما که قدرت ساخت ناوشکن را دارید. ما ۲۲ کشور عربی امکان ساخت یک قایق نظامی را هم نداریم. چون رهبر شما یک روحانی و اسلامشناس متبحر است. ملت ایران بهخاطر رهبری یک عالم دین، قادر به ساخت ماهواره و ناوشکن و فناوری هستهای شده است.
استاد مصری متوجه نکتهای شده بود که بسیاری از درک آن عاجزند. او رشد و ترقی علم و فناوری در جامعه ایرانی را مدیون رهبری یک عالم دینی میدانست و با این جمله الگوی توسعه ابداعی رهبر شهید انقلاب را منبعث از اسلام توصیف کرد.
