جاودانگی راه امام

نقش مراکز آموزشی  و تربیتی و توطئه
دشمنان

قسمت نوزدهم

حجة السلام والمسلمین اسد الله بیات

از جمله مسائل بسیار حساس و حیاتی که همه دست اندرکاران و علاقه مندان انقلاب
اسلامی باید به آن اهمیت قائل شده و برای تضمین و تثبیت اصول و پایه های انقلاب
اسلامی روی آن سرمایه گذاری نمایند و مواظبت کنند با غفلت و سهل انگاری از کنار آن
عبور نکرده و زمینه بهره برداری توطئه گران را فراهم نسازند به مراکز علمی و
آموزشی و تربیتی انسانهائی است که برای هر نظامی نقش تعیین کننده آنها مخفی و
پوشیده نمی باشد.

همه مراکز علمی و آموزشی و تربیتی دارای اهمیت بالا است زیرا که اساس و پایه
هر نظامی را مراکز علمی و تربیتی آنان تشکیل می دهد. تربیت نیروهای مؤثر و مفید
توسط این نوع مراکز انجام می یابد. پشتوانه علمی و قویم و محکم هر نظامی مراکز
آموزشی و تربیتی همان نظام است بالخصوص دانشگاهها که نقش فعال و تعیین کننده آنها
بر همگان واضح و آشکار است و حضرت امام رضوان الله علیه در موارد مختلف وصیتنامه
سیاسی الهی بطور مکرر اهمیت توجه به دانشگاهها را گوشزد نموده و در هر مورد از
زاویه ای موضوع را مورد عنایت و توجه قرار داده است و از مردم انقلابی و مسئولان
جامعه خواسته است با دید حساسیت و اهمیت به موضوع نگاه کرده و روی آنها برنامه
ریزی به عمل آورده و به نحو احسن در تربیت کادر مفید و مؤثر از آنها استفاده
نمایند و اتفاقا این مراکز هر اندازه اهمیت برای نظام اسلامی و انقلابی ما دارد و
سرنوشت آینده امّت و انقلاب اسلامی در دست دانشگاهیان و دیگر تربیت شدگان مراکز
علمی و آموزشی و تربیتی می باشد برای دشمنان انقلاب اسلامی هم به همان اندازه
اهمیت داشته و با برنامه ریزی دقیق و حساب شده، آنان نیز می توانند با القاء افکار
و اندیشه های شیطانی خویش مهره های خطرناکی را رشد داده و تربیت نمایند و به تدریج
آینده امت و انقلاب اسلامی را به وضع رقت بار و وارونه ای درآورده و حقیقت مکتب و
اسلام و انقلاب اسلامی را مسخ نمایند.

 و به همین جهت همیشه توجه دشمنان
انقلاب اسلامی و هر انقلاب از انقلابهای جهان، در سرلوحه برنامه های خودشان به
مراکز علمی و آموزشی معطوف بوده و می کوشیده اند با نفوذ در آنها خطوط فکری و
انحرافی خودشان از طریق همان مراکز و مهره های ساخته شده و هماهنگ با مقاصد شومشان
در جامعه القاء نمایند.

و لذا امام امت اسلام رضوان الله تعالی علیه به صورت خاصی این موضوع را مطرح
فرموده و بی توجهی امت اسلام و انقلابی را به مراکز علمی و تربیتی و اعتناء دشمنان
انقلاب را به آنمراکز به عنوان یک توطئه خطرناک تلقی فرموده و با تحلیل بسیار جامع
و علمی زیان ها و خسارتهای آن را تبیین فرمود اند و با بیان این نکته که نوع برخورد
دشمنان انقلاب اسلامی با مراکز علمی حوزه ای و روحانیون و مربیان دینی با نوع
برخورد آنان با جوانها دانشگاهی و دیگر مراکز علمی تربیتی متفاوت است. و با این دو
مرکز یک جور و یک نواخت برخورد نمی کنند.

استراتژی آنان در برخورد با روحانیون و حوزه ها منزوی کردن آنها و انفصال و
جدائی حوزه های دینی و علماء اسلام از مردم و جریانات روز مسائل سیاسی اجتماعی و
حکومتی است به طوری که دخالت آنان در این قبیل موارد امری قبیح و مستهجن و منفور
مردم به حساب آید و تدریجا حاکمیت دینی و ارزشهای اخلاقی واسلامی از صحنه زندگی
رخت بربسته و مرزی میان دین و زندگی و علماء دینی و جامعه و سیاست کشیده شود
همانطور که این معنا در دوران حاکمیت تاریک و ظالمانه خاندان پهلوی به وضوح مشاهده
می شد و بالعکس استراتژی آنان درباره مراکز علمی تربیتی، دانشگاهی و دانشجوئی و
مدارس این نبوده و نیست که دانشگاه از صحنه زندگی اجتماعی کنار گذاشته شود و
دانشجو در جریان مسائل سیاسی روز قرار نگیرد بلکه بناء آنان بر این است که دانشگاه
و مراکز دیگر تربیتی کار در مورد نیاز روز را در ابعاد گسترده تربیت نماید که این
توجیه کننده و تأمین نماینده سیاستها و کارها و برنامه های دلخواه آنان باشند و
علم و دانش را ابزار و وسیله تأمین اهداف و مقاصد استعماری و سلطه جوئی قرار دهند
و اگر در آنان تعهدی ایجاد کنند تعهدی باشد نه در مقابل ملت خویش و نه در مقابل
مکتب و آرمان خویش بلکه متعهد باشند از مفاسد و آلوده آنان دفاع نموده و توجیه
کننده سیاستهاو خیانتهای قدرتهای بزرگ جهانی باشند.

آری اگر حوزه ها در صحنه زندگی نباشند و از نزدیک و به صورت عینی مشکلات زندگی
ملت را لمس ننمایند و از سؤالات گوناگونی که در خیلی از مسائل وجود دارد و ذهن
جوانان زیادی را مشغول کرده است مطلع نباشند و اسلام را به صورت مکتب زندگی نبینند
چگونه می توانند در این عصر پرماجرا در جامعه زندگی کرده و مدعی حل مشکلات و
نیازهای آنان باشند و اگر دانشگاه و دانشگاهیان و معلمان و دانش آموزان در جریان
زندگی اجتماعی و در تلاطم ها قرار گیرند و تمام وقت و زندگیشان را در یادگیری علو
م دانشهای تجربی دنیای امروز صرف نمایند و از حوزه ها و مراکز دینی فاصله پیدا
کنند و در مسیر بدست آوردن تعهد دینی قدم برندارند و هویت واقعی و انسانی الهی
بدست نیاورند چگونه می توان تعهد و باور دینی در آنان سراغ یافت. چگ.نه می توان  در سپردن مدیریت اجرائی و سیاسی کشور به آنان
اعتماد کرد و چگونه از خیانت و وطن فروشی آنان می توان خاطر جمع شد و با کمال
اطمینان این همه امکانات و ذخایر کشور را در اختیار آنان گذاشت و لذا باید روی
تمام مراکز علمی و آموزشی و سرمایه گذاری جدی و دقیق انجام داد و برای تضمین آینده
کشور و انقلاب در تربیت نیروهای آگاه و عارف و متعهد الهی و دینی و کاردان و با
مهارت کوشید و از تربیت و ساختن انسانهای با کفایت و توانمند و لایق کوتاهی نکرد و
برای تعمیق باورهای دینی در مراکز علمی و آموزشی دانشگاهی و ایجاد نظم و سیستم و
بینش عینی و قابل پیاده شدن اسلام و ارزشهای اسلامی در حوزه های دینی با اختلاط و
یگانگی و ذوب شدن هر دو قشردر همدیگر را به هروسیله ممکن برطرف ساخت.

سخن حضرت امام در این باره بشنویم:

«از توطئه های بزرگ آنان چنانچه اشاره شد و کرارا تذکر داده ام، به دست گرفتن
مراکز تعلیم و تربیت خصوصاً دانشگاهها است که مقدرات کشورها در دست محصولات آنها
است. روس آنان با روحانیون و مدارس علوم اسلامی فرق دارد با روشی که در دانشگاهها
و دبیرستانها دارند. نقشه آنان برداشتن روحانیون از سر راه و منزوی کردن آنان است
یا با سرکوبی و خشونت و هناکی که در زمان رضا خان عمل شد، ولی نتیجه معکوس گرفته
شد، یا با تبلیغات و تهمتها و نقشه های شیطانی برای جدا کردن قشر تحصیل کرده و به
اصطلاح روشن فکر که این هم در زمان محمدرضا خان عمل می شد و در ردیف فشار و سرکوبی
بود و در زمان محمدرضا ادامه بدون خشونت ولی موذبانه. و اما در دانشگاه، نقشه آن
است که جوانان را از فرهنگ و ادب و ارزشهای خودی منحرف کنند و به سوی شرق یا غرب
بکشانند و دولتمردان را از بین اینان انتخاب و بر سرنوشت کشورها حکومت دهند تا به
دست آنها هر چه می خواهند انجام دهند. اینان کشور را به غارت زدگی و غرب زدگی
بکشانند و قشر روحانی با انزوا و منفوریت و شکست قادر به جلوگیری نباشد. و این
بهترین راه است برای عقب عقب نگه داشتن و غارت کردن کشورهای تحت سلطه، زیرا برای
ابرقدرتها بی زحمت و بی خرج و در جوامع ملی بی سروصدا هر چه هست به جیب آنان می
ریزد پس اکنون که دانشگاهها و دانشسراها در دست اصلاح و پاک سازی است بر همه ما
لازم است با متصدیان کمک کنیم و برای همیشه نگذاریم دانشگاهها به انحراف کشیده شود
و هرجا انحرافی به چشم خورد با اقدام سریع به رفع آن کوشیم و این امر حیاتی باید
در مرحله اول با دست پرتوان خود و جوانان دانشگاهها و دانشسراها انجام گیرد که
نجات دانشگاه از انحراف، نجات کشور و ملت است.

و اینجانب به همه نوجوانان و جوانان در مرحله اول و پدران و مادران و دوستان
آنها در مرحله دوم و به دولتمردان و روشنفکران دلسوز برای کشور در مرحله بعد وصیت
می کنم که در این امر مهم که کشورتان را از آسیب نگه می دارد با جان و دل کوشش
کنید و دانشگاهها را به نسل بعد بسپرید. و به همه نسل ها مسلسل توصیه می کنم که
برای نجات خود و کشر عزیز و اسلام آدم ساز، دانشگاهها را از انحراف و غرب و شرق
زدگی حفظ و پاسداری کنید و با این عمل انسانی اسلامی خود دست قدرتهای بزرگ را از
کشور قطع و آنان را ناامید نمائید. خدایتان پشتیبان و نگهدار باد».

(وصیتنامه سیاسی الهی)

شما ملاحظه می نمائید امام انقلاب اسلامی چقدر نگران آینده انقلاب و نفوذ
اجانب و قدرتهای بزرگ از طریق مراکز تعلیم و تربیت و دانشگاهها است و چقدر نگران
فاصله گرفتن دو قشر عظیم عالمان اسلامی و روحانیون و دانشگاهیان از همدیگر می
باشد. و چه با سوزو گداز از جوانها و نوجوانها و پدران و مادران و دوستان آنان و
از روشنفکران و دولتمردان به ترتیب خواسته است مواظب اوضاع بوده و با حساسیت و
قاطعیت در جریان دانشگاهها قرار گیرند و جلو هر نوع انحرافی را که مشاهده کردند
گرفته و زمینه را برای بوجود آمدن انحرافات احتمالی بعدی منتفی نمایند و این وظیفه
جاودانه و همیشگی امت اسلام بالخصوص جوانهای پرشور و انقلابی در سراسر دانشگاهها
است.

مبادا فکر کنند دوران حساسیت اوائل انقلاب سپری گشته است و آب از آسیاب افتاده
و خطری دانشگاهها را تهدید نمی نماید نه چنین نیست بلکه خطر همیشه بوده و هست و
هوشیاری امروز جوانهای انقلابی و بسیج دانشگاهی و جهادگران دانشگاهی و انجمنهای
اسلامی دانشگاهها که ریشه در اصل انقلاب داشته و عامل اصلی پاکسازی دانشگاهها همان
ها بوده اند بیش از گذشته لازم و ضروری است زیرا که امروز دوران بازسازی کشور و
جبران خرابیها و نابسامانیها دوران جنگ تحمیلی و ارث رسیده زمان حاکمیت طاغوتی می
باشد.

کشور در تمام زمینه ها باید خلأهای گذشته را جبران نموده و برای آینده نیرومند
و آباد و مستقل خودش را محیا و آماده سازد تا بتواند الگوی خوب و قابل عرضه ای را
برای ملتهای تحت ستم عالم ارائه نموده و راه 
رسم زندگی ارزشی و الهی را به همه آزادگان جهان نشان دهد در چنین موقعیتی
که کشور و انقلاب اسلامی ما قرار دارد و از طرف دیگر وضغیت سیاسی جهان به طور جدّی
در حال دگرگونی و تغییر ماهوی است و در سایه موج عظیم انقلاب اسلامی ملتهای مظلوم
یکی پس از دیگری زنجیرهای ترس و وحشت را پاره کرده و فریاد آزادیخواهی و آرمان
طلبی و نوع دوستی را بلند می نمایند و کشور اسلامی و انقلاب مقدس اسلامی ایران به
عنوان ام القراء انقلابهای مکتبی در قرن معاصر مطرح است.

با توجه به تمامی این قضایا و موضوعات اهمیت مراکز علمی و آموزشی حوزه ای و
دینی و وانشگاهها و دانشسراها و مدارس بیش از گذشته خودش را نشان داده و سنگینی
بار این مسئولیت را همگان لمس و احساس خواهند نمود و ضرورت حضور عالمان وارسته
دینی در دانشگاهها و ارتباط تنگاتنگ آنان با همدیگر را باور خواهند کرد.

و لذا توجه به مراکز آموزشی و تربیتی و دانشگاهها علاوه بر اینکه یک وظیفه
انسانی و اخلاقی و دینی است به عنوان یک اصل اساسی و محوری انقلابی هم هست، کسانی
که برای تحقق انقلاب ایلامی زحمت کشیده اند و در راه آن رنجها بخود راه داده اند و
سرمایه گذاری کرده اند بیش از همه جا و همه مراکز به مراکز آموزشی و تربیتی باید
توجه نمایند و با برنامه ریزی دقیق از نفوذ اجانب در آن مراکز جلوگیری نموده و با
تقویت آنها آینده کشور و انقلاب را تضمین نمایند.

قسمت نهم

مبانی رهبری در اسلام

حجة السلام والمسلمین محمدی ری شهری

در مقاله هشتم سخن به جایگاه رهبری در اسلام رسید و در این رابطه موقعیت امامت
و رهبری از نظر قرآن کریم اجمالا مورد بررسی قرار گرفت و اینک موقعیت رهبری از
دیدگاه احادیث اسلامی مورد بررسی است:

جایگاه رهبری از نظر احادیث اسلامی

در احادیث اسلامی خصوصا روایاتی که از طریق اهل بیت رسول اکرم (ص) نقل شده،
جایگاه رهبری جامعه اسلامی به گونه ای ترسیم گردیده که بدون آن، اسلام مفهوم واقعی
خود را از دست می دهد و به صورت مکتبی بی اساس و بی روح در می آید، تحت عناوین ذیل
احادیث اسلامی در این زمینه را مورد بررسی قرار می دهیم:

اساس اسلام بالنده

در اصول کافی سخنان مبسوطی در تبیین جایگاه رهبری در اسلام از امام رضا (ع)
روایت شده که در بخشی از آن چنین آمده است:

«إنَّ الإمامة اسُ الإسلام النامی و فرعه السّامی.»[1]

تحقیقا امامت، اساس اسلام بالنده و شاخه سربلند آن است.

توصیف اسلام به صفت نامی و بالنده در کلام امام، اشاره به این است که اسلام در
جامعه اسلامی گاهی زنده و پویا و گاهی مرده و بی حرکت است و روز زندگی و پویائی
اسلام، تشکیل حکومت اسلامی به امامت و رهبری امام حق و عدل است.

امامت، اساس حرکت و حرکت آفرینی اسلام در جوامع اسلامی است و بدون آن، اسلام،
اسلامی است بی ریشه و بی رشد بی حرکت، اسلامی که نه تنها با شرک و کفر و منافع
مشرکین و مستکبرین در تضاد نیست بلکه ابرازی است برای توجیه شرک و کفر و استکبار و
در یک جمله به تعبیر رسای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، اسلام آمریکائی است و به
همین دلیل، اسلام بی ریشه و بی اساس از کفر و شرک خطرناکتر است.

نکته قابل تأمّل در سخن امام رضا (ع) در تبیین جایگاه امامت این است که در این
سخن، امامت هم به عنوان ریشه اسلام بالنده (أسُ الإسلام النّاميّ) و هم به عنوان
شاخه سربلند آن (وفرعُهُ السّامیّ) مطرح شده است، چگونه ممکن است که امامت، هم
ریشه اسلام باشد و هم شاخه آن؟!

پاسخ این است، که امامت به یک معنا اصل و ریشه اسلام و به یک معنا فرع و شاخه
آن است، ایم دو معنا را در آیه 24 از سوره مبارکه ابراهیم می توانیم ملاحظه کنیم،
متن آیه این است:

«öNs9r& ts? y#ø‹x. z>uŽŸÑ ª!$# WxsWtB ZpyJÎ=x. Zpt6ÍhŠsÛ ;otyft±x. Bpt7Íh‹sÛ $ygè=ô¹r& ×MÎ/$rO $ygããösùur ’Îû Ïä!$yJ¡¡9$#.»

آیا ندیدی خداوند چگونه مثالی زد؟ کلمه طیبه (سخن نیکو) چون نهال نیک است که
ریشه اش در زمین استوار و شاخه اش رو به آسمان است.

در تفسیر عیاشی از امام صادق (ع) در تبیین این آیه کریمه روایت شده:

«یعنی النبي صلی الله علیه وآله والأئمّة من بعده هم الأصل الثابت والفرع،
الولایة لمن دخل فیها.»[2]

مقصود از ریشه استوار پیغمبر اسلام و امامان پس از اوست و شاخه، عبارت است از
ولایت برای کسی که در آن وارد گردد.

کلمه طیبه در آیه کریمه می تواند شامل هر نیک و پاک پر برکت اعم از انسان و
عقائد و اخلاق و اعمال او باشد[3]و در
این روایت یکی از مهمترین مصادیق آن مورد عنایت است، مطابق این تفسیر، امامت به
معنای رهبری امت و هدایت انسانها به کمال مطلق، ریشه شجره طیبه توحید و اسلام ناب
محمدی است و رهبران، خود تجسم امامت به این مفهومند. و به معنای ولایت، فرایند
رهبری بدان مفهوم، فرع و شاخه آن شجره طیبه است، که به این معنا نیز قرآن امامت
اطلاق نموده است، در ادامه توصیف ویژگی های «عباد الرحمن» چنین آمده:

«tûïÏ%©!$#ur šcqä9qà)tƒ $oY­/u‘ ó=yd $oYs9 ô`ÏB $uZÅ_ºurø—r& $oYÏG»­ƒÍh‘èŒur no§è% &úãüôãr& $oYù=yèô_$#ur šúüÉ)­FßJù=Ï9 $·B$tBÎ).»[4]

و کسانی که می گویند: پروردگارا ما از همسران و فرزندانمان نور چشم و مایه
مسرّت عطا کن و ما را امام اهل پروا قرار ده.

و بدین ترتیب امّتی که در حصن ولایت رهبری الهی قرار گرفت خود امام می شود و
به بیان قرآن:

«y7Ï9ºx‹x.ur öNä3»oYù=yèy_ Zp¨Bé& $VÜy™ur (#qçRqà6tGÏj9 uä!#y‰pkà­ ’n?tã Ĩ$¨Y9$# tbqä3tƒur ãAqߙ§9$# öNä3ø‹n=tæ #Y‰‹Îgx©.»[5]

و ما همچنان شما را امت میانه ای قرار دادیم تا امتی نمونه برای مردم باشید و
پیامبر برای شما نمونه باشد.

ریشه کفر و انحطاط

همناطور که امامت و رهبری در مفهوم متعالیش، اساس اسلام و رمز شکوفایی
استعدادهای انسانی در همه زمینه ها است، در مفهوم منحطش نیز، ریشه کفر و انحطاط و
انواع مفاسد فردی و اجتماعی می باشد.

یکی از اصحاب امام کاظم (ع) به نام محمد بن منصور می گوید که ا آن حضرت تفسیر
آیه 31 ازسوره اعراف را خواستم، متن آیه این است:

«قل إنما حرّم ربّی الفواحش ما ظهر منها وما بطن.»

ای پیامبر، بگو پروردگار من تنها امور ناشایسته و پلید را تحریم فرموده، چه
آشکارا و چه نهان.

امام در پاسخ فرمود:

«إن القرآن له ظهر و بطن فجمیع ما حرم الله في القرآن هو الظاهر و الباطن من
ذلک ائمة الجور و جمیع ما احلَّ الله في الکتاب هو الظاهر والباطن من ذلک أئمةُ
الحق.»[6]

تحقیقا دارای معنای ظاهر و آشکار و معنایی باطن و ناپیداست همه آنچه را که
خداوند در قرآن تحریم نموده، پلیدی آن سطحی و ظاهری است و باطن و روح آن پلیدی ها
امام های جائز و ظالمند. و همه آنچه را خداوند در این کتاب حلال نموده، حلیت آن
ظاهری است و باطن آن ائمه حق است.

همانطور که ملاحظه می کنید، امام در تبیین مقصود از «ناشایسته های آشکار و
نهان» که در آیه مذکور آمده، ابتدا به یک اصل کلی در تفسیر قرآن اشاره می کند که
آیات قرآن دو بعدی است، یک بعد همان است که از ظاهر الفاظ آن فهمیده می شود و بعد
دیگر مربوط به باطن و عمق آیات می گردد، بنابراین قرآن را دو گونه می توان تفسیر
نمود تفسیر ظاهر و تفسیر باطن.

تفسیر ظاهر آیه مذکور این است که: «خداوند اعمال زشت و ناروا را تحریم کرده
است چه اینکه این اعمال به طور علنی و آشکار انجام شود و چه غیر علنی و به صورت
پنهان.»

امام (ع) تأکید می کند که این آیه مثل سایر آیات قرآن علاوه بر معنایی که از
ظواهر الفاظ آن استنباط می گردد، مفهوم دقیق دیگری دارد که درباطن و عمق این الفاظ
نهفته است، و در تفسیر باطن آیه به صورت سر بسته، ریشه همه مفاسد اجتماعی و راه
رسیدن به جامعه مطلوب انسانی و اسلامی را ارائه می فرماید که ریشه همه مفاسد و
مظالم و انحرافات و انحطاطات جامعه بشر، امامت و رهبری امام جائز است و تا این
امُّ الفساد در امتی وجود دارد امیدی برای اصلاح جامعه نیست، ولی قطع ریشه شجره
خبیثه فساد و تباهی تنها اولین گام در راه تحقق آرمانهای اسلامی در ساختن امّت نمونه
است، گام دوم جایگزین کردن امامت عدل است که اساس اسلام بالنده و باطن برنامه
تکامل انسان در اسلام شناخته شده است.

بنابراین حساس ترین لحظات در تاریخ انقلاب هنگامی است که امّت می خواهد امامتی
را جایگزین امامتی کند که اگر درست و دقیق عمل نشود، سرنوشت انقلاب، ارتجاع و
بازگشت به فساد و تباهی است.

امام صادق (ع) درباره نقش امامت و جایگاه رهبری در تکامل و انحطاط جامعه چنین
می فرماید:

«نحن اصل کلّ خیر ومن فروعنا کلّ برّ، فمن البرِّ التوحیدٌ والصلوة و الصیام و
کظم الغیظ والعفو عن المسئ و رحمة الفقیر و تعهد الجار والاقرار بالفضل لأهله.

وعدونا اصلُ کلِّ شرٍّ ومن فروعهم کلقبیح وفاحشة فمنهم الکتاب والبخل والنمیمة
والقطیعة وأکل الرِّبا و أکلُ مال الیتیم بغیر حقه…

فکذب من زعم أنه معنا و هو متعلّقٌ بفروع غیرنا.»[7]

ما اصل و اساس همه خیرات و نیکیها هستیم و هر خوبی، شاخه ای از شاخه های ما
است، از جمله: توحید، نماز، روزه، فرونشاندن خشم، بخشیدن گنه کار، مهربانی با
نیازمند، مواظبت از همسایه و اعتراف به فضیلت برای اهل فضل.

و دشمن ما اصا و اساس همه شرور و زشتیها هستند، هر کار ناروا و زشت شاخه ای از
شاخه های آنها است، از جمله: دروغگویی، بخل، سخن چینی، قطع رابطه- با خویشاوندان و
دوستان دینی- ربا خواری، خوردن مال یتیم به ناحق و… پس کسی که ادعا می کند با ما
است و پیرو ما، ولی به شاخه های دشمنان ما آویخته، دروغ می گوید.

طبق این روایت، رهبری امام حق اصلی ترین ارکان سیاسی اجتماعی اسلام و برنامه
های تکامل انسان و همچنین رهبری امام باطل، اصلی ترین ریشه های کفر و عوامل انحطاط
و سقوط بشر است، همه زیبائی ها و نیکی های عقیدتی، اخلاقی و عملی، فروع رهبری امام
حق و همه زشتیها و شرور مفاسد عقیدتی اخلاقی و عملی شاخه های رهبری امام باطل است
و تنها کسی می تواند در ادعای پیروی از رهبری امام حق، صادق باشد که به شرور و
زشتی ها که شاخه های رهبری امام باطل است متمسک نباشد.

درسهائی از تاریخ تحلیلی اسلام

قسمت سی ام

هجرت به مدینه

حجة السلام والمسلمین رسولی محلاتی

تصمیم هجرت به مدینه

اهل تاریخ می نویسند پس از بیعت عقبه، رسول خدا (ص)، تصمیم به هجرت به یثرب
گرفت، و به مسلمانان نیز دستور داد بدانجا هجرت کنند، و آنها نیز به تدریج در
گروههای چند نفره و احیاناً به تنهائی بطور علنی و یا در خفا و دور از انظار
مشرکین، بدانجا هجرت کردند.

و درباره این تصمیم رسول خدا و انتخاب یثرب به عنوان دارالهجرة سخنانی گفته
اند، تا آنجا که برخی منشاء آنرا خواب و یا وحی الهی دانسته، و در این باره حدیثی
نیز از آن حضرت نقل کرده اند که فرمود:

«رأیت في المَنام إنّی اهاجرمِن مَکَّة إلی أرض بها نخل، فَذَهب وهلی الی انها
الیمامة اوهجر، فاذا هی المدینه یثرب.»[1]

-یعنی در خواب دیدم که از مکه به سرزمینی هجرت می کنم که دارای نخل است، و
خیالم رفتبه اینکه آن سرزمین «یمامه» یا «هجر»[2]است
ولی معلوم شد آنجا مدینه- یثرب- است.

و نظیر این حدیث نیز حدیث دیگری از طریق زهری و عروة بن زبیر از عایشه شده …

ولی به نظر نگارنده گویندگان این سخن و راویان این حدیث دانسته و یا ندانسته
مقام رسول خدا و عظمت و شخصیت آن حضرت را تنزّل داده و کاسته اند و انجام چنین امر
مهمی را که در سرنوشت اسلام و مسلمین مهمترین نقش را داشته به خواب این چنینی و با
خصوصیات مذکوره موکول کرده اند، و اساساً معلوم نیست این آقایان چه اصراری دارند
که دستورات مهم اسلام و کارهای رسول خدا را معمولا به خواب نسبت دهند مانند داستان
اذان و وضوء و ازدواج با عایشه و …. چیزهای دیگر …

و برخی هم منشأ آنرا وحی الهی دانسته اند، و این نظریه گرچه بهتر از نظریه
بالا است ولی خود آنها روایتی را که به عنوان سند برای این نظریه ذکر کرده اند
مخدوش و «منکر» و «غریب» دانسته اند، چنانچه برای هر خواننده ای نیز، حدیث مزبور،
منکر و غریب می آید، و متن آن که به چند طریق ذکر شده اینگونه است که رسول خدا (ص)
فرمود:

«إنّ الله اوحی إلیّ أيِّ هؤلاء الثلاثة نزلت فهی دارُ هجرَتک: المدینة او
البحرین اوقنّسرین.»[3]

-یعنی خداوند به من وحی فرمود که به هریک از این سه سرزمین بروی آنجا خانه و
محل هجرت تو خواهد بود: مدینه یا بحرین یا قنّسرین.[4]

و غرابت و اشکال اینگونه احادیث وقتی روشن می شود که ما به این مطلب توجه
داشته و در نظر بگیریم که هجرت رسول خدا (ص) تنها به خاطر فرار از آزار مشرکان و
خطری که متوجه آن حضرت شده بود صورت نگرفته، بلکه آن یک هدف ضمنی بود که رسول خدا
(ص) به وسیله آن بتواند وظیفه الهی و رسالت مهم تبلیغی خود را ادامه داده و حکومت
خود را تشکیل دهد و پر واضح است که قنّسرین و یا بحرین هیچگاه نمی توانست این
منظور مهم را تأمین کند و با این حال چگونه می تواند مورد وحی الهی قرار
گیرد….؟! و تنها مدینه و یثرب بود که می توانست این هدف را به خوبی تأمین کند.
بشرحی که ذیلاً خواهد آمد.

و به نظر نگارنده اگر بخواهیم هجرت رسول خدا (ص) را به وحی الهی منتسب سازیم
بهتر است سند آنرا حدیث ذیل قرار دهیم که بی اشکال تر از حدیث فوق است و آن حدیثی
است که در تفسیر عیاشی از سعید بن مسیب از امام خدیجه و ابوطالب از دنیا رفتند
رسول خدا (ص) ماندن در مکه را خوش نداشت و اندوه فراوانی آن حضرت را فرا گرفت و از
کفار قریش بر خودش بیمناک شد، و در این باره شکایت خود را ب جبرئیل کرد و در اینجا
بود که خداوند به آن حضرت وحی فرمود:

«یا محمد اخرج من القربة الظالم اهلها، وهاجر الی المدینة، فلیس لک الیوم
بملکة ناصر…».

-یعنی ای محمد از روستائی که مردم آن ستمکاراند بیرون رو و به مدینه هجرت کن
که در مکه امروز دیگر تو را یاوری نیست.

و بدنبال آن بود که رسول خدا (ص) متوجه مدینه شد ….

ولی با همه این احوال اگر مسئله را به روال عادی و جریان طبیعی خود و فراهم
شدن اسباب و علل آن که منجر به این هجرت مهم و تاریخی شد واگذار کنیم شاید بی
اشکالتر و طبیعی تر باشد و تازه اگر هم بنا باشد به وحی الهی منتسب سازیم بهتر است
همانگونه که در حدیث عیاشی بود آنرا به صورت یک وظیفه دینی مورد بحث قرار دهیم
یعنی «وظیفه هجرت از سرزمین شرک» تا الگوئی باشد برای دیگران و صرف تعبد خشک
نباشد، و انگیزه آنرا هم نداشتن یاور و کمک کار برای مبارزه با بت پرستی و پاک
سازی محیط از شرک و فساد بدانیم… چنانچه در حدیث به هر دو قسمت اشاره و تصریح
شده… و محل هجرت را نیز فقط مدینه ذکر کنیم که می توانست به هدف و منظور فوق کمک
کند نه جای دیگر…

البته با توجه به این مطلب که نام «مدینه» ممکن است بوسیله راوی ذکر شده باشد
و در اصل «یثرب» ذکر شده و الله العالم.

باری اگر مسئله را طبق عوامل طبیعی آن مورد بحث قرار دهیم بخوبی روشن است که
رسول خدا (ص) پس از وفات خدیجه و ابوطالب احساس خطر و بی کسی می کرد، و همانگونه
که در مقالات گذشته مشروحاً ذکر شد، پیوسته در صدد بود تا یارانی تازه و پایگاهی
دیگر برای تبلیغ آئین مقدس اسلام در میان سران قبائل و از تیره های مختلف قریش و
اعراب شهرها و بدویان ساکن حجاز و جاهای دیگر پیدا کند…

و از آنجا که خدا نیز بارها وعده فرموده بود که ما رسولان خود را یاری می
کنیم….[5]و هر
که در راه ما تلاش و کوشش کند ما راه خود را به او نشان می دهیم….[6]و هر
کس خدا را یاری کند خدا هم او را یاری می کند…[7]و رسول
خدا نیز با اطمینان بیاری خدا و استمداد از کمکهای غیبی مترصّد بود تا با آمدن
افرادی از قبائل اوس و خزرج به نزد آن حضرت و اسلام و بیعت آنها این فرصت پیش آمده
و آن حضرت و فرستادگان او می گردید فکر هجرت به آن شهر را تقویت می کرد تا بالاخره
تصمیم به این کار گرفت و در تاریخ معین آنرا عملی کرد.

و البته عوامل و جهات زیر می تواند در تصمیم رسول خدا (ص) دخیل و مؤثر بوده
باشد:

1- رسول خدا (ص) با شهر یثرب و مدینه و قبیله خزرج و بنی النجار پیوند فامیلی
و ارتباط خویشاوندی داشت و همانگونه که در سابق گفته شد ما در عبدالمطلب اهل یثرب
بود و دائی زادگان پدری آن حضرت در یثرب زندگی می کردند، و به همین مناسبت هم بود
که مادرش آمنه آن حضرت را در سنّ پنج سالگی برای دیدار خویشاوندان به یثرب آورد و
حدود یک ماه نیز آن حضرت در یثرب بود، که پس از هجرت به آن شهر رسول خدا خاطراتی
را از آن دوران کودکی بیاد می آورد و گاهی برای اصحاب خود ذکر می فرمود…. چنانچه
توقف پدرش عبدالله نیز در آن شهر در مراجعت از شام بخاطر بیماری که منجر به رحلت
آن جناب شد در میان بستگان و خوشان و روی همین رابطه بود.

و خود همین بستگی و رابطه می توانست عامل مؤثری در حمایت از رسول خدا و پیشرفت
کار آن حضرت باشد….

2- موقعیت جغرافیائی شهر یثرب چنان بود که می توانست در آینده با پیشرفت اسلام
و تهیه نیروئی مؤثر و کاری در آن شهر، مکه را تحت فشار سیاسی و اقتصادی قرار دهد،
و قریش را وادار به تسلیم و خضوع دربرابر اسلام سازد و وضع اجتماعی و سیاسی
جزیرالعرب نیز چنان بود که تا مکه و قریش تسلیم نمی شد مسلمین نمی توانستند
موفقیتی داشته باشند و اسلام در شبه جزیره و سایر کشورها حاکمیت پیدا کند.

شهر یثرب سر راه کاروانهای تجاری قریش به شام قرار داشت، و به منزله گلوی قریش
بود، زیرا قسمت عمده آقائی و سیادت قریش بخاطر در آمدهای سرشار و سودهای کلانی بود
که از راه تجارت و وارد کردن کالاهای تجارتی به مکه و فروش آنها به حاجیان و
زائران خانه خدا عایدشان می شد، و اگر این گلوگاه بسته می شد و در دست مسلمانان
قرار می گرفت قریش ناچار به تسلیم می گردید چنانچه آینده هم آنرا نشان داد، و در
گذشته نیزتمام سعی قریش بر این بود که با مردم یثرب درگیر نشوند و میان آنها صلح و
صفا برقرار باشد، که شواهد آنرا قبلاً بتفصیل ذکر کرده ایم.

3- شهر یثرب و اطراف آن دارای مزارع کشاورزی و باغات حاصلخیزی بود که منشأ
ثروت و خیرات بسیاری بود و گذشته از اینکه از نظر آذوقه و اقتصاد خودکفا بود به
جاهای دیگر نیز کمک می کرد، و د ر جنگها و درگیری ها می توانست ماهها و سالها روی
پای خود به ایستد و محاصره ها را تحمل نماید، چنانچه تاریخ گذشته نشان داده بود و
آینده نیز نشان داد، و این خود امتیازی بود که در جاهای دیگر وجود نداشت، و شهر
طائف نیز که تا حدودی واجد این امتیازات بود رسول خدا (ص) را نپذیرفته بود و بشرحی
که ذکر شد رهبر اسلام نتوانست از آن شهر به عنوان پایگاه جدید استفاده کند و مطرود
آن شهر گردید…

و از طائف که صرف نظر می کردیم جای دیگری نبود که این امتیازها را داشته
باشد…

4- بشارتهای یهودی که در مدینه سکونت داشتند (و جمعیت بسیاری را تشکیل می
دادند) به اینکه بزودی پیامبری ظهور خواهد کرد که هجرتگاهش این شهر خواهد بود و با
آمدن او تحولی ایجاد خواهد شد و جزیرة العرب را خواهد گرفت…. زمینه خوبی را برای
ورود آن حضرت فراهم کرده بود، اگر چه پس از آمدن آن حضرت، خود همان مبشران ظهور،
اکثراً دعوتش را نپذیرفته و روی حسادت و بهانه جوئیهای دیگر در مقابل آن حضرت ایستاده
و دشمنان سرسختی برای اسلام و مسلمین شدند…. و جنگها براه انداختند…

ولی ب این حال همان بشارتها و تبلیغات زمینه خوبی برای ورود آن حضرت و آماده
سازی مردم فراهم کرده است….

5- جنگهای «بعات» و درگیریهای پی در پی و مستمر میان قبائل اوس و خزرج که سبب
شده بود تا آنها روز آسوده و خواب راحتی نداشته و آب خوشی از گلویشان فرو نرود و
کار بجائی رسیده بود که از ترس دشمن حتی در موقع خواب نیز اسلحه خود را بر زمین
نگذارند، آنها را کاملا خسته و درمانده کرده و از پای درآورده بود، و تمام ساعات
روز و شب را در ترس و وحشت و اضطراب بسر می بردند، و بدنبال کسی بودند که بتواند
به آن دشمنیها خاتمه داده، و صلح و صفا و آرامشی در میان آنها ایجاد کند که در سایه
آن بتوانند، اسلحه را بر زمین نهاده و نفس راحتی بکشند، و پس از اینکه بارسول خدا
برخورد کرده و سخنان آن حضرت را شنیده گمشده خود را پیدا کرده، و اسلام را بهترین
وسیله برای ایجاد صلح و صفا و الفت و دوستی یافتند و همانگونه که پیش بینی میشد
همین جریان سبب شد تا اسلام بسرعت در یثرب گسترش یافته و آنرا بپذیرند….

اگر چه با کمال تأسف پس از رحلت رسول خدا بخاطر انحرافی که از مسیر تعیین شده
از طرف رسول خدا (ص) پیدا شد، و هواهای نفسانی یکه تاز میدان گردیده و جای
دستورالعملهای رسول خدا و خطوط ترسیم شده آن حضرت را گرفت، مجددا همان اختلافات
زنده شد و رسوبات و ریشه های اوس و خزرجی جوانه زده و کار خود را کرد، و مسلمانان
را دچار وآنهمه بدبختی و جنگ و جدال  گروه
بندی کرد تا جائیکه امروز هم دود آن بچشم همه مسلمانان می رود…. ولی به هر صورت
در آنروز عامل خوبی برای دعوت رسول خدا به مدینه گردید و در تصمیم گیری آن حضرت
مؤثر بود….

6- مردم یثرب چون از مهاجرین یمن بودند از یک تمدن ریشه دار و پرسابقه ای
برخوردار بوده و آن قساوت و عناد و بدوی گری اعراب بیابانی و اطراف مکه، و یا حب
مقام و دواعی دیگر قریش را در انکار رسول خدا نداشتند، و آمادگی بیشتر و زمینه
بهتری برای پذیرش دعوت الهی و سخنان زنده و جانبخش رسول خدا داشتند.

و اینها قسمتی از عواملی بود که به نظر می رسد (صرفنظر از مسئله وحی الهی و
صحت آن) در تصمیم گیری رسول خدا در هجرت به یثرب مؤثر بوده….

و امّا تصمیم گیری در ترک مکه و خروج از آن شهر نیز صرفنظر از مسئله وحی و
دستور الهی، بخوبی روشن است، زیرا مکه دیگر جای امنی برای رسول خدا و تبلیغات و
رسالت او نبود، و با وجود سران قریش و بافتی که آن شهر از نظر اجتماعی و قبیله گی
داشت امید آن نبود که در آینده نیز رسول خدا (ص) بتواند با آن شیوه و امکاناتی که
داشت موفقیتی کسب کند، بخصوص آنکه پس از فوت ابوطالب و خدیجه روز به روز فشار
مشرکان بیشتر، امید موفقیت آن حضرت کمتر می گردید، تا آنجه که طبق آیه کریمه
قرآنی:

«وَ إذ یمکر بک الذینَ لیثبتوک اویقتلوک او یخرجوک…»

نقشه حبس و یا قتل و یا تبعید آن حضرت را کشید و در صدد اجراء توطئه قتل آن
حضرت بودند که رسول خدا با اطلاع از تصمیم آنها اقدام به ترک مکه و فرار از آن
نمود…

پیمان اخوّت میان مهاجرین و یکی از کارهای مقدماتی

از کارهای بسیار مهمی که رسول خدا (ص) پس از تصمیم هجرت به مدینه انجام داد،
پیمان برادری و عقد اخوّتی بود که میان مهاجران بست، و هر دو نفر از آنها را روی
مناسبتها و ارتباط ظاهری یا اخلاقی داشتند طی مراسمی که انجام شد با یکدیگر برادر
ساخت… و این عقد اخوّت در آن هنگامی که تصمیم به مهاجرت دسته جمعی به مدینه
داشتند، و خواه ناخواه با سختیها و خطراتی مواجه بودند که نیاز به تعاون و همکاری
در بالاترین سطح و با عالی ترین انگیزه- یعنی انگیزه الهی و ایمانی و روی وظیفه
دینی- در میان آنها احساس می شد مهمترین عامل برای همبستگی و اتحاد آنها بود…. و
بهترین وسیله برای ایجاد صفا و صمیمیت بشمار می رفت….

چنانچه چس از ورود به مدینه نیز پیمان برادری و اخوّت دیگری میان مهاجر و
انصار بست، که آن نیز در جای خود در راستای همین هدف و ایجاد ارتباط و پیوستگی
محکم، میان مهاجرین از یک سو (که نیاز شدیدی برای سکونت و زندگی به مردم مدینه
داشتند) و مسلمانان مدینه از سوی دیگر، نقش مهمی را ایفاء کرد به شرحی که انشاء
الله تعالی در جای خود ذکر خواهیم کرد.

و مطلب جالب و مهمی که در هر دو جا- یعنی هم در عقد اخوّت میان مهاجران در
مکه، و هم در مراسم عقد اخوّت میان مهاجر و انصار در مدینه- به چشم می خورد، و همه
اهل تاریخ نقل کرده اند، آنکه رسول خدا (ص) نیز خود را در این پیمانها و عقد
اخوّتها شریک ساخت، و برای خود نیز برادری تعیین کرد، که آن برادر علی بن ابیطالب
(ع) بود… که در مورد دوم بر خلاف مرسوم بود و تنها موردی بود که میان دو مهاجر
عقد اخوت بسته می شد…

باری در پیمان برادری اوّل که میان مهاجرین برقرار شد رسول خدا (ص) افرادی را
که با هم برادر ساخت از آنجمله بود: عمر را با ابوبکر، حمزه را با زیدبن حارثه،
عثمان[8] را با
عبدالرحمن بن عوف، زبیر را با ابن مسعود، عبادة بن حارث را با بلال، مصعب بن عمیر
را با سعد بن ابی وقاص، ابوعبیده جراح رابا سالم مولس ابی حذیفة، سعد بن زید را با
طلحة…[9]

ادامه دارد

به استقبال ماه خدا

مبارک باد بر امت اسلامی به ویژه ملت مؤمن و متعهد ایران، این ماه پرفضیلت و
پر برکت؛ ماه توبه وانابه، ماه رحمت و مغفرت، ماه خدا، ماه مبارک رمضان.

بار خدایا! ترا سپاس و حمد گوئیم که ما را زنده نگهداشتی تا ماهی را که منسوب
به خودت است و در آن شب قدر است که از هزار ماه فضیلتش بیشتر است، دریابیم و از
این فرصت گرانبها که پیش آمده، به نیت تقرب جستن و نزدیک شدن به تو، او را
بخوانیم، سخنت را از قرآن بشنویم و با ادعیه ماثوره با تو حرف بزنیم و با ارزش
ترین لحظات عمر را در محضرت به سر آوریم، باشد که نظر لطفی به ما کنی و در این ماه
که سراسر فضیلت و برکت است، از گناهان ما بگذری و ما را در درگاهت راه دهی.

فریاد رس ناله درویش توئی          
آرامی بخش این دل ریش توئی

طوفان فزاینده مرا غرق نمود        
یادآور راه کشتی خویش توئی

(امام خمینی)

و چه بهتر که در چنین ایّام خجسته ای که حسنات در چندان می شود و سیئات رخت
برمی بندد، ما نیز به خود آئیم و با نیتهای خالصانه و قلبهائی پاک رو به سوی معشوق
کنیم و نگذاریم ساعتهایمان در این ماه پرفضیلت، بیهوده تلف شود که بدبخت و بیچاره
کسی است که این ماه را بسر برد و خداوند او را نیامرزد و نبخشد.

یا رب تو مرا مدد کن از یاری خویش         
خط بر گنهم کش از نیکوکاری خویش

گربرگیری دست کرم از سر من                
هرگز نرهم زسر نگونساری خویش

به هر حال به مناسبت آغاز ماه مبارک رمضان در پایان اسفند ماه امسال، سال نو
را به فال نیک می گیریم و امیدواریم بر تمام عزیزان در ایران اسلامی، خوش و خرم و
مبارک باشد.

و در این مقال سزاوار چنین دیدم، حال که سخن از ماه خدا و ماه عبادت و خودسازی
است، خود لب بربندیم و شیرین سخن نخستین خداشناس، برترین آفریدگان آفریدگار و سیّد
پیامبران الهی، حضرت محمد بن عبدالله (ع) را بشنویم که در استقبال این ماه می
فرماید:

«ایها الناس إنّه قد أقبل الیکم شهرالله بالبرکة و الرحمة والمغفرة، شهرٌ هو
عندالله افضل الشهور، وأیامه أفضل الأیام ولیالیه أفضل اللیالي، وساعاته أفضل
الساعات.

هوشهرٌ دعیتم فیه الی ضیافة الله، وجعلتم فیه من أهل کرامة الله. أنفاسکم فیه
تسبیح، ونومکم فیه عبادة، و عملکم فیه مقبول، ودعاؤکم فیه مستجاب؛ فاسألوا الله
ربکم بنییّات صادقة، و قلوب طاهرة، أن یوفّقکم لصیامه و تلاوة کتابه، فإنّ الشقي
من حرم غفران الله في هذا الشهر العظیم، واذکروا بجوعکم و عطشکم فیه جوع یوم
القیامة و عطشه، وتصدّقوا علی فقرائکم و مساکینکم، و وقروا کبارکم، وارحموا
صغارکم، وصلوا أرحامکم، و احفظوا السنتکم، و غضوا عمّا لا یحلّ النظر الیه
أبصارکم، و عمّا لا یحلّ الاستماع الیه أسماعکم، و تحننوا علی أیتام الناس،
یُتحنّن علی أیتامکم، و توبوا الی الله من ذنوبکم، وارفعوا الیه أیدیکم بالدعاء في
أوقات صلاتکم فإنّها أفضل السّاعات؛ ینظر الله عزوّجل فیها بالرّحمة الی عباده،
یجیبهم اذا ناجوه، ویلبّیهم اذا نادوه، و یعطیهم اذا سألوه، و یستجیب لهم اذا
دعوه.

أیها الناس، انّ أنفسکم مرهونة بأعمالکم ففکوها باستغفارکم، و ظهورکم ثقیلة من
أوزارکم فخفّفوا عنها بطول سجودکم. واعملوا أن الله أقسم بعزّته أن لایذهب المصلین
و الساجدین، و أن لایروّعهم بالنار یوم یقوم الناس لربّ العالمین.

أیها الناس، من فطر منکم صائماً في هذا الشهر، کان له بذلک عندالله عتق نسمة و
مغفرة لما مضی من ذنوبه.

قیل: یا رسول الله! فلیس کلنانقدر علی ذلک؟ فقال: اتّقوا النار و لو بشقّ
تمرة؛ اتّقوا النّار ولو بشربة من ماء.

أیها النّاس؛ من حسن منکم في هذا الشهر خلقه، کان له جوازاً علی الصراط یوم
تزلّ فیه القدام، و من خفف في هذا الشهر عمّا ملکت یمینه خفف الله علیه حسابه، و
من کفّ فیه شرّه، کفّ الله عنه غضبه یوم یلقاه، و من اکرم فیه یتیماً أکرمه الله
یوم یلقاه، و من وصل فیه رحمه، وصله الله برحمته یوم یلقاه، و من قطع فیه رحمه،
قطع الله عنه رحمته یوم یلقاه، و من تطوّع فیه بصلاة، کتب الله له براءة من النار،
و من أدّی فیه فرضاً کان له ثواب من أدّی سبعین فریضة فیما سواه من الشهور، و من
اکثر فیه من الصلاة علي، ثقل الله میزانه یوم تحفّ الموازین، و من تلافیة آیة من
القرآن کان له مثل أجر من ختم القرآن في غیره من الشهور.

أیها الناس، أنّ أبواب الجنان في هذا الشّهر مفتّحة، فاسألوا ربّکم أنّ
لایغلقها عنکم، و أبواب النّیران مغلقة فاسألوا ربّکم أن لایفتحها علیکم،
والشیاطین مغلولة فاسألوا ربّکم أن لایسلطها علیکم».

(وسائل الشیعه- ج7 ص227)

ای مردم! هان، ماه خدا، با برکت، رحمت و مغفرت به سوی شما می آید؛ ماهی که نزد
خداوند برترین ماه ها و روزهایش برترین روزها و شبهایش برترین شبها و ساعتهایش
برترین ساعتها است.

این ماهی است که شما در آن به مهمانی خداوند دعوت شدید و از اهل کرامت خداوندی
قرار گرفتید.

دم و بازدم هایتان در آن تسبیح … خوابتان در آن عبادت … اعمالتان در آن
پذیرفته شده و دعایتان در آن مستجاب است. پس پروردگارتان را با نیتهائی راستین و
قلبهائی پاک بخوانید و از او بخواهید که شما را توفیق روزه این ماه و تلاوت قرآنش
را بدهد زیرا بدبخت کسی است که در این ماه بزرگ از مغفرات الهی محروم گردد. و با
گرسنگی و تشنگی در روزهای آن، گرسنگی و تشنگی روز قیامت را به یاد آورید.

در این ماه به مستمندان و تهیدستان صدقه دهید، بزرگانتان را گرامی بدارید،
کوچکترها را مهربان دارید، به خویشانتان برسید، زبانهایتان را نگه دارید و از
نگریستن بر آنچه روا نیست، دیده ها را بپوشانید و از شنیدن آنچه شنیدنش جایز نیست،
خوادداری ورزید، و بر یتیمان مردم رقت آورید، تا یتیمان مورد مهربانی و شفقت قرار
گیرند.

در این ماه، به سوی خداوند از گناهانتان توبه کنید، دستها را در هنگام نماز (و
پس از آن) به دعا و نیایش بلند کنید زیرا این بهترین ساعتها است که خداوند با دیده
رحمت به بندگانش می نگرد، اگر او را بخوانید، پاسخشان گوید و اگر ندایش کنند، لبیک
گوید و اگر درخواستی کنند به آنها ببخشاید و اگر دعائی کنند، مستجاب نماید.

ای مردم! نفسهای شما در گرو اعمالتان است، این قید و رهن را با استغفار و طلب
آمرزشتان بگشائید، و پشتهای شما از گناهان سنگینی می کند پس این سنگینی ها را با
سجده های طولانیتان، سبک کنید. و بدانید که خداوند به عزتش سوگند خورده است که
هرگز نمازگزاران و سجده کنندگان را عذاب نکنند و آنان را در روز رستاخیز، با آتش
جهنم نترسانید.

ای مردم! هرکس در این ماه، مؤمن روزه داری را افطار دهد، نزد خداوند پاداش کسی
را دارد که برده ای در راه او آزاد کرده و خداوند تمام گناهان گذشته اش را می
آمورزد. 

سؤال کردند: یا رسول الله! همه ما توانافطار دادن به مؤمنین را نداریم! فرمود:
از آتش دوری جوئید هر چند به نیم خرمائی باشد، از آتش بپرهیزید هرچند به لیوان آبی
باشد.

ای مردم! هرکه در این ماه، اخلاقش را نکو سازد، گذرنامه او خواهد بود که بر
صراط به آسانی بگذرد روزی که گامها می لغزند. و هر که در این ماه برده ای را آزاد
کند، خداوند حسابش را آسان سازد. و هرکه شرّش را از دیگران بازدارد خداوند خشم خود
را از او- در روز لقاء الله- باز دارد. و هرکه در این ماه یتیمی را نوازش کند،
خداوند در روز دیدار با او مهربانی کند. و هرکه در این ماه صله رحم کند خداوند در
روز لقاء، پیوسته رحمش کند و هرکه در این ماه با خویشان بدرفتاری کند، خداوند در
روز دیدار، رحمتش را از او بگیرد، و هرکه در این ماه نماز نافله ای (مستحبی)
بخواند خداوند براءت از آتش را به او عطا کند و هرکه نماز واجبی را در این ماه
انجام دهد، مانند کسی است که هفتاد نماز واجب را در ماهی دیگر انجام داده، و هرکه
در این ماه بسیار بر من صلوات و درود بفرستد، خداوند میزان اعمالش را در روز که
میزانها سبک است، سنگین نماید، و هرکه در این ماه آیه ای از قرآن را تلاوت کند،
پاداش کسی را خواهد داشت که در ماهی دیگر، قرآن را ختم کند.

ای مردم! همانا درهای بهشت در این ماه گشوده شده است، پس از خدایتان بخواهید
که آنها را بر روی شما نبندد و همانا درهای جهنم بسته شده است، پس از پروردگارتان
درخواست کنید که آنها را بر روی شما نگشاید و همانا شیطانها دست بسته اند پس از
خدایتان بطلبید که آنها را بر شما مسلط نگرداند.

امیرالمؤمنین (ع) برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا! بهترین اعمال در این ماه
چیست؟

حضرت رسول (ص) فرمود: ای اباالحسن! بهترین اعمال دراین ماه، خودداری از محرمات
الهی است.

گفته ها ونوشته ها

حرفت قبول نیست

ثروتمندی از روستاهای کوه نشین، باری بر شترش نهاده که یک طرف آن گندم و طرف
دیگر سنگ بی ارزش بیابان بود، خود او هم مغرورانه در وسط بار سوار شده بود و در
نتیجه شترش به زحمت حرکت می کرد.

مرد دانایی بر او عبور نمود، از آن احمق شتر دار متعجب و برای شترش به ترحم
آمد، بدو گفت: از شترت پائین آی! وقتی که پایین آمد، لنگه سنگ را به دور ریخت و
لنگه گندم را به دو قسمت کرد (تا توازن حفظ شود) و بر شترش نهاد و گفت: حالا آسوده
سوار شو، برو بارت سبک و اشترت راهوار گشت.

هنگامی که حرکت نمود، مرد دانشمند به او گفت: اینطور بهتر نیست؟ جواب داد:
چرا، اما یک سوال داشتم: تو که اینقدر می دانی، خودت چند اشتر داری و با این هنر و
حکمت و عقل، چرا با پای برهنه می گردی؟ جواب داد: من اهل علم و فکر و آگاهی هستم،
شتر ندارم.

مرد روستائی گفت:» اشتر نداری، حرفت قبول نیست! پائین آمد، دوباره بارش را
مانند اول قرار داد و به را خود ادامه داد.

حرف حق

شخصی در حرم حضرت ابوالفضل از زائر دیگر پرسید: ابوالفضل امام چندم است؟ آن
مرد گفت: اینجا نمی گویم، بیا در خانه! وقتی به در خانه او رسید در جواب گفت:
اصلاً حضرت ابوالفضل امام نیست سپس قرار کرد به منزل خود در خانه اش را بست و در
حال وحشت و اضطراب به زن خود گفت: اثاث خانه را جمع کن از این شهر فرار کنیم،
مبادا جدّش کمر ما را بزند.

زن گفت: تازه حرف حقی زده ای چرا می ترسی؟

گفت: ای زن! تو، ناقص العقلی وگرنه تمام اشخاصی را که در طول تاریخ بنا حق
کشته اند و یا اسیر و تبعید نموده اند، از برای آن است که حرف حقی زده اند!!

آن کس که خریدار تو باشد

یوسف شود آن کس که خریدار تو باشد      
عیسی شود آن خسته آن که بیمار تو باشد

از چشمه خورشید، جگر سوخته آید          
هر دیده که لب تشنه دیدار تو باشد

«صائب تبریزی»

سای که نکوست

تا منزل آدمی سرای دنیاست                          کارش همه جرم و کار حق
لطف و عطاست

خوش باش که آن سرا چنین خواهد بود            
سالی که نکوست از بهارش پیداست

«شیخ بهائی»

علائم ظهور

امام صادق (ع) در حدیثی طولانی، علائم ظهور حضرت حجت (عج) را بیان کردند که به
برخی از آنها اشاره می کنیم:

1- هنگامی که بدبینی، ظلم و ستم عالم را فراگرفته.

2- قرآن فرسوده و بدعتهائی از روی هوا و هوس در مفاهیم آن آمده.

3- آئین خدا عملاً بی محتوا شده مانند ظرفی که آن را واژگون سازند.

4- اهل باطل بر اهل حق، پیشی گرفته اند….

5- هنگامی که ببینی مداحی و چاپلوسی فراوان شده.

6- آشکارا شراب نوشیده می شود.

7- راه های خیر بسته و راههای شر مورد توجه قرار گرفته.

8- حلال تحریم شده و حرام جائز شمرده شود.

9- قوانین و احکام دین طبق تمایلات اشخاص تفسیر گردد.

10- افراد با ایمان فقط در دلشان ابراز تنفر از فساد کنند.

11- سرمایه های عظیم در راه خشم خدا صرف گردد.

12- رشوه خواری در میان کارکنان دولت، رایج گردد.

13- پستهای حساس به مزایده گذارده شود، ….

14- و هنگامی که ببینی اگر کسی اقدام به امر به معروف و نهی از منکر کند، به
او توصیه می کنند که این کار وظیفه تو نیست.

15- مساجد پر از کسانی که از خدا نمی ترسند.

16- مردم به وقت نماز بی اعتنا می شوند.

17- حتی کمک به نیازمندان با پارتی بازی صورت می گیرد، نه برای خدا ….

تو خدائی یا جبرئیل؟!

عربی را پیش خلیفه بردند. او را دید بر تخت نشسته و دیگران در زیر ایستاده
اند. گفت: اسلام علیک یا الله!! گفت: من الله نیستم. گفت: اسلام علیک یا جبرئیل!
گفت: من جبرئیل نیستم. گفت: الله نیستی، جبرائیل نیستی، پس چرا آن بالا رفته تنها
نشسته ای؟! تو نیز در زیر آی و در میان مردمان بنشین.

فرزندناخلف

از حکیمی پرسیدند: فرزند ناخلف چگونه است؟

گفت: مثل انگشت ششم است که اگر او را ببرند درد می گیرد و اگر بگذارند، معیوب
است.

دین به دنیا مده….

ای سنائی زجسم و جان تا چند       
برگذر زین دو بینوا دربند

دین به دنیا مده که هیچ همای        
ندهد پر به پرنیان و پرند

غفلتت خوش همی نمایاند             مهر
جاه وزروزن و فرزند

کی بود کاین نقاب بردارند           تا
بدانی تو طعم زهر از قند

زاهد قلابی

شیخ عبدالسلام بصری با نسبت دادن کرامت و احوال غیبی به خود، جمعی را فریفته و
در اطراف خود جمع کرده بود. برای فریب بیشتر مریدان، روزی در محراب مسجد بصره در
حین خواندن نماز ناگهان گفت: کخ کخ! مردم تعجب کردند. گفت: من که اینجا مشغول نماز
بودم، دیدم سگی داخل کعبه شد، با کخ گفتن، او را از اینجا بیرون کردم تا خانه خدا
را آلوده نکند. مریدان خوشحال شدند و آن را از کرامتهای شیخ دانستند.

یکی از آن مریدان خر مقدس، کرامتهای شیخ را برای زن خود بیان کرد. آن زن آگاه
برای رسوا کردن شیخ قلابی، از طریق شوهرش روزی شیخ مریدان را به مهمانی دعوت کرد و
برای هر یک ظرفی از غذا و بر روی آن مرغی پخته گذاشت اما مرغ شیخ را در زیر غذا
پنهان نمود.

شیخ عصبانی شد و گفت: چرا به من اهانت شده و ظرفی بدون مرغ آورده ای؟ ناگهان
آن زن زیرک و آگاه فریاد زد: ای کسی که از مسجد بصره، سگ را در کعبه مشاهده می
کنی، چگونه جوجه را زیر مشتی برنج نمی بینی؟! او خجل شد و پرده از چهره عوامفریبش
برداشته شد.

دزدان عصا

در شهر صیدا پس از نماز ظهر، یکی از نمازگزاران برخاسته روی پله اول منبر
ایستاد و فریاد زد: ای مؤمنین! بدانید که روز قبل در همین مکان عصای مرا دزدیده
اند و من سارق را شناخته ام و او الآن در همین مسجد است و اکنون از بردن نام او
خودداری می کنم به شرطی که امشب عصا را از بالای در به داخل منزلم بیاندازد، منزل
من هم وصل به دیوار همین مسجد است اگر نیاورد، فردا او را در همین مسجد رسوا کنم.

یک هفته بعد یکی از مؤمنین پرسید که راستی آن دزد، عصای تو را آورد؟ آن مرد با
خنده گفت: همان شبی که روزش اعلام کردم، بیست و دو عدد عصا به منزل من پرتاب شد.

زندان یا همنشین نادان

دانشمندی روشنگر را به جرم نوشتن کتابی به زندان افکنده بودند. آن عالم به جهت
برطرف کردن اثر منفی حبس، اکثر اوقات به قرآن خواندن مشغول بود.

حاکم برای اذیت و رنج بیشتربه آن دانشمند ،نادان ساده لوحی را رفیق او کرد
روزی عالم مشغول خواندن قرآن با حالتی عارفانه بود، هنگامی که به آیه عذاب رسید
،از ترس قیامت ،اشک از چشمانش جاری شد. در همان حال دید مرد ساده لوح نیز به او
نگاه می کند و اشک می ریزد!

خوشحال شد که مونس قرآن فهمی معاشر او شده پرسید: کدام یک ازآیات قرآن تو را
تحت تأثیر قرار داد که چنین اشک می ریزی؟

گفت: من از قرآن چیزی نمی فهمم اما چون ریش تو مانند ریش بز من است و هنگام
تلاوت قرآن، مانند ریش بز من تکان می خورد، به یاد بز غریب و تنهایم که می افتد،
اشکم جاری می شود!!

دانشمند بیچاره به مأموران حاکم پیغام داد: بیائید مرا از همنشینی این مرد
احمق خلاص کنید، قول می دهم دیگر کتاب ننویسم.

کرم و لطف پاشا

روزی محمد علی پاشا حاکم مصر، از کوچه ای با دبدبه خود عبور می کرد، طفل نه
ساله ای را دید در کوچه می رود، خطاب به او کرد و گفت: چیزی خوانده ای یا بیسوادی؟

گفت: قرآن را خوانده ام و سوره انا فتحنا را نیز از حفظ کرده ام. حاکم از این
جواب خوشش آمد و یک دینار زر به آن بخشید. طفل سکه را بوسید و پس داد و گفت: پاشا
مرا ببخشید، از قبول آن معذورم.

پاشا متعجبانه پرسید؟ چرا؟ طفل گفت: پدرم حتماً مرا می زند که این سکه زر را
از کجا به دست آورده ای و اگر بگویم پاشا به من لطف کرده، می گوید تو دروغ می
گوییزیرا کرم و لطف پاشا کمتر از هزار دینار نیست.

پاشا بسیار خوشحال شد و از هوش و ذکاوت آن بچه متعجب گردید و پدرش را خواست و
مخارج تحصیل طفل را به او داد و از او خواست در تربیتش همت نماید.

ستیزآوری

ستیزآوری کار اهریمنیست         ستیزه
به پرخاش آیستن است

همیشه در نیک و بد هست باز     تو سوی
در بهترین شوفراز

 جهان آن نیرزد بر پر خرد        که دانائی از بهر او غم خورد

چنان زی که موراز تو نبود به درد   نه
بر کس نشیند زتو باد و گرد

«اسدی طوسی»

عزت نفس

مولانا ابوالکلام آزاد، یکی از رهبران مسلمانان هند بود که در استقلال آن کشور
بزرگترین نقش را داشت و بیش از ده سال از عمر خویش را در زندان بود، همسرش درگذشت.
رئیس زندان خواست به او مرخصی بدهد تا بربالین همسر محتضرش حاضر گردد، مولانا گفت:
به این شرط با پیشنهاد تو موافقت می کنم که با سایر زندانیان سیاسی هم که در چنین
وضعی قرار گیرند، همین ارفاق را بنمائی.

رئیس زندان شرط او را نپذیرفت؛ او نیز از زندان بیرون نرفت و منت آن مرخصی را
قبول نکرد، هرچند به آن چند روز مرخصی، بسیار نیاز داشت.

امام راحل سلام الله علیه و فقه سنتی

قسمت سوم

آیت الله محمدی گیلانی

*تجسم اهتمام رسول الله (ص) در تربیت امیرالمؤمنین (ع)، و پیروی او از رسول
خدا در خطبه قاصعه* حدیث سلیم بن قیس در این باره* حدیث: «انا مدینة العلم» به
روایت ائمه اهل سنت در صحاح و مسانید* قول فصل محمد بن یوسف شافعی در کتاب کفایه*
استقاله مستمر خلیفه از خلافت* آزادمنشی عمر در اعتراف به حرمان از ملازمت تام با
رسول الله (ص)* تفسیر «علم باباً یفتح له منه الف باب» به اینکه خصوص عدد الف یا
الف الف مراد نیست، بلکه تعبیر «الف و الف الف» فقط برای بیان کثرت علوم و وفور
معارف است، بدیهی است که این علوم موهبی و لدنّی است، مضافاً برآن فتح ابوابی از
علوم از باب واحد از طریق تفکر نصیب بسیاری از نوابغ شده* ابو علی سینا و کتاب
اغراض ما بعد الطبیعه فارابی، ابوالاسود دئلی و انفتاح ابواب علم نحو بر او با
بیان کوتاه امیرالمؤمنین (ع)* مانالائوس و شکل قطاع و فتح ابواب علوم.

گفتیم که باتفاق اعلام فریقین رسول الله (ص) در تعلیم و تربیت امیرالمؤمنین
(ع) اهتمامی تامّ داشت، چنانکه خود آن جناب این اهتمام کم نظیر رسول الله (ص) را
به وی، و پیروی خویش را از آن حضرت در خطبه قاصعه با رساترین بیان مجسّم می سازد:

«لقد کنت اتّبعه اتّباع الفصیل اثر امّه یرفع لی فی کل یوم من اخلاقه علماً و
یأمرني بالاقتداء به …. ولم یجمع بیت واحد یومئذ فی السلام غیر رسول الله (ص) و
خدیجة و اناثالثهما اری نورالوحی والرساله واشمّ ریح النبوة، و لقد سمعت رنة
الشیطان حین نزل الوحی علیه صلی الله علیه وآله و سلم فقلت: یا رسول الله ما هذه
الرّنة؟ فقال هذا الشیطان أیس من عبادته انک تسمع ما اسمع وتری ما اری الا انک لست
بنبيٍّ ولکمّک وزیر وانک لعلی خیر».

(شرح نهج البلاغه عبده- خطبه قاصعه)

-به خدا سوگند از او پیروی می کردم آن سان که نوزاد شتر مادرش را پیروی می کند
و هر روز از خلق عظیمش برایم رایتی برمی افراشت، و امرم می نمود که بدان اقتداء
کنم، و در آن هنگام خانه ای در اسلام جمع نکرده بود غیر رسول الله (ص) و خدیجه را
و من سوّمی آنها بودم، نور وحی و رسالت را می دیدم، و بوی نبوت را می بوئیدم و
سوگند به خدای تعالی هنگامی که وحی برآن حضرت نازل شد ناله شیطان را شنیدم عرض
کردم: یا رسول الله این ناله چیست؟ فرمودند: این شیطان است از عبادت خویش نومید
گشته است البته تو می شنوی هرچه را که من می شنوم و می بینی هرچه را که من می بینم
جز آنکه تو پیمبر نیستی، اما تو وزیری و بر مستوای رفیع خیر قرار داری.

و تقریبا تفسیر اجمالی همین مضمون شریف است که در بصائرالدرجات جناب سلیم بن
قیس از آن حضرت نقل می کند: «کنت اذا سئلت رسول الله (ص) اجانبی و ان فنیت مسائلی
ابتدأنی فما نزلت علیه آیة في لیل ولانهار و لا سماء ولا ارض ولا دنیا ولا آخرة
ولا جنة ولا نارولا سهل ولا جبل ولا ضیاء ولا ظلمة الا اقرأنیها و املاه علیّ و
کتبتها بیدی و علمنی تأویلها و تفسیرها و محکمها و متشابهها و خاصها و عامّها و
کیف نزلت و فیمن نزلت الی یوم القیامة دعا الله لی ان یعطینی فهماً و حفظاً فما
نسیب آیة من کتاب الله ولا علی من انزلت الا املاه علیّ».

(ص 198)

-اینگونه بود که هروقت از رسول الله (ص) سؤال می کردم، پاسخم می دادند و اگر
سؤالهایم ته می کشید، آن بزرگوار آغاز به سخن می فرمودند، پس هیچ آیه ای بر او در
شب و روز و در فراز و نشیب و درباره دنیا و آخرت، و در زمین هموار و کوه و در نور
و ظلمت نازل نگردید جز آنکه قرائت آن را به من تلقین می فرمودند و املاء می کردند
و من با دستم می نوشتم، و تأویل و تفسیر و محکم و متشابه و خاص و عام آنها را به
من می آموختند، و کیفیت نزول و اینکه کجا و درباره که تا روز قیامت را به من تعلیم
می دادند و دعا کردند که خدای تعالی به من فهم و حفظ عطا فرماید و چنان شد که هیچ
آیه ای از قرآن را فراموش نکردم.

حدیث: «انا مدینة العلم و علی بابها» از رسول الله (ص) که دهها نفر از ائمه
اهل سنت و حافظ آنان در صحاح و مسانیدشان نقل کرده و تصحیح نموده اند، در ملازمت
آن بزرگوار رسول الله را کافی است، و با بدیع ترین تشبیه، گویای موقعیت
امیرالمؤمنین (ع) در حوزه رسالت است که راه ورود را منحصر به این باب اعلام می
فرماید و مفید همین معنا است بیان آن حضرت در نهج البلاغه:

«نحن الشعار والاصحاب والخزنة والابواب ولا تؤتی البیوت الا من ابوابها فمن
أتاها من غیر ابوابها سمّی سارقا، فیهم کرائم القرآن وهم کنوز الرّحمن».

(نهج البلاغه محمد عبده ج2، ص58)

-ما آل البیت از جهت قرب به آن حضرت،چون پیراهن تن او هستیم و اصحاب آن
بزرگواریم و ما گنجوران و درهای علوم و معارف می باشیم که ورود به خانه ها ممکن
نیست مگر از درهای آنها و هر کس که ورودش به خانه از غیر در باشد دزد نامیده می
شود، درباره آل البیت و منقبت آنان آیات کریمه قرآن است و آنان گنجهای خداوند
بخشاینده اند.

از آن وفتی که در هجر تربیت و تعلیم رسول الله (ص) قرار گرفت تا آخرین لحظه
حیات رسول الله (ص) سایه وار ملازمش بوده و حتی در آغوش او بود که روح مقدس رسول
الله (ص) به کنگره عرش و محفل علیین پرواز نموده و آن جناب بود که جثمان شریف او
را در لحد قبرش جای داد:

«فلقد وسدتک في محودة قبرک، وفاضت بین نحری و صدری نفسک».

(شرح نهج البلاغه عبده- ج2 ص208)

-یا رسول الله با شکیبائی جسد شریفت را در لحدت جای دادم و روح مقدست در آغوشم
به اعلی علیین پرواز نمود.

توفیق چنین ملازمتی با رسول الله (ص) نصیب احدی از صحابه نگردید و قول با نصفت
بلکه قول فصل دراین باره، قول حافظ محمد بن یوسف کنجی شافعی است که بعد از اخراج
حدیث: «انا مدینة العلم…» به طریق عدیده می گوید: «فقد قال العلماء من الصحابة
والتابعین بتفضیل علی (ع) و زیادة علمه و غزارته وحدّه فهمه و وفور حکمته و حسن
قضایاه وصحّة فتواه، وقد کان ابوبکر و عمر و عثمان و غیرهم من علماء الصحابة
یشاورونه فی الاحکام و یأخذون بقوله فی النقض والابرام اعترافاً منهم بعمله و وفور
فضله ورجاحة عقله وصحة حکمه، ولیس هذا الحدیث «انا مدینه العلم…» في حقه بکثیر
لأنّ رتبته عندالله و عند رسوله و عندالمؤمنین من عباده أجل واعلی من ذلک».

(الکفایه- ص98- 102)

استقاله ابی بکر و خواستاری فسخ بیعت خلافت خویش را از مردم: «اقیلونی فلست
بخیرکم وعلیّ فیکم» مشهور است و ظاهر عبارت نهج البلاغه در حطبه شقشقیّه: «فیا
عجباً بینا هو یستقیلها فی حیاته».

(شرح نهج البلاغه محمد عبده- ج1 ص27) دلالت دارد براینکه خلیفه مستمراً
استقاله و درخواست فسخ بیعت می کرده است.

و عمر با حریّت کم نظیری اعتراف کردند : «الهانی عند الصّفق بالاسواق» (صحیح
مسلم- ج6 ص179) که مشاغل و معاملات در بازارها او را از ملازمت تام با رسول الله
(ص) بازداشته بود، و عتاب وهن آمیز ابیّ بن کعب به عمر بخاطر بی اطلاعی وی از
قرائت بعضی از آیات بود به این تعبیر: «رسول الله (ص) این آیه را همین گونه بمن
تعلیم داد در حالیکه تو در بقیع قرظ یعنی داروی دبّاغی می فروختی» و عمر او را
تصدیق کردند ولی گفت: «اگر می خواستی می گفتی: ما حاضر بودیم و شما غائب» (تفسیر
زمخشری- ج 2 ص304).

از حریّت های کم نظیر عمر در این باب، واقعه ای است که سیوطی در تفسیر «الدّر
المنثور» از ابو سعید نقل می کند، ابو سعید می گوید: «حججنا مع عمربن الخطاب فلما
دخل الطواف استقبل الحجر فقال: انی اعلم انک حجرلا یضرّ ولا تنفع ولولا أنی رأیت
رسول الله (ص) قبلک ما قبلتک ثم قبّله فقال له علی بن ابیطالب: یا امیرالمؤمنین
انه یضر و ینفع قال: بم؟ قال: بکتاب الله عزوجل، قال: این ذلک من کتاب الله؟ قال:
قال الله: «و اذا اخذ ربک من بنی آدم من ظهورهم…» بلی خلق الله آدم و مسح علی
ظهره فقرّرهم بانّه الرّب و انهم العبید واخذ عهودهم و مواثیقهم و کتب ذلک فی رقّ
و کان لهذا الحجر عینان و لسان فقال له: افتح فاک فاه فالقمه ذلک الرّق فقال: اشهد
لمن وافاک بالوافاة یوم القیامة و انی لسمعت رسول الله (ص) یقول: یؤتی یوم القیامة
بالحجرالاسود و له لسان ذلق یشهد لمن یستلمه بالتوحید فهو یا امیرالمؤمنین یضرّ و
ینفع فقال عمر: اعوذ بالله ان اعیش في قوم لست فیهم یا اباحسن».

(ج3 ص144)

-با عمربن خطاب حج برگزار کردیم چون داخل طواف شد به حجر اسود استقبال کرد پس
خطاب نمود و گفت: من می دانم که تو سنگی بیش نیستی، زیان و سودی نداری، و اگر نمی
دیدم که رسول الله تو را بوسید من تو را نمی بوسیدم سپس آن را بوسید، علی بن ابی
طالب به وی گفتند: یا امیرالمؤمنین این سنگ زیان و سود دارد، عمر گفت: به چه دلیل؟
گفت: بدیل کتاب الله، گفت: در کجای کتاب است؟ گفت: آیه «و اذا اخذ ربک …» اخذ
مواثیق و عهود بر ربوبیّت خدای تعالی که این مواثیق و عهود را مکتوب فرمودند و به
این حجر سپردند و فرمان دادند که هر کس با آن موافات کند و حقّ آن را بدینوسیله
اداء کند، فردای قیامت برای او به موافات و اداء حق گواهی دهد و من از رسول الله
(ص) شنیدم که فرمودند: روز قیامت حجراسود را می آورند در حالیکه دارای زبانی بلیغ
و فصیح است و برای کسی که آن را استلام کرده است شهادت به توحید می دهد، پس این
حجر یا امیرالمؤمنین دارای ضرر و نفع است، عمر گفت: پناه به خدا می برم از زندگی
در میان مردم بی وجود تو یا اباحسن.

روایات وارده مربوط به عالم ذر و اخذ میثاق از زراری آدم (ع)، از طرق سنّی و
شیعه در حدّ تواتر است ولی تفسیر و تأویل این انوار نبویه مجال دیگری را می طلبد
که در آن مجال بحث می کنیم، و در مجال حاضر ناگزیر از تفسیر: «انّ رسول الله صلی
الله علیه وآله علم علیاً باباً یفتح له منه الف باب …» که در خبر صحیح کتاب
شریف کافی آمده و نقل کردیم و مضمون آن در روایات دیگری آمده است سؤال کننده که
ابوبصیر است گمان می کرد که مراد از «الف باب» خصوص این عدد است و زائد برآن نیست
از این رو، امام (ع) در مرحله اوّل از تبیین علم امیرالمؤمنین (ع) این پندار
محدودیت علم را زائل کرد و فرمودند: «یا ابا محمد علم رسول الله صلی الله علیه
وآله علیاً الف باب یفتح من کل باب الف باب» مراد از انفتاح هزار باب از علم برای
آن حضرت، خصوص عدد هزار نیست بلکه هزار در از علم به وی آموختند که از هر دری هزار
در بر روی او مفتوح گردید با توجه به اینکه در این تعبیر نیز خصوص عدد منظور نیست،
بلکه آوردن عدد «الف» و «الف الف» فقط برای بیان کثرت علوم و وفور معارف آن حضرت
است.

بدیهی است چنین علمی از مواهب خدای تعالی به اولیاء خویش است که کاملترین مرتبه
آن را به رسول الله (ص) ارزانی داشته و بر او منت نهاده: «وانزل الله علیک الکتاب
والحکمة و علمک مالم تکن تعلم» (سوره نساء- آیه 113) چنانکه بر حضرت خضر علی نبینا
وآله و علیه السلام منّت نهاد: «فوجدا عبدا من عبادنا آتیناه رحمة من عندنا
وعلمناه من لدّنا علما» (سوره الکهف- آیه 80).

النهایة واسطه در این علم لدنی و موهبت آن به امیرالمؤمنین (ع)، رسول الله (ص)
بوده است مضافاً برآن، پدید آمدن ابواب کثیره ای از علم از باب واحد و گشوده شدن
آنها بر روی بعضی از نوابغ از طریق اندیشه و تفکر نمونه ای بسیار در تاریخ دارد و
از آن جمله است فتح ابواب الهیات بر ابوعلی سینا، با تفکر در کتاب «اغراض ما بعد
الطبیعه» فارابی و مقتضی است که برخی از آنها را جهت رفع استبعاد، به عنوان نمونه
در این مقام ذکر کنیم:

«در تاریخ الحکماء قفطی آمده که یکی از شاگردان شیخ الرئیس (ره) از وی تقاضا
کرد که بیوگرافی خویش را بر او املاء کند، شیخ اجابت فرمودند و بعد از بیان احاطه
خویش بر همه علوم رایج زمان خویش می فرماید: «سپس به علم الهی برگشتم و کتاب ما
بعدالطبیعه را خواندم ولی چیزی از آن سر در نیاوردم، و درباره هدف واضع آن به شک
افتادم و حتی چهل بار این کتاب را خواندم و متن آن را از بر کردم و معذلک چیزی
دستگیرم نشد و مقصود از آن را نفهمیدم پس، از درک آن نومید شدم و می پنداشتم که
راهی برای فهم آن نیست.»

اتفاقاً روزی وقت عصر به کتاب فروشی سر زدم در دست دلالی کتابی بود که برای
فروش آن را به من عرضه کرد، من نپذیرفتم زیرا معتقد بودم در این علم فایده ای نیست
بالاخره با خواهش و تمنا به سه درهم به من فروخت، آن کتاب در اغراض ما بعدالطبیعه
آن شتاب کردم پس در همان وقت ابواب اغراض علم الهی بر روی من گشوده شد و به شکرانه
این موهبّت انفاق کثیری بر فقرا کردم».

(تاریخ الحکماء- ص415)

کتاب مذکور یعنی اغراض ما بعدالطبیعه فارابی که در دست ما است درحدود دو ورق
است، شیخ الرئیس با مطالعه آن و تفکر در اغراض آن هزاران درهای الهیات بر روی او
گشوده می شود و گنجینه های شفا و نجات و اشارات تعلیقات و غیر اینها به وی موهبت
می گردد، و مشهور است که امیر المؤمنین (ع) به ابوالاسود دئلی فرمودند: کلمات عرب
بر سه قسم است: اسم، فعل، حرف، و برای هر یک از این سه، احکامی است از تعلیم این
باب ابواب علم نحو بر روی ابوالاسود گشود گشت و این همه مسائل بر آن بیان مترتّب
گردید.

و نوشته اند: شکا قطاع در هندسه که مانالائوس آن را استنباط کرد، بیش از 490
هزار مسئله بر آن متفرع گردیده و شکل مغنی را که ابونصر بن عراق پس از آن استنباط
کرد، همه آن مسائل بر این شکل به طریق آسانتر مترتّب می شود، و از این شکل برای
ریاضیون بعدی اصولی فوق احصاء مفتوح گردید که در علوم مثلثات و نجوم و مساحات مورد
استناد است.

غرض آن که شکلی را که مانالائوس مهندس در علم «اکر» اشکال کروی استخراج نمود و
چارچوب استخراج وی همین قواعد تفکر و اندیشه بشری بوده، آن همه ابواب فوائد و
برکات بر روی صناعات و اختراعات مفتوح شد، پس چگونه است، انفتاح ابواب علوم الهامی
که بیرون از چارچوب فکر بشری است؟! و هیچ گونه خطا و اشتباه درآن راه ندارد و برای
صاحب آن علوم، روشن و بین است همانگونه که کف دستش برای او روشن و معلوم است
چنانکه امام صادق (ع) فرمودند: «اعلم ذلک کما انظر الی کفّی».

(اصول کافی- ج1 ص61)

اصول اعتقادی اسلام

معاد

گواهان روز قیامت

آیت الله حسین نوری

یکی از مواقف روز قیامت موقفی است که
گواهان درباره اعمال انسانها گواهی می دهند و به همین مناسبت است که خداوند در
قرآن مجید روز قیامت رابعنوان «یوم یقوم الاشهاد»[1] یعنی
روزی که شاهدان برای ادای شهادت قیام می کنند معرفی می کند.

خداوند متعال با اینکه خود عالم غیب و
شهود است و کلیه حقایق همه عوالم در پیشگاه حضرتش روشن و اساسا عالم محضر خدا است
و:

بر او عِلم یکذره پوشیده نیست                 که پیدا و پنهان بنزدش یکیست

با این وصف بر اساس فلسفه و مصلحت،
گواهانی برای اعمال انسانها قرار داده است تا در روز محشر به ادای شهادت برخیزند و
درباره اعمال آنها گواهی بدهند.

شاید فلسفه برانگیختن این همه شاهد برای
اعمال انسانها با اینکه خود همه حقایق و اسرار ار می داند این است که این موضوع در
ترغییب مردم به انجام اعمال نیک و همچنین در بازداشتن آنها از اعمال بد تأثیر
بسزائی دارد زیرا هنگامی که مردم بدانند که غیر از خداوند کریم شاهدان بسیاری
مراقب اعمال آنها می باشند و آنها را زیر نظر دارند و در صحنه قیامت همه آنها در
پیشگاه حضرت حق و در حضورخلائق شهادت خواهند داد این موضوع در سرافرازی و سربلندی
نیکان و سرشکستگی و افتضاح بَدان فوق العاده موثر است و در نتیجه در ترغیب به
انجام حسنات و بازداشتن از سیئات و گناهان تأثیر می گذارد.[2]

حضرت امیر مومنان (ع) فرمودند: «ان الله
سبحانه و تعالی لا یخفی علیه ما العباد مقترفون فی لیلهم و نهارهم لطف به خبرا و
احاط به علما اعضاء کم شهوده و جوارحکم جنوده و ضمائرکم عیونه و خلواتکم عیانه.»[3]

یعنی: هر آن اعمالی را که بندگان خدا در
شب و روز انجام می دهند بر خداوند پنهان نیست به کوچکترین کارشان آگاه و به تمام
کردارشان دانا و محیط است اعضای شما گواهان او و اندامتان لشکرهای وی می باشند
دلهای شما دیده بانان خداوند و خلوتهای شما نزد او آشکار است.

و بطور
خلاصه در روزی که: «ÏMs%uŽõ°r&ur
ÞÚö‘F{$#
͑qãZÎ/
$pkÍh5u‘
yìÅÊãrur
Ü=»tFÅ3ø9$#
uäü“(%É`ur
z`¿ÍhŠÎ;¨Y9$$Î/
Ïä!#y‰pk’¶9$#ur
zÓÅÓè%ur
NæhuZ÷t/
Èd,ysø9$$Î/
öNèdur
Ÿw
tbqßJn=ôàãƒ
»[4] یعنی
زمین به وسیله نور پروردگار روشن گردیده

است بایان
معنا تمام جریانها و حقایقی که در آن بوقوع پیوسته را آشکار کرده است و نامه های
اعمال انسانها در پیشگاه عدل الهی نهاده شده و پیغمبران الهی و گواهان اعمال
انسانها احضار شده اند و میان مردم بر اساس حق و عدالت قضاوت صورت میگیرد و بهیچ
کس ظلم و ستم نخواهد شد در آن روزگواهان اعمال به این شرح است:

1-   
خداوند متعال

2-   
پیغمبران خدا
(ص)

3-   
امامان علیهم
السلام

4-   
فرشتگان الهی

5-   
زمان

6-   
زمین

7-   
اعضاء و اندام
انسانها

علیرغم فراموشکاریها خداوند آنها را به
حساب می آورد

نخستین شاهد اعمال، در روز قیامت خداوند
متعال است، قرآن کریم در 18 مورد شهادت خداوند نسبت به اعمال انسانها را مورد تذکر
و تأکید قرار داده است که یکی از آن موارد باین تعبیر است:

«tPöqtƒ
ãNßgèWyèö6tƒ
ª!$#
$Yè‹ÏHsd
Oßgã¥Îm7t^ã‹sù
$yJÎ/
(#þqè=ÏJtã
4
çm9|Áômr&
ª!$#
çnqÝ¡nSur
4
ª!$#ur
4’n?tã
Èe@ä.
&äóÓx«
Íky­
»[5]

روزیکه خداوند همه مردم را برمیانگیزد و
آنها را از آنچه که در دنیا انجام داده اند آگاه می سازد و همه آن اعمال را که
آنها فراموش کرده اند خداوند با شماره و عدد می شمارد و خداوند بر همه موجودات
گواهست.

و یکی دیگر از آن موارد با این عبارت
است:

«$tBur
ãbqä3s?
’Îû
5bù’x©
$tBur
(#qè=÷Gs?
çm÷ZÏB
`ÏB
5b#uäöè%
Ÿwur
tbqè=yJ÷ès?
ô`ÏB
@@yJtã
žwÎ)
$¨Zà2
ö/ä3ø‹n=tæ
#·Šqåkà­
øŒÎ)
tbqàҋÏÿè?
Ïm‹Ïù
4
$tBur
Ü>â“÷ètƒ
`tã
y7Îi/¢‘
`ÏB
ÉA$s)÷WÏiB
;o§‘sŒ
†Îû
ÇÚö‘F{$#
Ÿwur
’Îû
Ïä!$yJ¡¡9$#
Iwur
ttóô¹r&
`ÏB
y7Ï9ºsŒ
Iwur
uŽy9ø.r&
žwÎ)
’Îû
5=»tGÏ.
AûüÎ7•B
»[6]

در هر حالی از احوال که باشی و هر آیه
از قرآن را که بخوانی و هیچ عملی را انجام ندهی مگر اینکه ما بر آن شاهد هستیم و
هیچ ذره ای در همه زمین و آسمان از خدای تو پنهان نیست و کوچکتر از ذره و بزرگتر
ازآن هرچه هست در کتاب مبین حق (لوح علم الهی) ثبت و ضبط می باشد.

و در مورد سوم می فرماید:

«öª!$#ur
Íky­
4’n?tã
$tB
tbqè=yJ÷ès?
»[7]

خداوند بر هر عملی که انجام می دهید
گواه است.

گواهی پیغمبران و امامان

آیاتی از
قرآن مجید با تعبیراتی از قبیل «tPöqtƒur
ß]yèö7tR
`ÏB
Èe@ä.
7p¨Bé&
#Y‰‹Îgx©
»[8] یعنی
روزیکه از هر امتی شاهدی را برمیانگیزیم دلالت بر

این مطلب
دارند که خداوند در روز قیامت با هر ملتی شاهدی را برمیانگیزد تا به اعمال آن امت
گواهی بدهد مفسران قرآن در تفسیر این قبیل از آیاتِ قرآن شاهدی که با هر امت
برانگیخته می شود را به پیغمبر آن امت در عصر و زمان خود و از آن پس به امامی که
قائم مقام آن پیغمبر است تفسیر کرده اند.

در تفسیر مجمع البیان می گوید: این
نمونه از آیات دلالت دارند که خداوند در هر عصری در میان مردم کسی که گفتاراو حجت
است را قرار داده است و هیچ عصری از اعصار از وجود چنین کسی خالی نیست و از حضرت
صادق (ع) نقل می کند که حضرتش می فرمایند:

برای هر عصری و هر امتی امامی وجود دارد
وآن امت در روز قیامت با امام خود محشور می گردد.[9]

این موضوع را در تفسیر برهان و صافی نیز
از آن حضرت نقل کرده است.[10]

و در زیارت
جامعه کبیره نیز ائمه علیهم السلام در جند مورد به گواه اعمال مردم بودن توصیف شده
اند. از برخی از آیات قرآن کریم استفاده می شود که در روز قیامت هر پیغمبری گواه
اعمال امت خود و پیغمبر معظم اسلام (ص) گواه تبلیغ رسالت پیغمبران دیگر نیز خواهد
بود و این موضوع را مفسرین در تفسیر این آیه «y#ø‹s3sù
#sŒÎ)
$uZ÷¥Å_
`ÏB
Èe@ä.
¥p¨Bé&
7‰‹Îgt±Î0
$uZ÷¥Å_ur
y7Î/
4’n?tã
ÏäIwàs¯»yd
#Y‰‹Íky­
»[11]

یعنی چگونه خواهد بود هنگامی که از هر
امتی گواهی بیاوریم و تو را ای پیغمبر خاتم گواه بر همه آن گواهان بیاوریم از حضرت
امیر مومنان (ع) نقل نموده اند.[12]

گواهی فرشتگان

خداوند متعال نگهبانانی ازفرشتگان بر
انسانها گماشته است که از طرفی وجود آنها را در برابر عواملی که حیات و هستی آنها
را به مخاطره میافکند و به نیستی و نابودی تهدید می کند حفاظت می کنند و از طرف
دیگر مراقب اعمال آنان می باشند و کلیه کردارها و گفتارهای آنها را ضبط و بایگانی
می نمایند و در این رابطه آیاتی از قرآن مجید مطالبی را بیان میکنند مثلا در موردی
می گوید:

«Ïä!$uK¡¡9$#ur
É-͑$©Ü9$#ur
ÇÊÈ   !$tBur
y71u‘÷Šr&
$tB
ä-͑$©Ü9$#
ÇËÈ   ãNôf¨Y9$#
Ü=Ï%$¨W9$#
ÇÌÈ   bÎ)
‘@ä.
<§øÿtR
$®R°Q
$pköŽn=tæ
ÔáÏù%tn
ÇÍÈ
»[13]

سوگند به آسمان و ستارگانی که شبها
نمودار می گردند و تو چه می دانی که طارق یعنی ستارگانی که شبها نمودار می شوند از
لحاظ عظمت چیست؟ آنها ستارگانی هستند (با فاصله هزاران سال نوری و قدرت درخشندگی
هزاران برابر خورشید و نیز وزن و حجم هزاران برابر خورشید در پهنه فضا حرکت می
کنند) که نورشان اعماق فضا را می شکافد، بر هر فردی حافظ و نگهبان گماشته شده است.

و نیز می
فرماید: «uqèdur
ãÏd$s)ø9$#
s-öqsù
¾Ínϊ$t6Ïã
(
ã@řöãƒur
öNä3ø‹n=tæ
ºpsàxÿym
»[14]
خداوند آن پروردگاری است که بر همه بندگان سلطنت

و تفوق دارد
و برای نگهبانی شما نگهبانانی می فرستد این نگهبانان هم حافظ انسانها و هم دیده
بان اعمال آنها میباشند.[15]

و نیز می
فرماید: «¨bÎ)ur
öNä3ø‹n=tæ
tûüÏàÏÿ»ptm:
ÇÊÉÈ   $YB#tÏ.
tûüÎ6ÏF»x.
ÇÊÊÈ   tbqçHs>ôètƒ
$tB
tbqè=yèøÿs?
ÇÊËÈ   »[16]

یعنی نگهبانانی مراقب احوال و اعمال شما
هستند که آنها نویسندگانی که در درگاه حضرت حق تقرب و عزت دارند می باشند و شما
هرچه را که انجام بدهید آنها می دانند.

و نیز قرآن
مجید در رابطه با دقت و اهتمام آنها می گوید: «øŒÎ)
’¤+n=tGtƒ
Èb$u‹Ée)n=tGßJø9$#
Ç`tã
ÈûüÏJu‹ø9$#
Ç`tãur
ÉA$uKÏe±9$#
Ӊ‹Ïès%
ÇÊÐÈ   $¨B
àáÏÿù=tƒ
`ÏB
@Aöqs%
žwÎ)
Ïm÷ƒy‰s9
ë=‹Ï%u‘
ӉŠÏGtã
ÇÊÑÈ   »[17]

یعنی دو ملک مأمور نگارش خیر و شر از
طرف راست و چپ او بمراقبت او نشسته اند و هیچ گفتاری را بر زبان نمی آورد مگر
اینکه برای نوشتن او آماده می باشند.

حضرت صادق (ع) فرمودند: با اینکه خداوند
از تمام اعمال و اسرار آگاه است این فرشتگان را باین ترتیب بر انسانها گماشته است
تا همراه انسان ها باشند و این موضوع در اهتمام آدمیان برای اطاعت پروردگار و
خودداری از معاصی تأثیر دارد.[18]

و بالأخره بر اساس منطق قرآن کریم که
میگوید: «و جائت کل نفس معها سائق و شهید» یعنی هرکسی که بر صحنه محشر قدم می
گذارد فرشته ای او را بر آن صحنه سوق می دهد و فرشته دیگری برای انجام گواهی
براعمالش او را همراهی می کند موضوع گواهی فرشتگان درباره اعمال انسانها ثابت و
روشن می گردد.

ادامه دارد

هدایت در قرآن

قسمت سی و نهم

تفسیر سوره رعد

اوصاف نظری و علمی اولواالباب

آیة الله جوادی آملی

«أفمن یعلم انّما انزل الیک من ربک الحق کمن هو اعمی انما
یتذکر الواالألباب* الذین یوفون بعهد الله ولا ینقضون المیثاق* والذین یصلون ما
امرالله به ان یوصل و یخشون ربهم و یخافون سوء الحساب* والذین صبروا ابتغاء وجه
ربهم و أقاموا الصلوة و أنفقوا مما رزقناهم سراً وعلانیه و بدرؤن بالحسنة السیئة
اولئک لهم عقبی الدار* جنات عدن یدخلونها و من صلح من آبائهم و ازواجهم و ذریاتهم
و الملائکة یدخلون علیهم من کلّ باب* سلامٌ علیکم بما صبرتم فنعم عقبی الدار».

(سوره رعد آیات 18 الی 24)

در این آیات کریمه، خداوند برای آنان که ندای الهی را پاسخ
گفتند هشت صفت ذکر فرموده است که به تعبیر برخی از اهل تفسیر، اینها نشانه در بهای
هشتگانه بهشت است که با انجام این خصال ثمانیه، وارد بهشت می گردند.

در آغاز آنها را به اولوالالباب بودن معرفی کرده که اینها
دارای لبّ و مغزند. لبیب کسی است که هم از نظر اندیشه و مسائل فکری و علمی، عاقل
به عقل نظری باشد و هم از نظر انجام اعمال صالحه، عاقل به عقل عملی باشد.

صاحب خرد و صاحب دل کسی است که هم خوب بفهمد و هم خوب عمل
کند.قسمت مهم اوصاف الواالاباب که به بخش نظری و علمی برمی گردد، در پایان سوره آل
عمران بیان فرمود و قسمت مهم اوصاف عملی الوالالباب را در همین سوره رعد بیان
فرموده است. بینش خوب را که نشانه لبّ است در اواخر سوره آل عمران و کوشش خوب را
که نشانه لبّ است در همین سوره رعد بیان فرمود.

اوصاف نظری اولواالالباب

در اواخر سوره آل عمران چنین آمده است.

«žcÎ) ’Îû È,ù=yz ÏNºuq»yJ¡¡9$# ÇÚö‘F{$#ur É#»n=ÏF÷z$#ur È@øŠ©9$# ͑$pk¨]9$#ur ;M»tƒUy ’Í<‘rT[{ É=»t6ø9F{$# » (آیه 190) هم آفرینش آسمانها و زمین و هم نظم خاص لیل و نهار و اختلاف روز و
شب، آیاتی هستند برای خردمندان و اصحاب لبّ.

در اینجا قسمت مهم اندیشه های علمی آمیخته با عمل الواالاباب را بیان فرمود.

«الذین یذکرون الله قیاماً وقعوداً وعلی جنوبهم» آنان که یاد خدا را در دل و
نام خدا را بر لب دارند، چه در حال ایستاده و چه در حال نشسته و چه در حال پهلو
آرمیده، همواره به یاد اویند. و هیچ وضعیت و حالی برای آنها پیش نمی آید که در آن
حال، از یاد خدا و ذکر الهی غفلت داشته باشند.

«ویتفکرون في خلق السماوات و الأرض ربنا ماخلقت هذا باطلاً» و در آفرینش
آسمانها و زمین همواره می اندیشند و می گویند پروردگارا، تو اینها را به باطل
نیافریدی.

لبیب کسی است که هم با جهان بینی، خدا را بشناسد و هم با جهان بینی، قیامت را
بفهمد. آن کسی که جهان را می بیند و می گوید این «مادّه» است که با تطوراتش حالات
گوناگون دارد؛ او قلبش تهی است و لبیب نیست. لبیب کسی است که با مشاهده آیات الهی،
به آفریدگار این آیات، پی ببرد و با تأمل در اسرار عالم به قیامت پی ببرد و بگوید
این نظام یاوه نیست که خلق شود و بپوسد و از بین برود، یا اینکه انسان مانند یک
درخت سبز بیاید و بعد هم بپوسید و از بین بروید. این نظام هدفی دارد که در سمت هدف
به پیش می رود. اگر بی هدف می بود، باطل و بیهوده بود ولی چنین نیست. این نظام،
هماهنگ و به هم مرتبط است و هرگز یاوه و بی مقصد نیست.

«ربنا»، «یا ربنا»

اینان که الواالالبابند و درباره نظام آفرینش می اندیشند، «یا ربنا» نمی گویند
زیرا وقتی انسان لبیب شد، آنقدر به خدا نزدیک می شود که «ربنا» می گوید و دیگر
«یا» به آن اضافه نمی کند. آن بنده ای که با اذکار اوّلیه به مولا نزدیک شد، خود
را در حضور مولا می بیند و دیگر «یا رب» نمی گوید. و شاید حالات مختلفی که برای
حضرت سیدالشهداء سلام الله علیه در آن میدان شهادت، پیش آمد که در لحظات آخر عمر
«ربِّ، ربِّ» می فرمود، روی همین تأدّب در ذکر باشد که دیگر بنده، خود را از
پروردگارش دور نمی بیند که بگوید «یا رب». آن مربوط به اوائل ذکر است که سخن از
ندا و منادا می آید. وقتی به حضور رفت و در حضور مولا با او به سخن پرداخت، «یا»
نمی گوید. «یا» مال غایب است.

در اینجا اولواالالباب که خود را در حضور مولایش می بینند، می گوید «ربنا» و
دیگر سخن از «یا ربنا» نیست. وقتی دو نفر در کنار هم نشسته اند، اگر مشافهة سخن می
گویند «یا» نمی گویند، ندا مربوط به انسان دور است؛ و لذا اینها هم که خود را
متقرب الی الله می بینند، می گویند: «ربنا ما خلقت هذا باطلاً» پروردگارا، این
نظام را یاوه خلق نکردی که بگردد و نابود شود و از بین برود!

پس لبیب کسی است که از نظر جهان بینی یعنی با مطالعه اسرار عالم هم به مبدأ پی
ببرد که آن «توحید» است و هم به پایان پی ببرد که آن «معاد» است. بنابراین، ویژگی
لبیب بودن آن است که بتواند با این جهان بینی، هم مبدأ را بشناسد و هم معاد را.

طنطاوی دیگر مفسران از ابن عباس نقل کرده اند که رسول خدا (ص) هر شب که برای
نماز شب برمی خاستند، اوّل نگاهی به نظام آفرینش می کردند و می گفتند: «ربنا ما
خلقت هذا باطلاً»، سپس به نماز شب می پرداختند. خلاصه یک عمل صالحی است در کنار
این بینش علمی یعنی اینطور که عبادتی خالی از بینش یا بینشی بدون عمل باشد.

پس حال که معلوم شد این عالم باطل نیست و بیهوده آفریده نشده، بلکه قیامتی در
پیش و حساب و کتابی در آینده داریم؛ اینجا است که اولواالالباب عرض می کنند:
«سبحانک فقنا عذاب النار»- پس خداوندا، ما را از عذاب آتش برهان و نجاتمان ده.

مناجات اولواالالباب

و انسان لبیب نه تنها در فکر عذاب ظاهری است که بیشتر از عذاب معنوی که فوق
عذاب ظاهری است می ترسد و لذا در کریمه بعد چنین عرضه می دارد:

«ربنا انک من تدخل النار فقد أخزیته و ما للظالمین من انصار»- پرردگارا! تو
هرکس را به جهنم بردی، آبرویش را ریختی و ستمکاران را یاورانی نیست. یعنی آنچه بیش
از عذاب ظاهری، دردناک است، این است که تو از کسی راضی نباشی و مشمول مهرت قرار
نگیرد و او را در جهنم بیاندازی و رسوایش سازی.

اولواالالباب در ادامه مناجاتشان می گویند:

«ربنا اننا سمعنا منا دیاً ینادي للایمان أن آمنوا بربکم فآمنّا، ربنا فاغفر
لنا ذنوبنا و کفر عنّا سیئاتنا و توفنا مع الأبرار»- پروردگارا! ما آن پیکی که از
طرف تو آمد و پیام تو را به ما رساند و ندای ایمان را به گوش ما رساند پذیرفتیم و
اجابت کردیم، پس پروردگارا، گناهان ما را بیامرز و سیئات ما را بپوشان و ما را در
زمره ابرار و خوبان محشور فرما.

در اینجا دو درخواست از خداوند شده است: یکی این که گناهان را بیامرزد و دیگری
اینکه گناهان را افشا نسازد. یعنی خدایا! اینقدر به ما لطف کن که گناهانمان را
بپوشانی و افشا نکنی، نه اینکه آنها را افشا سازی و بعد ما را بیامرزی. چون بعضی
اینچنین هستند که در قیامت، خدا سبحان، گناهانشان را به رخ آنها می کشد و از آنها
در جمع، اقرار می گیرد، بعد می آمرزد. ولی برای عده ای دیگر تکفیر و پوشش سیئات
است. و اولواالالباب از خدا می خواهند، همانگونه که در دنیا سعی کردند آبروی
دیگران را نبرند، او هم در آخرت آبرویشان را حفظ کند.

باید عمل خالص باشد

«ربنا وآتنا ما وعدتنا علی رسلک ولا تخزنا یوم القیامة انک لاتخلف المیعاد»،
پروردگارا، آن وعده هائی که به زبان انبیا و فرستادگانت به ما دادی، آنها را عملی
کن و حیثیت و آبروی ما را در قیامت حفظ کن که همانا تو هرگز وعده ات را خلف نمی
کنی.

این «خزی» که در این آیه آمده است، غیر از آن خزی است که در آیه قبلی ذکر شد.
زیرا در آنجا در اثر رفتن به جهنم، انسان خزی می شوی ولی در اینجا در اثر نرسیدن
به نتیجه وعده های انبیا خزی می شود. معلوم می شود نه تنها عمل مطرح است بلکه خلوص
در نیت و «لله» عمل کردن نیز مطرح است. و لذا در کلمات معصومین مخصوصاً حضرت امیر
سلام الله زیاد مطرح است که: بکوشید، خالص رفتار کنید زیرا ناقد خیلی بصیر و بینا
است- «ان الناقد بصیر» و بدین خاطر است که بسیاری از افراد، در قیامت می بینید که
صفحه اعمالشان خالی است هرچند زیاد هم عمل کرده اند! پس اگر انسان می خواهد به این
خزی و آبروریزی نرسد، باید در اعمال خود، خدا را مدّ نظر قرار دهد و از دسائس و
هواهای نفسی دور باشد.

اجابت درخواستهای الواالالباب

پس از مناجات الواالالباب با پروردگارشان، خداوند می فرماید:

«z>$yftFó™$$sù öNßgs9 öNßgš/u‘ ’ÎoTr& Iw ßì‹ÅÊé& Ÿ@uHxå 9@ÏJ»tã Nä3YÏiB `ÏiB @x.sŒ ÷rr& 4Ós\Ré& ( Nä3àÒ÷èt/ .`ÏiB <Ù÷èt/ ( tûïÏ%©!$$sù (#rãy_$yd (#qã_̍÷zé&ur `ÏB öNÏd̍»tƒÏŠ (#rèŒré&ur ’Îû ’Í?‹Î6y™ (#qè=tG»s%ur (#qè=ÏFè%ur ¨btÏeÿx._{ öNåk÷]tã öNÍkÌE$t«Íh‹y™ öNßg¨Yn=Ï{÷Š_{ur ;M»¨Zy_ “̍øgrB `ÏB $pkÉJøtrB ㍻yg÷RF{$# $\/#uqrO ô`ÏiB ωYÏã «!$# 3 ª!$#ur ¼çny‰YÏã ß`ó¡ãm É>#uq¨W9$#».

(سوره آل عمران- آیه 195)

پس پروردگارشان دعایشان را اجابت کرد و فرمود: من هرگز عمل هر عمل کننده ای از
شما را چه مرد باشد و چه زن، ضایع نمی کنم، پس آنانکه از دیار خود هجرت کردند و در
راه خدا رنج کشیدند و جهاد کردند و کشته شدند، همانا سیئات آنان را بپوشانیم و
آنان را وارد بهشتها سازیم که نهرها در زیر درختانش جاری است. این پاداشی است از
سوی خداوند و پاداش های خوب همه نزد او است.

به هرحال خداوند می خواهد بفرماید:شما خواسته هائی دارید و برای رسیدن به
خواسته هایتان نیاز دارید به هجرت در راه خدا، جهاد، تلاش و تحمل گرفتاریها و
تبعیدها و زندان ها و جان دادن ها و نثار مال و خون در راه خدا.خلاصه بهشت رایگان
بدست نمی آید؛ چنین نیست که مرفّه باشید و همه چیز در اختیارتان و هیچ رنج نبرید و
هیچ انفاق نکنید و با این حال، به بهشت برین هم نائل شوید.

اصلاً خداوند انسان را برای رنج آفرید «لقد خلقنا الانسان في کبد» (سوره بلد-
آیه 4) او در کبد و مکابده و تلاش و رنج و درگیری و زدوخورد و مشکلات است. ولی اگر
بخواهد مرفه باشد، او دیگر انسان نیست «ذرهم یأکلوا و یتمتعوا و یلههم الأمل»
(سوره حجر- آیه 3) بگذار بخورند و تمتع کنند و آرزوها، آنها را از خدا دور سازد.
یا در جائی دیگر می فرماید: «یاکلون کما تأکل الانعام» (سوره محمد- آیه 12) مانند
حیوانات می چرند.

انسان مطرح است نه زن و مرد

«انی لااضیع عمل عامل منکم من ذکرا وانثی» آن جایگاه که جایگاه لبّ و مغز است،
آن جا زن و مرد مطرح مطرح نیست، این پیکر است که اینچنین ساخته شده یا آنچنان، ولی
ایمان مربوط به جان و روح است و عمل صالح مربوط به روح است نه زن و نه مرد. آن کسی
که باید بفهمد و عمل کند انسان است و انسان نه زن است و نه مرد و به تعبیر بوعلی:
مذکر و مؤنث بودن جزو صنف است نه جزو فصل. این در ذرات دخیل نیست؛ مثل ناطق نیست
که در ذرات دخیل باشد پس بیرون از ذات است.

مذکر بودن یا مؤنث بودن به دلیل اینکه جزو صنف است نه جزو فصل، معلوم می شود
بیرون از ذات است و بیرون از ذات هرکه شد فرق نمی کند. گاهی انسان سیاه است و گاهی
سفید، گاهی شهری است و گاهی روستائی، گاهی مرد است و گاهی زن این بیرون از ذات
است. پیکر چه اینچنین ساخته شود و چه آنچنان، نه مسئول ایمان است و نه مسئول عمل
صالح، و این فقط از باب تقسیم وظائف عملی، چنین تقسیماتی شده است.

آن کسی که باید عمل کند در درجه أولی، ایمان بیاورد، انسان است و جان آدمی،
انسان و جان آدمی نه مذکر است و نه مؤنث. لذا ذکورت و انوثت در غیر انسانها هم
یافت می شود؛ معلوم می شود جزو صنف ها است نه جزو فصول مقومه.

راه تکفیر گناهان

اولواالالباب در درخواستهایشان از خدا خواستند که گناهانشان را بپوشاند و
تکفیر سیئات از آنها بکند، خداوند نیز در پاسخ می فرماید: آنان که از وطن و دیار
خود بیرون رفتند و در راه من اذیت و آزار شدند و هجرت کردند و تبعید شدند و جهاد
کردند و کشته شدند، من گناهانشان را می پوشانم. ینابراین راه تکفیر سیئات، این است
که در راه خدا تحمل سختی ها و مشکلات و گرفتاریها و هجرت ها و تبعیدها بنماید و
اعمال خود را در دنیا- بدون ترس و واهمه از کسی جز خدا- انجام دهد، و بی گمان
خداوند که خود وعده فرموده است، چنین کسی را بالاترین پاداش می دهد.

قسمت نهم محتوای این آیات کریمه، بینش علمی اولواالالباب ذکر شد هرچند برخی
مسائل عملی نیز در آن مطرح بود. پس آنان جهان بین کامل اند که با اسرار عالم مأنوس
اند، هم مبدأ را می شناسند و هم معاد را، هم به فکر عمل صالح اند و هم ایمان و
عقیده دارند.

پس الواالالباب کسانی هستند که هم مسائل دینی را روی بینش علمی صحیح تأمین می
کنند و هم می کوشند آنچه را می فهمند عمل کنند. قرآن- همانطور که بارها عرض کرده
ام- یک کتاب فلسفه یا کتاب تئوری و علمی نیست که فقط مقرراتی کلی بیان کند، بلکه
قرآن کتاب هدایت و نور است و همواره به جای اینکه مطالب علمی را بیان کند، عالمان
با عمل را به ما نشان می دهد. وقتی نیکی را می خواهد معنی کند نمی فرماید نیکی
چیست بلکه می فرماید: اگر خواستید نیکی را بشناسید، نیکان آن کسانی هستند که ایمان
به خدا و روز جزا آوردند «ولکن البر من آمن بالله والیوم الآخر…» اگر قرآن کتاب
فرضیه و تئوری بود، نیکی را معنی می کرد ولی چون کتب نور و هدایت است، نیکان را به
ما می شناساند. در اینجا نیز اولواالالباب را معرفی کرد که اینها هم در مسائل علمی
پیشرو و مهاجرند و مقاتلند و امثال ذلک.

ولی در آیات مورد بحث سوره رعد، قسمت مهم محتوای اولواالالباب روی مسائل علمی
است که هشت صفت را برای آنها بیان می کند و به قول برخی از مفسران، هشت صفت، ناظر
به هشت درب بهشت است. 

1- وفای به عهد خدا می کنند و عهد شکنی ندارند.

2- آنچه خدا امر به وصل آن کرده، وصل می کنند.

3- از خدا خشیت دارند.

4- از حسابرسی می ترسند.

5- برای خاطر خدا، صبر می کنند.

6- نماز را برپا می دارند.

7- آنچه خدا به آنها مرحمت کرده، در سرّ و علن، انفاق می کنند.

8- بدی را با خوبی دفع می کنند.

نامه منتشر نشده حضرت امام (ره) خطاب به حجت الاسلام سید احمد خمینی

اشاره:

«محرم راز» عنوان مجموعه ای از آثار حضرت امام خمینی (قدس سره) است که برای
اوّلین بار از سوی مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام منتشر می شود. این کتاب شامل
تعدادی از غزلیات و رباعیات منتشر نشده امام و نامه ای دیگر از آن حضرت می باشد که
در تاریخ 28/9/1366 خطاب به یادگار گرامیشان جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج سید
احمد خمینی مرقوم داشته اند.

آنچه در پی می آید متن کامل فوق الذکر است. توجه خوانندگان گرامی را به این
نامه عرفانی، اخلاقی و سیاسی جلب می کنیم:

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین الذی لارحمن و لارحیم غیره ولایعبد ولایستعان الامنه
ولایحمد سواه ولارب ولامربی الا ایاه وهو الهادی الی الصراط المستقیم ولاهادی
ولامرشد الاهوولا یعرف الا به هو الاوّل و الآخر و الظاهر و الباطن و الصلوة
والسلام علی سیّد الرسل و مرشد الکل الذی ظهر من غیب الوجود الی عالم الشهود و اتم
الدّائره وارجعها الی اولها وعلی آل بیته الطاهرین الذین هم مخازن سرّالله و معادن
حکمة الله وهداة ما سوی الله.

و بعد این وصیعتی است از پیری درمانده که تمام دوره عمر قریب به نود ساله اش
در غرقاب ضلالت و سکر طبیعت به سر برده و اکنون ارذل العمر را بسوی قعر جهنم می
پیماید و امیدی به نجات خود ندارد ولی از روح الله و رحمته مأیوس نیست و امیدی جز
او ندارد و آن چنان در پیچ خم علوم رسمی، که سر بسر قیل است و قال خود را عاجز می
داند که جز خدای تبارک و تعالی نتواند احصاء معاصی او کند این وصیت به جوانی است
که امید است به توفیق خدای بزرگ و هدایت هادیان سبل (ع) راهی به سوی حق پیدا کند و
خود از این منجلاب که پدرش را گرفته نجات یابد.

ای پسر عزیزم احمد!- سلمک الله تعالی- در این اوراق نظر کن و «انظر الی ما قال
ولا تنظر الی من قال» من خود آنچه به تو می گویم گرچه خودم عاری و بری هستم لکن
امیدوارم که برای تو تنبهی باشد. بدان که هیچ موجودی از موجودات از غیب عوالم
جبروت و بالاتر و پائین تر چیزی ندارد و قدرتی و علمی و فضیلتی را دارا نیست و
هرچه هست از او جل و علا است، او است که از ازل تا ابد زمان امور را به دست دارد و
احد و صمد است. از این مخلوقات میان تهی پوچ و هیچ باکی نداشته باش و چشم امیدی
هرگز به آنها مبند که چشم داشتن یه غیر او شرک است و باک از غیر اوجل و علا کفر،
پسرم! تا نعمت جوانی را از دست ندادی فکر اصلاح خود باش که در پیری همه چیز را از
دست می دهی، یکی از مکاید شیطان که شاید بزرگترین آن باشد که پدرت بدان گرفتار
بوده و است مگر رحمت حق تعالی دستگیر او باشد استدراج است. در عهد نوجوانی شیطان
باطن که بزرگترین دشمنان اوست او را از فکر اصلاح خود بازمی دارد و امید می دهد که
وقت زیاد است اکنون فصل برخورداری از جوانی است و هرآن و هر ساعت و هر روز که بر
انسان می گذرد درجه درجع او را با وعده های پوچ از این فکر بازمی دارد تا ایام
جوانی را از او بگیرد و آنگاه که جوانی رو به اتمام است او را به امید اصلاح در
پیری سرخوش می کند و در ایام پیری نیز این وسوسه شیطانی از او دست نکشد و وعده
توبه در آخر عمر می دهد و در آخر عمر و شهود موت، حق تعالی را در نظر او مبغوض
ترین موجود جلوه می دهد که محبوب او که دنیا است از دستش گرفته است، این حال
اشخاصی است که نور فطرت در آنها به کلی خاموش نشده است و اشخاصی هستند که غرقاب
دنیا آنها را از فکر اصلاح به دور نگهداشته و غرور دنیا سرتاپای آنان را فراگرفته
است من خود چنین اشخاصی را در اهل علم اصطلاحی دیده ام و اکنون بعض آنها در قید
حیاتند و ادیان را هیچ و پوچ می دانند.

پسرم! توجه کن که هیچ یک از ما نمی تواند مطمئن باشد که به این دام شیطانی
نیفتد. عزیزم! ادیه ائمه معصومین را بخوان و ببین که حسنات خود را مستحق عذاب الهی
می دانند و به جز رحمت حق به چیزی نمی اندیشند و اهل دنیا و آخوندهای شکم پرور این
ادعیه را تأویل می کنند، چون حق جل وعلا را نشناخته اند. پسرم! مسأله بزرگتر ازآن
است که ما تصور می کنیم، آنان که در پیشگاه عظمت حق تعالی از خود فانی شده اند و
جز او چیزی نمی بینند در آن حال کلام و ذکر و فکری نیست و خودی نیست این ادعیه
کریمه در حال صحو قبل از محو یا بعد از محو که خود را در حضور حاضر می بینند صادر
شده است و دست ما و همه کس غیر از اولیاء خلص از آن کوتاه است پس سخن را از آن که
درخور مثل منی نیست درهم پیچم و آنچه برای تو فرزندم ممکن است که امید است به فضل
خدا و دستگیری اولیاء او (ع) بدان برسی آغاز کنم و آن چیزی است که در «فطرت الله
التی فطر الناس علیها» جمیعا حاصل است یعنی فطرت توحید که تمام انسانها بلکه تمام
موجودات بر آن مفطورند و آنچه توجه به آن شود و دنبال آن هر کس رود چه در علوم و
فضائل و فواضل و چه در معارف و امثال آنها و چه در شهوات و هواهای نفسانی و چه در
توجه به هر چیز و هرکس از قبیل بت های معابد و محبوب های دنیوی و اخروی ظاهری و
خیالی معنوی و صوری، چون حبّ به زن و فرزند و قبیله و سران دنیوی چون شاهان و
امیران و سپهبدان یا اخروی چون علماء و دانشمندان و عارفان و اولیاء و انبیاء (ع)
همه و همه عین توجه به واحد کامل مطلق است، حرکتی واقع نشود جز برای او و وصول به
او. و قدمی برداشته نشود جز به سوی آن کمال مطلق و اکنون امثال ما در حجاب های
ظلمانی بعضها فوق بعض واقعیم دردها و رنج ها و عذاب ها از این احتجاب است و اوّل
قدم که مقدمه رفع حجب است آن است که گرایش پیدا کنیم که در حجابیم و از این خدر
طبیعت که تمام وجود ما را از سرّو علن و باطن و ظاهر فراگرفته بتدریج بهوش آئیم و
این یقظه ایست که بعض اهل سلوک منزل اوّل دانسته اند و چنین نیست بلکه این به هوش
آمدن و بیدار شدن مقدمه دخول در سیر است و رفع همه حجب ظلمانی و پس از آن نورانی
وصول به اوّل منزل توحید است و اگر به قدم عقال عقل پیش رویم، آن هم با همه عقال،
همین نغمه را دارد و گوید کمال مطلق همه کمالات است والا مطلق نیست و هیچ کمالی و
جمال و جمیلی ممکن نیست در غیر حق ظهور کند که این غیریت عین شرک است اگر نگویم
الحاد است.

عزیزم! اوّل باید با قدم علم لنگان لنگان پیش روی و این هر علمی باشد حجاب
اکبر است که با ورود به این حجاب به رفع حجب آشنا می شوی، بیا با هم به سوی وجدان
رویم که ممکن است راهی بگشاید. هر انسانی بلکه هر موجودی بالفطره عاشق کمال است و
متنفر از نقص؛ شما اگر علم می جوئید چون کمال است می جوئید و از این جهت ممکن نیست
که فطرت شما به هر علم که دست یابد به آن قانع شود و اگر توجه کند که مراتب
بالاتری است در این علم بالفطره آن را می جوید و می خواهد و از این علم که دارد به
واسطه محدودیت و نقصش متنفر است آنچه به آن دل باخته حیث کمال آن است نه نقص و اگر
قادری توجه به قدرتش دارد این توجه به کمال قدرت است نه نقص آن ولهذا قدرتمندان
دنبال قدرتهای بالاتر می گردند و خود نمی دانند قدرت مطلق، موجود مطلق است و تمام
دار تحقق جلوه ایست از آن موجود مطلق و به هر چه روآوری به او روآوردی و خود
محجوبی و نمی دانی و اگر به قدم وجدان همین مقدار را درک کنی و بیابی ممکن نیست که
به جز موجود مطلق به چیزی توجه کنی و این گنجینه ایست که انسان را بی نیاز کند از
غیر او و هرچه به او برسد از محبوب مطلق از او سلب کرده است، در این حال که از از
عیب جوئی ها و هرزه درائی های دشمنان لذت می بری چه که از محبوب است نه از اینان و
دل به هیچ مقامی نمی بندی جز به مقام کمال مطلق.

پسر عزیزم! حالا می خواهم با تو با زبان و قلم ناقصی که
دارم صحبت کنم: تو و همه می دانید که در نظامی واقع هستید که به یمن قدرت الهی و
توفیق او جل وعلا و دعا و تائید حضرت بقیة الله ارواحنا لتراب مقدمه الفدا و ملت
انقلابی ایران که جانم فدای یک یک آنها دست ردّ به سینه همه قدرتهای شیطانی زده
است، نظام بی نظام ستمشاهی را که هزاران سال جز ستم و ظلم و مردم آزاری و قتل و
غارت کاری نکرده اند به خاک مذلت کشاند و در این راستا کسانی که به طفیل آنان دود
و دمی داشتند و ظلم و ستمی و غارت و چپاولی می کردند و الآن هم بسیاری از آنان یا
در ممالک دیگر و یا در داخل هستند و شیفته آنانند؛ و با بلوک غرب سرپنجه نرم کرده
و آنان را که با قدرتهای شیطانی و تبلیغات وسیع عالم که در تحت فرمان آنان است از
اوج قدرت نمائی به پائین کشیده و در صحنه های بین المللی مشت آنان را باز کرده و
رسوائی آنان را بر سر زبانها انداخته و اکنون همه خصوصا َآمریکای جهانخوار
طرفدارانی در جهان و بین ملت های دربند و غافل از قدرت اسلام و بین افراد بسیاری
از ملت ما که دل باخته آنان یا قدرت آنانند موجود و شمشیرها را بر ضد این جمهوری
بسر میبرند و چون منافع غرب در خطر است و اسلام قدرتمند تنها قدرتی است که این خطر
را پیش آورده است و همین طور بلوک شرق ملحد که با هر صدائی که منافی قدرت آنان است
مخالف و نصفی از جهان بدست آنان است و احساس خطر بزرگ از اسلام قدرتمند برای خود و
دوستان خود می کنند و در داخل و خارج نیز دل باختگی دارند که آنان نیز به تبع
معبودشان با اسلام بزرگ و جمهوری اسلامی و دست اندرکاران آن در دشمنی به سر می
برند و در فکر محو آثار آنند با این اوضاع و احوال توقع این دارید که دست جمهوری
اسلامی را بفشارند و «اهلاً و سهلاً» گویان به مداحی جمهوری اسلامی و گردانندگان
آن برخیزند!

این طبیعی افکار فاسد بشر است که باید به هر وسیله خار راه
را از سر راه برداشت و یک وسیله بزرگ علاوه بر وسائل نظامی و اقتصادی و قضائی همان
بعد فرهنگی است. فرهنگ فاسد غرب و شرق اقتضاء می کند که با وسائل عظیمی که در دست
دارند در تمام ساعات روز به دروغ پردازی و تهمت و افتراء بر فرهنگ الهی اسلام
بتازند و در هر فرصتی قوانین الهی، جمهوری اسلامی را بکوبند و وابستگان به آن را
مرتجع کهنه پرست فاقد شعور سیاسی بخوانند و قوانین اسلام را کافی برای این زمان
ندانند، به بهانه آنکه قوانینی که هزار و چهارصد سال بر آن گذشته قدرت اداره امور
را ندارد، که دنیا نوآوردهایی دارد که در آن اعصار نبوده و بعض اشخاص مدعی اسلام
نیز این مطلب را تکرار کرده و می کنند، در این محیط باید به حسب فرهنگ الهی
اسلامی، در مقابل این توطئه های دامنه دار استقامت کرد و از این فرصت الهی که بدست
آمده است نویسندگان متعهد و گویندگان و هنرمندان استفاده کرده و به مدد روحانیون
آشنا به فقه اسلام و قرآن کریم احکام الهی را که برای همه قرون است با اجتهاد صحیح
از قرآن کریم، سنت نبی اکرم (ص) و اخبار سرشار از معارف الهی و فقه سنتی استخراج
کرد و به عالم عرضه داشت و از خرده گیری کج روشان و آخوندهای درباری و وعاظ
السلاطین نهراسید و به آن روحانی نمایان یا روحانیان که از روی عمد یا کج فهمی، یا
حسد و دسیسه های شیطانی «مخالفت می کنند»، با موعظه حسنه و طریقه نبی اکرم (ص) و
امیرالمؤمنین (ع) و سایر ائمه معصومین (ع) فهماند که این کج رویها اگر خدای
ناخواسته بجای برسد و خللی در جمهوری اسلامی که می خواهد اسلام مظلوم در طول تاریخ
را تجدید کند وارد شود، اسلام چنان سیلی از غرب و شرق و وابستگان به آنان می خورد
که قرنها فسادی بالاتر از عصر ستمشاهی را شاهد خواهیم بود.

و اکنون وقت آن است که وصیت و نصیحت پدرانه به احمد فرزند
خود بکنم. پسرم! تو با آنکه در هیچ شغلی از شغلهای سران اسلامی ایدهم الله تعالی
وارد نیستی، این سیلی های طاقت فرسا را که می خوری برای آن است که فرزند منی و به
حسب فرهنگ غرب و شرق باید من و هرکس به من نزدیک و به ویژه تو که از هر کس
نزدیکتری مورد تهمت و آزار و افتراء واقع شود. در حقیقت جرم تو این است که فرزند
منی و این در نظر آنان کم جرمی نیست، البته بالاتر از اینها هم باید بگویند و
خواهند گفت و باید منتظر و مهیا باشی، اما اگر ایمان ایمان و اعتقاد به حکمت و
رحمت بی پایان او بکنی، خواهی این تهمتها و افتراها و آزارهای بی پایان را تحفه ای
از دوست برای سرکوب نفسانیت خود بدانی و ابتلایی و امتحانی است الهی برای خالص
کردن بندگان خود، پس سیلی ها را بخور و شکر خداوند را به جا آور که چنین عنایتی
فرموده و آرزوی بیشتر بکن.

پسر عزیزم! بارها به من گفتی که درباره تو صحبتی که دال بر
تبرئه تو از این تهمتها است نکنم و این را برای اسلام و مصلحت جمهوری اسلامی گفتی
لکن من اگر در این ورقه برخلاف آنچه گفتی درباره تو چیزی بگویم برای اداء تکلیف
الهی است که یک نفر مسلمان یا بنده خدا برای من مورد این همه تهمت و آزار باشد و
من آنچه می دانم درباره او نگویم.

 من خدای قاهر حاضر
منتقم را شاهد می گیرم که احمد از آن روزی که در کمک اینجانب در بیرونی مشغول اداره
امور من بوده تا الآن که این ورقه را می نویسم قدمی یا قلمی برخلاف گفتار و نوشتار
من برنداشته و با وسواس عجیب در کلیه گفتارهای من یا نوشته های من سعی نموده که
حتی یک کلمه بلکه گاهی یک حرف را که به نظر او محتاج به اصلاح است بدون اذن من
تصرف نکنند. من در نوشته و گفتارهایی که دارم به او و بعض اعضاء دفتر حفظهم الله و
به اشخاصی که متکفل رسانه ها بوده اند و هستند اجازه دادم که هرچه برخلاف صلاح به
نظر آنها است به من تذکر دهند و احمد فرزند من در جریان این امور بوده و هست و تا
کنون اتفاق نیفتاده که کلمه (ای) را بدون رجوع به من اضافه یا کم کند «والله علی
کل ذلک شهید».

خداوندا! من با آنکه نمی خواهم از بستگانم چیزی که بوی مدح
و ثنا می آید بگویم یا بنویسم، لکن تو می دانی که ساکت ماندن در مقابل تهمتها جرم
و گناه است. اینجانب از دوستانی که در دفتر هستند خلافی که موجب نارضایتی من باشد
سراغ ندارم. اینان سابقه ممتد با من دارند و در بین آنها به آقای صانعی برای بستگی
به من در طول زندگی من صدمات بسیار وارد شده است که از خدای متعال برای همه اجر
جزیل و صبر جمیل خواهانم.

و درآخر این را هم بگویم که احمد تاکنون برای مصارف خود
دیناری از بیت المال صرف نکرده و من از مال شخصی خودم زندگی او را اراده می کنم.

خداوندا بر ما بندگان ناچیز سرتا پا گناه ببخشا و رحمت واسعه
خود را از ما دریغ نفرما هر چند نالایق هستیم لکن مخلوق تو هستیم.

خداوندا! این جمهوری اسلامی و دست اندرکاران آن را و
رزمندگان عزیز ما در پناه عنایت خود حفظ، و شهداء و مفقودین و شهداء عزیز را با
خانواده آنها در رحمت خود غریق بفرما، و محبوسین و مفقودین ما را به وطن خود
بازگردان.

به حق محمد و آله الأطهار علیهم صلوات وسلم.

تاریخ 27 ربیع الثانی 1408

(28/9/1366)

روح الله الموسوی الخمینی

حکومت قائم آل محمد (عج)

نیمه شعبان، عید بزرگ میلاد منجی جهان بشریت، حضرت ولی عصر ارواحنا فداه، بر
پیروان حضرتش مبارک باد

چه گسانی در روز موعود، شادند و خرم و چه کسانی غمگین اند و نالان؟

یکی از مهمترین مسائلی که باید شیعیان آن را مدّ نظر قرار داده و همواره در
انتظارش باشند، فرج آل محمد و ظهور حضرت ولی عصر ارواحنا فداه است که درباره
انتظارفرج، روایات گوناگونی از تمام معصومین (ع) ذکر شده وآن را برترین و والاترین
اعمال شیعیان در دوران غیبت کبری دانشته اند، و در این زمینه هیچ بحثی نیست، ولی
بحث در این مطلب است که وقتی امام زمان (س) ظهور کرد چگونه حکومت می کند و آیا
همین مردمی که سالهای دراز انتظار قدوم مبارکش را داشتند، تحمل حکومت عدلش را
دارند یا خیر؟

بی گمان شیعیان و پیروان واقعی آن حضرت و آنان که برنامه های چندساله حکومت
عدل امیرالمؤمنین (ع) را در تاریخ خوانده اند، مقداری آشنائی با روش برخورد و
برنامه های حکومتی آن حضرت خواهند داشت و خود را برای آن روز موعود که قطعا شیرین
ترین و جذایترین روزهای تاریخ خواهد بود، آماده و مهیا می کنند؛ ولی آیا آن مرفهین
بی درد و یا متحجرین کژاندیش نیز که خود را شیعه و پیرو آن حضرت می دانند، تحمل آن
حکومت عادلانه را خواهند داشت یا نه؟ و آیا دیگر ملتها که پس از دیدن آن همه رنج و
محنت و تحمل سالها ظلم و ستم بیدادگران، به انتظار منجی جهان بشریت روز شماری می
کنند، آیا آنها نیز می توانند این حکومت را پذیرا باشند یا خیر؟

در یکی از روایتهائی که از امام باقر (ع) نقل شده و امام صادق (ع) نیز به همین
لفظ، حدیثی دارند، چنین آمده است.

«لو علم الناس ما یصنع المهدی أذا خرج، لأحبّ اکثرهم ان لایراه هما یقتل من
الناس! أما إنه لبیدأ بقریش، فلا یأخذ منها الا السیف، ولا یعطیها الا السیف، حتی
یقول کثیر من الناس: ما هذا من آل محمد، لوکان من آل محمد لرحم!!».[1]

اگر مردم می دانستند که حضرت مهدی، هنگام ظهور، چه می کند، به تحقیق بسیاری از
آنان دوست داشتند که او را هرگز نمی دیدند زیرا بسیاری از مردم را به قتل می
رساند. و همانا او از قریش شروع می کند و جز سلاح از آنها نمی گیرد و جر با سلاح،
با آنان روبرو نمی شود تا اینکه بسیاری از مردم بگویند: این شخص از آل محمد نیست؛
اگر او ازآل محمد بود، قطعا رحم می کرد!!

این قریش و تبار قریش اند که در طول سالیان دراز، آن قدر به امت محمد (ص) ظلم
روا داشته اند و آنقدر مؤمنین و پیروان علی، در ایام حج و غیر آن، توسط این گروه
که عداوت و دشمنیشان با پیامبر و فرزندانش، واضح و آشکار بوده، با سلاحهای گرم و
سرد مورد ضرب و جرح و قتل قرار گرفته اند که جز آن منتقم حقیقتی، کسی نمی تواند
«ثار» اینان را از آنان بیرد و انتقام آن جنایتها و خیانتهای طول تاریخ را از
عاملان پلید ظلم و جنایت، جز او کسی را توانای گرفتن نیست. پس مستضعفین و
ستمدیدگان، منتظر فرج آل محمد هستند و برای گرفتن انتقام صدها زائر خانه خدا که
توسط سفیانیان زمان کشته شدند و سر بریده شدند توسط امام و ولیشان، آماده شده و
لحظه شماری می کنند.

در تفسیر آیه «فهمل الکافرین أمهلهم رویداً» از امام پنجم (ع) نقل شده است که
فرمود: خداوند می فرماید: ای محمد، این افرین را مهلت ده تا روزی که حضرت قائم
مبعوث گردد و از ستمگران و طاغوت های قریش و بنی امیه و سایر مردم انتقام بگیرد-
«أمهل الکافرین یا محمد رویداً، لوبُعث القائم فینتقم من الجبارین والطواغیت من
قریش و بنی امّیه و سایر الناس».[2]

پس جا دارد که ما شیعیان آن حضرت، هر ساعت بلکه و هر ثانیه منتظر قدوم مبارکش
باشیم تا اینکه انتقام از سفاکان و جنایتکارانی که- لااقل- در همین چند سال پس از
پیروزی، آن همه ظلم و ستم و جنگ برما روا داشتند و آن همه جوانان عزیز این آب و
خاک را به شهادت رساندند و آن همه گلزارها را در سراسر کشور اسلامیان آباد کردند و
آن همه خانه های یتیمان و بیچارگان را ویران ساختند و آن همه خون به دل امام
بزرگوارمان کردند را بستاند و شرّ اشرار را به خودشان برگرداند و دست ظالمان و
جائران را از سر امّت بزرگ اسلامی در ایران و سایر کشورها قطع کند و ریشه ظلم و
جور را برکند و شجره خبیثه دشمنان آل محمد را بسوزاند.

ما که هر لحظه شاهد آن همه جنایت و ظلم بر شیعیان و مستضعفان در سراسر جهان
هستیم و اخبار منتشر نشده گواه بر آن است، چطور می توانیم شاهد ترحّم برآن ستم
پیشگان و جنایتکاران باشیم؟ آری! چه پرتوقع آنها که با مکیدن خون مظلومان، باز هم
توقع ترحّم دارند؟!

ای کاش هرچه زودتر ولی الله اعظم ارواحنا له الفداء ظهور کند و با ظهور
پربرکتش، دعوت مضطرین اجابت و سوء و بلا از آنان کشف و مرتفع گردد «أمّن یحیب
الضطر اذا دعاه و یکشف السوء».[3]

به هرحال آن روز موعود- که هرچه زودتر برسد ان شاء الله- روزی سنگین و شدید
است بر دشمنان دین و دشمنان اهل بیت ولی روزی مبارک و خجسته خواهد بود، بر تمام
مؤمنین و مسلمانان واقعی و بر تمام جنبندگان و زنده گان. امام کاظم (ع) می فرماید:

«یفرح به اهل السّماء و أهل الأرض، والطیر في الهواء، والحیتان في البحر»-
تمام اهل آسمانها و اهل زمین و پرندگان هوا و ماهیان دریا به ظهورش خرسند خوشحال
می شوند.

ولی در همان روز که مؤمنین و تمام تسبیح کنندگان الهی خوشحال اند، کافران و
براندیشان و ظالمان، ناراحت و نگران اند.

امام صادق (ع) می فرماید:

«یفرح یخروجه المؤمنون و اهل السماوات ولا یبقی کافر ولا مشرکٌ أإلا کره
خروجه»[4]– تمام
مؤمنین و اهل آسمانها از قدوم مبارکش خوشحال می شود ولی هیچ کافر و مشرکی نمی ماند
جز اینکه ناراحت و غمگین می گردد.

برخورد با مرتدین و کفار

هنگامی که حضرت قائم در میان مرتدین و کفار از شرق زمین و غرب آن خروج می کند،
اسلام را بر آنان عرضه می دارد، پس هر که به دلخواه خود، اسلام را پذیرفت، او را
امر به نماز و زکات و آنچه بر هر مسلمان واجب است، می نماید و اگر اسلام را
نپذیرفت، بی درنگ گردنش را می زند تا اینکه در روی زمین، در مشرق و مغرب آن، هیچ
کس نباشد جز موحدین و خداپرستان.

«… اذا خرج في اهل الردة والکافر في شرق الأرض و غربها، فعرض (ع)، فمن اسلم
طوعاً امره بالصلاة و الزکاة و ما یؤمر به المسلم و یحب لله علیه، من لم یسلم ضرب
عنقه حتی لایبقی في المشارق والمغارب اُحدٌ إلا وحّدَ الله».[5]

اینجا است که آیه مبارکه «وله اسلم من في السماوات والأرض طوعاً و کرهاً» تحقق
می یابد و تمام مردم روی زمین، خواه ناخواه، مسلمان می شوند. و اینجا است که زمین
از کفار و جاهدان و ظالمان پاک و تطهیر می گردد و اینجا است که آیه «والله متمّ
نوره» عملاً تفسیر می شود و اینجا است که آیه «وقاتلوهم حتی لاتکون فتنه و یکون
الدّین کله لله» از حالت شعار و امید به واقعیت و حقیقت می پیوندد و جز خدا پرست و
خداخواه روی زمین نمی ماند و مستضعفین به حق وارث زمین می گردند «و نرید ان نمن
علی الذین استضعفوا في الأرض ونجعلهم ائمّة ونجععلهم الوارئین».

چه ایمانی سودمند و چه ایمانی بی ارزش است؟

به هرحال آن روز پیروزی بزرگ و روز رهائی که مستضعفین عالم منتظرش هستند و
شیعیان برای رسیدنش لحظه شماری می کنند و به نص قرآن کریم بر کافران و منافقان،
دشوار و نگران کننده خواهد بود. خداوند در سوره سجد، آیه 28 می فرماید:

«و
یقولون متی هذا الفتح ان کنتم صادقین. قل یوم الفتح لاینفع
الذین کفروا ایمانهم ولاهم ینظرون، فأعرض عنهم وانتظر انّهم منتظرین»- کافران می گویند،
اگر راست می گوئید، این روز پیروزی چه وقت خواهد بود؟ بگو- ای پیامبر- که روز
پیروزی، ایمان آنان که کافر بودند، هیچ ارزش ندارد و به آنها لطف و مرحمتی نخواهد
شد، تو هم ای پیامبر از آنها روی گردانو منتظر شکست تو می باشند.

ما از پیش خود، این آیه را به روز پیروزی بزرگ و روزهائی مستضعفین تفسیر نمی
کنیم بلکه مطلب را به امام معصوم واگذار می نمائیم که او تفسیر بکند زیرا قرآن را
او می داند و او عالم به محکمات و متشابهات قرآن است. امام صادق (ع) در تفسیر این
آیه شریفه می فرماید:

«یوم الفتح، یوم تفتح الدنیا علی القائم (ع) ولا ینفع احداً تقرّب بالإیمان لم
یکن قبل ذلک مؤمناً بإمامته، ومنتظراً لخروجه، فذاک الذی ینفعه ایمانه و یعظم الله
عزوجل عنده قدره و شأنه، وهو أجر الموالین لأهل البیت علیهم لسلام».[6]

روز فتح، همان روزی است که دنیا به دست قائم آل محمد، گشوده می شود و آن روز،
ایمان آن کسی که قبلا به امامت آن امام، ایمان نداشته و منتظرش نبوده، ارزش و سودی
ندارد، ولی او که ایمانش ارزش دارد و خداوند قدر و منزلتش را بالا می برد او پیرو
اهل بیت (ع) است که ایمانش، سودمند و پاداش آور خواهد بود.

آری! آن کسانی که منتظر آن روز هستند که در سپاه امام زمان (ع)، با دشمنان خدا
بجنگد، اگر در آزمایشهای مکرری که در دوران پرتلاطم غیبت کبری، پیش آمده و می آید
مهر سکوت را بر لب و قفل سکون را بر دست نزده بودند و نمی زدند، و در این حکومت
پشت و پرده آن حضرت، او را واقعا شاهد و ناظر می دیدند و با دشمنان او و دشمنان
خدایش می جنگیدند، در آن روز نیز می توانند در لشکر آن حضرت با دشمنانش بجنگند،
ولی افسوس که بسیاری از این منتظران دروغین که انتظار، تنها لقلقه لسانشان است و
حس آسایش و آرام، در آنها به قدری فراوان است که حاضر نیستند، این تن عاریه ای را
به زحمت و رنچ بیاندازند و دل خوش دارند که در دعای عهد از خدا خواسته اند، آنها
را برای روز موعود نگه دارد یا زنده کند و شمشیر بدنشان دهد تا در رکاب امام
بجنگند، اینان بی جهت خود را فریب می دهند؛ اگر راست می گفتند و راست می گویند،
امروز که حضرت حجت سلام الله علیه، در پشت پرده غیبت، نگران اوضاع شیعیان و
مستضعفان است و ازآنان می خواهد که به یاریشان بشتابند، چرا شمشیر امام زمان را به
زمین می زنند و چرا به او پشت می کنند؟!

جای بسی تأسّف است که این داعیه های دروغین، با این عوام فریبیها، بسیاری از
ساده لوحان و خوش باوران را به همین سکون و جمود واداشته اند، و این باور غلط را
به آنها تزریق کرده اند که: ما چاره ای جز انتظار آن حضرت نداریم و نباید دست به
سیاه و سفید بزنیم، بلکه برای تسریع ظهور! باید در بیشتر شدن تباهی و فساد جامعه،
تلاش کنیم!!! و خود آب بیار معرکه گردیم تا شاید او بیاید!![7]

آیا این نابخردان فکر می کنند که تمام احکام الهی نازل شده است برای اینکه در
کتاب و قرآن نوشته و خوانده شود و هیچ به آن عمل نکنند، مگر روزی که حضرت بیاید؟!
راستی ایمان اینها که در آینده می خواهد پیدا شود! برای آن روز فایده ای دارد؟!
آیا اینها با این طرز تفکر صددرصد غلط، همان موالیان و پیروان اهل بیت هستند؟ یا
اصلا می توانند به این نام، خود را مزین کنند؟

آنکس موالی اهل بیت و منتظر حقیقتی فرج است که در عصر غیبت، همانند عصر ظهور،
به اسلام و دین و آئین و مسلمانان خدمت کند و در راه پیش برد اهداف و آرمانهای
مقدس ولی عصر سلام اله علیه، همواره تلاش و فعالیت کند و راه را برای رسیدن آن
حضرت هموار سازد و آنقدر آمادگی در خود ایجاد نماید که بی درنگ، حضرت حجت (عج)، او
را در سپاه خود، جای دهد و برای فتح بزرگ، سهیم و شریک شود.

عالمان مفسد و برخورد با حضرت

ما بر این باوریم که بسیاری از این جاهلان و متحجران، حتی در آن روز موعود که
حکومت حضرتش منعقد می شود، و فاسدان و مفسدان، با سلاح الهیش نابود می گردند، با
آن حضرت، نه از روی میل و رغبت، که از روی ترش و وحشت، بیعت می کنند و اگر قددرت
در دستش نبود، هیچ بعید نبود که در امامتش تشکیک کرده و حتی فتوا به قتلش دهند!

در حدیثی بسیار جالب از امام صادق (ع) چنین روایت شده که فرمود:

«إنّ قائمنا إذا قام، استقبل من جهلة الناس أشدَّ مما استقبله رسول الله (ص)
من الجاهلیة. فقیل له: کیف ذلک؟ فقال: إن رسول الله أتی الناس وهم یعبدون الحجارة
والصخور والعیدان والخُشُب المنحوتة و إنّ قائمنا إذا قام أتی الناس وکلهم
یتأوّلون علیه کتاب الله، و یحتج علیه به ویقاتله علیه! اما والله لیدخُلَنَّ
علیهم عدله جوف بیوتهم کما یدخل الحَرُّ والقَرُّ».[8]

قائم ما روزی که قیام کند، برخورد مردم جاهل و نادان، از او بدتر و شدیدتر از
برخورد جاهلان دوره جاهلیت از رسول خدا (ص) خواهد بود.

از حضرت پرسیدند: چطور؟

فرمود: وقتی پیامبر مبعوث شد، در حالی مردم را دعوت به اسلام کرد که سنگ و
کلوخ و چوبهای ساخته شده را می پرستیدند ولی وقتی قائم ما قیام کند، در حالی بسوی
مردم آید که با کتاب خدا و تأویلهای غلط، با او برخورد کنند و به او احتجاج نمایند
و با قرآن به جنگ او برآیند! اما به خدا قسم، آنچنان عدالت آن حضرت در خانه هایشان
نفوذ کند همانگونه که گرما و سرما نفوذ می کند. (و خلاصه کسی را توانائی فرار از
حیطه حکومت حضرتش نباید).

آری! به تحقیق مکتب مقدس اسلام آنقدری که از علمای فاسد و تأویلگران مفسد،
ضربه خورده است، از هیچکس، در طول تاریخ، نخورده است و خطری که اینان دارند، هیچ
قدرت مادی و تسلیحاتی ندارد و همین معنای حدیث رسول اکرم (ص) است که می فرماید:
«إذا فسد العالم فسد العالم».

در روایت دیگری که همین مطلب را می رساند، امام صادق (ع) به خطر همین علمای
تأویلگر اشاره فرموده، و توضیح می دهند که: دشمنان واقعی او همین علمای دروغین و
مجتهدینی هستند که می بینند، حضرت به خلاف آنچه امامان و فقهایشان، فتوا می دهند،
حکم می کند؛ سپس حضرت می فرمایند:

«ولولا أنّ السّیف بیده لأفتی الفقهاءُ بقتله! ولکن الله یظهره بالسّیف والکرم
فیطیعونه، ویخافون فیتقبّلون حکمه من غیر ایمان، بل یضمرون خلافه»[9]– و
اگر شمشیر در دستش نبود، بی گمان این فقها فتوا به قتلش می دادند ولی خداوند او را
با سلاح و بخشندگی، ظاهر می کند، پس ناچار از او اطاعت می کنند و از ترسش، حکمش را
بی آنکه ایمان داشته باشند، بلکه، خلاف آن را بخواهند، می پذیرند.

به هر حال ما را با چنین تأویلگران و عالمان بی عمل و فقیهان دروغین کاری
نیست، و بی گمان آن روز موعود که فرا رسد، ایمان زائیده ترس و وحشت آنها هیچ اثر و
فایده ای ندارد و همان گونه که امام صادق (ع) فرودند، ایمان افرادی مؤثر و با ارزش
است، که قبل از ظهور حضرتش، به او ایمان آورده و در لسان و عمل منتظر قدوم مبارکش
هستند، و ما امیدواریم که خداوند ما را جزء آن مؤمنان واقعی قرار دهد دهد و ما را
توفیق یاری آن حضرت در دوران غیبت و ظهور، بخشد و آن روز که ندای «أتی أمرُ الله»
در جهان بلند شود، و جبرئیل امین در کنار خانه خدا دست بیعت به او بدهد و فرشتگان
و خواص و یاران ویژه اش و نقبای حضرتش با او بیعت کنند، ما نیز در صف بیعت کنندگان
باشیم و در آن روز خجسته و مبارک، دیدگان ما به سیمای تابناک و نورانیش، منوّر
گردد و ما هم شامل آیه مبارکه باشیم که می فرماید: «ویومئذٍ یفرح المؤمنون بنصر
الله ینصرُ من یشاء وهو العزیز الرّحیم»[10]– و
آن روز بیاری خدا مؤمنان شاد و خرّم می شوند و همانا خداوند هرکه را بخواهد یاری
می کند و او قدرتمند و مهربان است.

ای حریمت کعبه توحید را رکن یمان          
آستانت مستجا است و درت دارالامان

ای خداوند حرم، ای محرم اسرار غیب       
تا به کی باشد حرم در دست این نامحرمان

خانه های قدس حق را پای پیلان محو کرد  
خاندان تجد را ایزد کند بی خانمان

خسروا صبر و تحمل پیشه کردن تا به کی   
تیشه بی اندیشه زن بر ریشه این ظالمان

ای ولیّ مؤمنان و ای روح قرآن؛ ای حافظ شرع مبین اسلام و ای حجّت والای حق در
جهان؛ ای کوکب درّی و ای مصباح مشکات نوراللهی؛ ای فریادرس مظلومان و مستضعفان و
ای اجابت کننده دعوت مضطرّان و بیچارگان، بپاخیز! شمشیر جدّت رسول خدا را برگیر،
عمّامه و قبایش را در بر کن و این همه سفیانیان و دجّالان را نیز پا بگذار و آنان
را خوار و منکوب ساز؛ بیا که بنی امیه هنوز هم بر منبر پیامبر (ص) علی را لعن و
نفرین می کنند؛ بیا که منفور ترین دشمنانت در کشورهای اسلامی با اسم اسلام و قرآن،
یارانت را فوج فوج قتل عام می نمایند و بیا که دجالان و منافقان نیز، در این
درگیریها بیاری دشمنانت شتافته اند و این یاران باوفایت، در غربت وطنهایشان، فقط
یک نام را بر زبان جاری می کنند و فقط یک اسم مقدس را روز و شب می خوانند: «یا
مهدی ادرکنی».

سخنان معصومین

انتظار فرج

* رسول اکرم (ص):

«طوبی للصابرین فی غیبته، طوبی للمقیمین علی محبته».

(ینابیع المودة- ج3 ص101)

خوشا به حال صبر کنندگان در ایام غیبتش، خوشا به حال، پایداران بر دوستی و
محبتش.

* امیر المؤمنین (ع):

«إنتظروا الفرج ولا تیأسوا من روح الله، فانَّ أحبَّ الأعمال إلی الله عزوجلّ
انتظارُ الفرج… و منتظر للفرج کامتشحط بدمه فی سبیل الله».

(بحار- ج52 ص123)

انتظار فرج بکشید و زحمت خدا ناامید نگردید، زیرا محبوبترین اعمال نزد خدای
عزوجل، انتظار فرج است. و همانا منتظران فرج مانند شهیدانی هستند که در راه خدا،
در خون خود می غلتند.

* امام حسین (ع):

«… أما إنَّ الصابر فی غیبته علی الأذی و التکذیب، بمنزلة المجاهد بالسّیف
بین یدی رسول الله صلی الله علیه وآله».

(اعلام الوری- ص384)

… به تحقیق که صبرکنندگان در غیبتش بر اذیت ها و تکذیب ها، مانند مجاهدان با
شمشیر در سپاه پیامبر (ص) هستند.

* امام زین العابدین (ع):

«من ثبت عی ولایتنا فی غیبة قائمنا، أعطاه الله أجر الف شهید مثل شهیداء بدر و
اُحُدِ».

(کشف الغمه- ج3 ص312)

هرکه در دوران غیبت قائم ما، بر ولایت ما ثابت قدم باشد، خداوند پاداش هزار
شهید مانند شهدای بدر واحد را به او عطا می فرمایدو

* امام صادق (ع):

«المنتظر للثانی عشر کالشاهر سیفه بین یدی رسول الله صلی الله علیه وآله یذبُّ
عنه».

(غیبت نعمانی- ص41)

کسی که منتظر امام دوازدهم است  مانند
کسی است که در کنار رسول خدا (ص) و برای دفاع از آن حضرت شمشیر می زند.

* امام موسی کاظم (ع):

«طوبی لشیعتنا المتمسِّکین بحبِّنا فی غیبة قائمنا، الثابتین علی موالا تنا و
البراءة من أعدائنا، ألئک منا و نحن منهم. وقد رضوابنا أئمَّة و رضینا بهم شیعة.
طوبی لهم ثُمّ طوبی لهم، هم والله معنا فی درجتنا یوم القیامة».

(الزام الناصب- ص68)

خوشا به حال شیعیان ما که در غیبت قائم ما بر محبت و ولایت ما و بیزاری از
دشمنان ما پایدار ماندند، آنها از ما و ما از آنهائیم. و همانا آنان امامت ما را
پذیرفتند، ما هم آنها را به عنوان شیعیان خود پذیرفتیم. خوشا بحال آنها و باز هم
خوشا بحال آنها، آنها بخدا قسم در درجه ما و در کنار ما در ورز قیامت اند.

* امام رضا (ع):

«ما أحسن الصبر و انتظار الفرج».

(منتخب الاثر- ص496)

چه بهتر است از صبر کردن و انتظار فرج کشیدن.

* امام جواد (ع):

«أفضل أعمال شیعتنا انتظار الفرج».

(غیبت نعمانی- ص180)

برترین اعمال شیعیانمان، انتظار فرج است.

* امام هادی (ع):

«لولا من بیقی بعد غیبة قائمکم من العماء الداعین الیه، والدّالین علیه،
والذابین دینه بحجج الله، والمنقذین للضعفاء من عبادالله من شباک ابلیس و مردته،
لما بقی أحدُ الا ارتدّ عن دین الله. و لکنَّهم یمسکون أزمّه قلوب ضعفاء الشیعة
کما یُمسک صاحب السفینة سُکانها، أولئک هم الأفضلون عندالله عزوجل».

(بحار- ج51 ص156)

اگر نه این بود که پس از غیبت قائم آل محمد، برخی از علما وجود دارند که به
سوی او دعوت می کنند و مردم را به حضرتش سوق می دهند و از دینش با استدلالهای الهی
حمایت می کنند و ضعیفان از بندگان خدا را از افتادن در دام ابلیس و یارانش، رهایی
می بخشند، پس به تحقیق هیچ کس نمی ماند جز اینکه از دین خدا برمی گشت. ولی آن
عالمان زمان قلوب ضعفای شیعه را می گیرند همانگونه که خدای کشتی، سکان و فرمان
کشتی را می گیرد. پس آنها نزد خدای عزوجل از همه برترند.

دانستنیهایی از قرآن

جانشینان خدا در زمین

بسم الله الرحمن الرحیم

«وعد الله الذین آمنوا منکم وعملوا الصالحات، لیستخفنّهم في الارض کما استخلف
الذین من قبلهم، ولیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم ولیبدَّلنّهم من بعد خوفهم أمنا
یعبدوننی لایشرکون بي شیئاً و من کفر بعد ذلک فأولئک هم الفاسقون.»

(سوره روم- آیه 55)

خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و اعمال شایسته انجام دادند وعده داده
است که در زمین، جانشینشان کند همانگونه که پیشینیان را نیز جانشین کرد و به تحقیق
دینی را که خدا برای آنها پسندیده است، آن دین را پایدار کرده و استقرار دهد و پس
از ترس و خوف، به آنان امنیت و آرامش بخشد که مرا بپرستید و برای من شریکی قرار
ندهید و همانا هرکس پس از این کافر شود، بی گمان از فاسقان خواهد بود.

خداوند منان که هرگز در وعده اش تخلف نیست، به برخی از مؤمنین- نه همه شان- که
اعمال صالحه دارند وعده داده است که وراثت و جانشینی زمین را به آنها واگذار کند و
همانگونه که اسلافشان در زمین، خلافت داشتند، آنها را نیز خلافت در زمین بدهد و
قطعا دینشان را تثبیت و پایدار کند؛ همان دین مبینی که برای آنها پسندیده و
برگزیده است و پس از سالها رنج و دربدری و قتل عام شدن و زجر کشیدن و زندان رفتن و
شکنجه شدن و اذیت و آزار دشمنان دیدن، قطعا و بدون تردید، به آنان، آرامش و امنیت
بخشد و ترس و وحشت را جایگزین شادی و خرمی گرداند و دشمنانشان را مرعوب نماید. این
وعده الهی است که هرگز تخلف در آن راه ندارد و خداوند با چند «حرف توکید» بر آن
تأکید فرموده و آن را قطعی و بدون شک دانسته است.

حال ببینیم در طول تاریخ پس از اسلام تا کنون، آیا چنین وعده ای- که از ملاحم
است- محقق شده است یا نه؟ هرگز کسی در تاریخ چنین استخلافی را برای مؤمنین با این
گستردگی و وسعت، مشاهده نکرده و اصلا دشمنان دین از روز نخست بعثت، با کارشکنی ها
و جنایتها و خیانتها نگذاشته اند حکومت حق بدست مؤمنین متعهد بیفتد و اگر چند
صباحی، حکومت اسلامی به دست مؤمنین افتاده، شاهد جنایتهای بیشمار آنان بوده ایم؛
کافی است نگرشی کوتاه به حکومت چهار ساله امیرالمؤمنین (ع) با آن همه جنگهای خونین
بکنیم و در دوران خودمان که امید تشکیل حکومت علی (ع) داشته و داریم جنگها و
جنایتهای کفار و منافقین را در نظر بگیریم تا ببینیم، حقیقتاً چنین مطلب مهمی محقق
نشده و از اوضاع روزگار چنین برمی آید که این حکومت با آن همه وسعت و گستردگی که
سراسر آن امنیت و آسایش و آرامش برای مؤمنان و خداجویان باشد،  و پرستش الهی به جای پرستش بتهای گوناگون در
سراسر جهان حکم فرما شود، جز در دوران حکومت آینده حضرت ولی الله اعظم، امام زمان
صلوات الله و سلامه علیه محقق و میسر نخواهد شد و لذا این آیه قطعا اشاره به آن
روز موعود دارد، گو اینکه نه تنها قرائن دلالت بر آن می کند که سخنان معصومین (ع)
نیز اشاره به این معنی دارد.

عیاشی در تفسیرش از امام سجاد (ع) نقل می کند که پس از قرائت این آیه شریفه،
فرمود:

«هم والله سیعتنا اهل البیت، یفعل ذلک بهم علی یدی رجل منا و هو مهديُّ هذه
الأمّة وهوالذی قال رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم: لو لم بیق من الدنیا إلا
یومٌ لطول الله ذلک الیوم حتی یلي رجلٌ من عترتی اسمه اسمی، یملا الأرض عدلا وقسطا
کما ملئت ظلما و جوراً.»

به خدا سوگند، آنان شیعیان و پیروان ما اهل بیت می باشند که به وسیله یک نفر
از ما که او مهدی این ملت است، خداوند خلافت زمین را به آنان واگذار می کند، که
پیامبر خدا (ص) فرمود: اگر از دنیا بیش از یک روز نمانده باشد، به تحقیق خداوند آن
روز را طولانی می کند تا اینکه یک نفر از عترت من، ولایت را به دست گیرد و زمین را
پر از عدل و داد کند پس از آنکه پر از ظلم و ستم شده باشد.

در این باره روایتهای دیگری از امام باقر و امام صادق (ع) نقل شده است که همه،
همین مضمون را با لفظهای متعدد می رسانند.

به هرحال، آنچه مسلم است این وعده الهی مخصوص افراد معدودی است که ایمان محض
داشته و اعمالشان را تنها برای رضای خدا انجام می دهند. و همانگونه که خداوند،
پیامبران خود را خلافت زمین بخشید، این بندگان صالح خود را نیز به همان مقام خواهد
رساند.

«žcÎ) uÚö‘F{$# ¬! $ygèO͑qム`tB âä!$t±o„ ô`ÏB ¾Ínϊ$t6Ïã ( èpt7É)»yèø9$#ur šúüÉ)­FßJù=Ï9» (سوره اعراف- آیه 128) همانا
زمین از آن خدا است به هرکس از بندگانش خواست می بخشد، ولی عاقبت و سرانجام، تقوا
پیشگان وارث زمین خواهند بود.

و در سوره انبیاء آیه 105 تصریح دارد به اینکه خداوند حکم فرمائی جهان و میراث
زمین را به بندگان صالح و خالصش واگذار می کند.« žcr& uÚö‘F{$# $ygèO̍tƒ y“ÏŠ$t6Ï㠚cqßsÎ=»¢Á9$#» و نه تنها حکومت زمین را به آنها
می دهد که تمام رنجها و اذیت و آزارها و ذلت و خواریها و محنت و مصیبتها و ترس و
خوف هایشان را نیز زدوده و امنیت و آسایش کامل را جایگزین آن می کند و دین را- همان
دینی که بر تمام ادیان و مکتبهای جهان تفوّق خواهد داشت هرچند مشرکان و کافران را
خوش نیاید- در زمین، برای همیشه پایدار و پابرجا می نماید و از آن پس دیگر مردم به
راحتی عبادت خدا می کنند و هیچ ترس و وحشتی از قدرتهای پوشالی ندارند؛ آنروز قطعاً
روز موعود و دوران حکومت جهانی حضرت مهدی (س) است که امیدواریم هرچه زودتر این وعده
شیرین الهی تحقق پذیرد و ابرهای تیره ظلم و جهل و کفر و شرک از آسمان جهان رخت
برکند و به جای آن، ابرهای رحمت و عدالت و برکت و خیر در زیر پرچم ناموس عظم حق،
سلیمان زمان، اما عصر (عج) پدیدار گشته و باران رحمت الهی را همراه با عزت و عظمت
اسلام بر هر کوی و برزن ببارد. آمین رب العالمین.

امام خمینی ثابت و استوار از آغاز تا پایان

نیمه شعبان، عید محرومان

«عید مولود حضرت ارواحنا له الفداء بزرگترین عید برای
مسلمین است و بزرگترین عید برای بشر است نه برای مسلمین.

اگر عید ولادت حضرت رسول (ص) بزرگترین عید است برای مسلمین.
از باب اینکه موفق به توسعه آن چیزهایی که می خواست توسعه بدهد نشد، چون حضرت صاحب
سلام الله علیه این معنا را اجرا خواهد کرد و در تمام عالم زمین را پر از عدل و
داد خواهد کرد و در تمام مراتب عدالت، به همه مراتب داخواهی، باید ما بگوئیم که
عید شعبان. عید تولد حضرت مهدی (س) بزرگترین عید است برای تمام بشر- تمام بشر را-
وقتی که ایشان ظهور کنند انشاء الله (خداوند تعجیل کند در ظهور او) تمام بشر را از
انحطاط بیرون می آورد، تمام کجی ها را راست می کند «یملأ الأرض عدلا بعد ما ملئت
جورا»….

از این جهت این عید، عید تمام بشر است بعد از اینکه آن اعیاد،
اعیاد مسلمین است این عید، عید تمام بشر را ایشان هدایت خواهند کرد انشاء الله و
ظلم و جور را از تمام روی زمین برمی دارند به همان معنای مطلقش، از این جهت این
عید، عید بسیار بزرگی است که به یک معنا از عید ولادت حضرت رسول (ص) که بزرگترین
اعیاد است، این عید به یک معنا بزرگتر است».

(7/4/59)

«سالروز مبارک ولادت با سعادت و پربرکت حضرت خاتم الاولیاء
حجة بن الحسن العسکری ارواحنا لمقدمه الفداء بر مظلومان دهر و مستضعفان جهان مبارک
باد. و چه مبارک است میلاد بزرگ شخصیتی که بر پا کننده عدالتی است که بعثت انبیا
(ع) برای آن بود و چه مبارک زاد روز ابر مردی که جهان را از شرّ ستمگران و
دغلبازان تطهیر می نماید و زمین را پس از جهان را سرکوب و مستضعفان جهان را وارثان
ارض می نماید. و چه مسعود و مبارک است روزی که جهان از دغلبازی ها و فتنه انگیزی
ها پاک شود و حکومت عدل الهی بر سراسر گیتی گسترش یابد و منافقان و حیله گران از
صحنه خارج شوند و پرچم عدالت و رحمت حق تعالی بر بسیط زمین افراشته گردد و تنها
قانون عدل اسلامی بر بشریت حاکم شود و کاخ های ستم و کنگره های بیداد فرو ریزد و
آنچه غایت بعثت انبیا علیهم صلوات الله و حامیان اولیا  (ع) بوده تحقق یابد و برکات حق تعالی بر زمین
نازل شود و قلم های ننگین و زبانهای نفاق افکن شکسته و بریده شود و سلطان حق تعالی
بر عالم پرتو افکن گردد و شیاطین و شیطان صفتان به انزوا گرایند و سازمانهای
دروغین حقوق بشر از دنیا برچیده شوند و امید است که خداوند متعال آن روز فرخنده را
به ظهور این مولود فرخنده هرچه زودتر فرا رساند و خورشید هدایت و امامت را طالع
فرمایند و اکنون ما منتظران مقدم مبارکش مکلف هستیم تا با تمام توان کوشش کنیم تا
قانون عدل الهی را در این کشور ولی عصر (عج) حاکم کنیم و از تفرقه و نفاق و دغلبازی
بپرهیزیم و رضای خداوند متعال را در نظر بگیریم و همگان در مقابل قانون خاضع باشیم
و با صلح و صفا و برادری و برابری به پیشبرد انقلاب اسلامی کوشا باشیم و حق متعال
را در همه احوال حاضر و ناظر بدانیم و تخلف از دستورات اسلام ننمائیم و به وسوسه
فتنه انگیزان اعتنا نکنیم».

(28/3/60)

«تبریک این عید بزرگ و این روز عزیز را به خدمت همه آقایان،
به همه ملت و ملت های اسلامی و مستضعفان جهان عرض می کنم. و من امیدوارم که انشاء
الله برسد روزی که آن وعده مسلم خدا تحقق پیدا کند و مستضعفان مالک ارض بشوند. این
مطلب وعده خداست و تخلف ندارد، منتها آیا ما درک کنیم یا نکنیم، آن به دست خداست.
ممکن است در یک برهه کمی وسایل فراهم بشود و چشم ما روشن بشود به جمال ایشان. این
چیزی که ما در این وقت، در این عصر وظیفه داریم. این مهم است. همه انتظار داریم
وجود مبارک ایشان را، لکن با انتظار تنها نمی شود، بلکه با وضعی که بسیاری دارند،
انتظار نیست. ما باید ملاحظه وظیفه فعلی شرعی- الهی خودمان را بکنیم و باکی از هیچ
امری از امور نداشته باشیم».

(16/2/64)

امام خمینی ثابت و استوار(نیمه شعبان، عید
محرومان)

دانستنیهائی از قرآن(جانشینان خدا در زمین)

سخنان معصومین(انتظار فرج)

حکومت قائم آل محمد(ص)

نامه منتشر شده حضرت امام (ره) خطاب به حجة
الاسلام سید احمدخمینی

اوصاف نظری و عملی اولوالاباب                           آیت الله جوادی آملی

گواهان روز قیامت                                             آیت
الله حسین نوری

امام راحل سلام علیه و فقه سنتی                              آیت الله محمدی
گیلانی

گفته ها و نوشته ها

به استقبال ماه خدا

هجرت به مدینه                                                
حجة الاسلام و المسلمین رسولی محلاتی

مبانی رهبری در اسلام                                        حجة
الاسلام و المسلمین محمدی ری شهری

نقش مراکزآموزشی و تربیتی و توطئه دشمنان             حجة الاسلام والمسلمین اسدالله بیات

مبانی تفکر بسیجی

شمه ای از ابعاد تربیتی نماز                                 حجة الاسلام
رحیمیان

نقش سیاسی و نظامی تنگه هرمز                            دکتر محمدرضا حافظ
نیا

پاسخ به نامه ها

نگاهی به رویدادها

رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه
ای

رهنمودها

مقام معظم رهبری حضرت آیة الله خامنه ای:

* پشتیبانی از گروههای مسلمان و مجاهدان واقعی عمق استراتژی ما محسوب می شود و
جمهوری اسلامی ایران آماده است تا برای تأمین امکانات مورد نیاز جوانان مسلمان و
مبارز فلسطینی تمامی توان خود را بکار بندد.

* این مسأله باید به مسلمانان تفهیم شود که امسال در کنار خانه خدا انزجار
خویش را از حضور دشمن در منطقه اسلامی ابراز کنند و احساسات ضد آمریکائی خود را
نشان دهند.

* دوران امپراطوری های قدرت و سیادت آمریکا و اروپا در جهان به سر آمده است و
محاسبات نیز همین امر را اثبات می کند. وعده الهی در حال تحقق است و مسلمانان
بیدار و بپا خاسته کلام خدا را سرلوحه حرکت خود قرار داده اند، آیندۀ حرکت اسلامی
روشن است و مصالحه با استکبار ممکن نیست. (18/9/69)

* هوشیاری، آمادگی و غافل نشدن از خطرات لازمه مسلمانان بودن است. اوضاع نظامی
و جغرافیائی منطقه بیان کننده آن است که نیروهای مسلح باید تا حد ممکن حجم و کیفیت
توانایی دریائی خود را افزایش دهند و این یک تکلیف است. (24/9/69)

* مدیران، دانشجویان و اساتید دانشگاهها اصالت را به اسلام بدهند و احکام
اسلام را رعایت کنند. ارزشهای اسلامی باید در دانشگاهها به مسابقه گذاشته شود و
عمل و تعهد اسلامی روز به روز گسترش یابد.

* تعمق در علم همانند نماز یک حکم اسلامی است. مصرف بیت المال و امکانات مردم
در دانشگاهها بدون اهمیت دادن به علم و فراگیری دانش های گوناگون آن هم با هدف
بدست آوردن مدرک و درآمد مالی، عمل اسلامی نیست بلکه با ایجاد روابط اسلامی در
دانشگاه باید به تعلیم و فراگیری علم اهمیت لازم داده شود. (28/9/69)

* سردمداران آمریکا چگونه می توانند ادعا کنند که در کشور خود عدالت را برقرار
کرده اند در حالی که دهها میلیون نفر از سیاهان آمریکا در پایان قرن بیستم از حقوق
برابر با سفید پوستان برخوردار نیستند.

* تجاوز عراق به به کویت یک کار غلطی است که ما آن را محکوم کرده ایم و هیچکس
از آن دفاع نمی کند، در منطقۀ اسلامی خلیج فارس تجاوز، زورگوئی و قلدری ممنوع است
اما این ملتهای منطقه هستند که باید این ممنوعیت را اعمال کنند.

* آمریکائیها و متحدانشان بدانند که ملتها این منطقه هرگز اجازه نخواهند داد
که آمریکا به بهانۀ حفظ امنیت یک کشور خاص، بخواهد نقش ژاندارم منطقه را بازی کند
و در آنجا جایگاه درست کند.

* ملت های منطقه مسلمانند وآنچه برای آنان اهمیت دارد اسلام است. دلهای مردم
در قبضۀ قدرت اسلام و قرآن است و همه دیدند که ملتهای مسلمان در اروپا، آسیا،
پاکستان و دیگر نقاط جهان در برابر اهانت آن بلند گوی شیطان را بر دل مجرمین نازل
می کرد از خود چه واکنشی را نشان دادند.

* دنیا بدون انسان صالح، یک پدیدۀ بی جان و تاریک است. انسان صالح به عالم
خاکی جان می بخشد و به آن ارزش، نور و معنا می دهد. خداوند انسان را جانشین خود در
زمین قرار داده و بدون او زمین فاقد ارزش است. هدف اسلام و پیامبران الهی ایجاد،
حفظ و رشد انسان صالح در زمین می باشد و همین است که امام راحل، ساخته شدن چنین
انسانهائی به ویژه جوانان را فتح الفتوح انقلاب اسلامی خواندند. (10/10/69)

* دهه انقلاب از رشحات اسلام و آئینه ای است که خورشید اسلام در او درخشید و
این دهه باید با عظمت هرچه تمام تر برگزار شود. (11/10/69)

* حدود الهی را حفظ کنید و آن را بشناسید و بر طبق آن عمل کنید. این یک اصل
است آنچه که پس از ایمان آوردن به اسلام مطرح می شود حفظ حدود اسلام است. در
جمهوری اسلامی قانون جزئی از حدود الهی است و باید اجرا شود. تعدی از حدود الهی
جایز نیست و سلیقه های شخصی نباید ملاک قرار گیرد و توصیه مؤکد من به شما آن است
که حدود الهی را به طور دقیق رعایت کنید. (10/10/69)       

نگاهي به رويدادها

جهان اسلام

* رهبر سودان: امیدواریم پرچمی را که ایران اسلامی برافراشته در تمام جهان به
اهتراز درآید.

* هفتاد تن از مسلمانان انقلابی تونس به خاطر تلاش برای برقراری حکومت اسلامی
در این کشور دستگیر شدند. (18/9/69)

* نظامیان اسرائیلی 260 مدرسه را در سرزمین های اشغالی فلسطین برای  جلوگیری از افزایش درگیری ها به مدت چند روز
تعطیل کردند.

* مقامات یک یتیم خانه دولتی در یونان 5 کودک 6 تا 13 ساله ایرانی را وادار
کردند تغییر دین و نام دهند تا امکانات زندگی در اختیارشان بگذارند. (20/9/69)

* با وجود استقرار نیروهای کمکی ارتش، تنها در درگیری (19/9/69) در ایالت
«اوتار پرادش» هند سیصد تن جان خود را از دست دادند.

* 450 تن از هندوهای افراطی اطراف مسجد بابری دستگیر شدند.

* رئیس جنبش جوانان مسلمان انگلیس به خاطر اظهار نظر علیه کتاب آیات شیطانی از
کار اخراج شد.

* جوانان فلسطینی با سنگ کاروان حامل وزیر جنگ اسرائیل را سنگ باران کرد.
(21/9/69)

* اولین سمپوزیوم بین المللی اسلام در مسیحیت با پیام حضرت آیت الله خامنه ای
در یونان گشایش یافت.

* در پی کشته شدن سه صهیونیست، سربازان رژیم صهونیستی 1000 فلسطینی را بازداشت
کردند.

* دولت چین 50 مسجد را در شمال غرب این کشور تعطیل کرد.

* مردم مسلمان آلبانی خواستار سرنگونی رژیم مارکسیستی این کشور شدند.
(25/9/69)

* 110 نظامی هند در حمله مبارزین کشمیر کشته شد.

* در ناآرامی ها و درگیری های خونین مراکش ده ها نفر کشته و بیش از صد نفر
زخمی شدند.

* پنج دانش آموز به جرم رعایت حجاب اسلامی از یک مدرسه فرانسوی اخراج شدند.
(28/9/69)

* «صادق گنجی» مسئول خانۀ فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در لاهور توسط وهابیون
عامل استکبار به شهادت رسید. (2/10/69)

* پس از 73 سال، قرآن کریم در آذربایجان شوروی با ترجمه، به زیر چاپ رفت.

* یک زن محجبه ترک به علت داشتن چادر در سر کار از یک کارخانه در سوئیس اخراج
شد. (4/10/69)

* از آغاز تحولات جدید در شوروی و ایجاد فضای باز سیاسی اجتماعی تا کنون 1000
مسجد در شوروی احیاء و بازگشائی شده است.

* نیروهای امریکائی مستقل در عربستان، عملیات احداث یک شهرک جدید را در منطقۀ
شیعه نشین این کشور آغاز کردند. (6/10/69)

* اعضای انجمن وهابی «سپاه صحابه» پاکستان به ترور شهید گنجی مسئول خانۀ فرهنگ
جمهوری اسلامی ایران در «لاهور» اعتراف کردند.

* چهار نظامی انگلیسی در بحرین در ضربات کارد مورد حمله قرار گرفتند.
(8/10/69)

* در تازه ترین جنایت صحیونیستها، 4 مسلمان فلسطینی شهید و 125 تن دیگر مجروح
شدند.

* مقامات مصری 8 هزار نفر اعضاء سازمان جهاد اسلامی را به اتهام شرکت در قتل
دکتر «رفعت المحجوب» رئیس مجلس مصر بازداشت کردند. (9/10/69)

* رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان پایگاه موشکی ایجاد کرد.

* 7 مسلمان در الجزایر غیاباً محکوم به اعدام شدند.

* مسلمانان انقلابی تونس علیه موج بازداشت های اخیر دست به تظاهرات زدند.
(13/10/69)

* معاون انجمن وهابی سپاه صحابة صادق گنجی دشمن سرسخت آمریکا بود به همین دلیل
ترور شد. (16/10/69)

اخبار داخلی

* هزاران تن از شهروندان تهرانی علیه بدحجابی و اشاعۀ فرهنگ مبتذل غرب تظاهرات
کردند.

* بزرگترین قرار داد همکاری ایران با ژاپن در زمینه تولید فولاد امضاء شد.
(17/9/69)

* رئیس جمهور بودجه 8 هزار میلیارد ریالی سال آینده را تقدیم مجلس کرد.

* ایران 200 اسیر عراقی را روز گذشته آزاد کرد. (18/9/69)

* رفت وآمد به خرمشهر آزاد شد.

* در یک عمل جراحی کم نظیر در تهران، دست قطع شده یک کارگر با موفقیت کامل
پیوند زده شد. (20/9/69)

* آیت الله العظمی اراکی بر سرمایه گذاری بیشتر آموزش  پرورش در مناطق دور افتاده و محروم تأکید
کردند.

* رئیس جمهور الجزایر در رأس هیأتی وارد تهران شد. (22/9/69)

* نخستین سری واگن قطار مسافربری ساخت کشور مورد بهره برداری قرار گرفت.

* پل عظیم فلزی راه آهن بافق- بندرعباس آماده بهره برداری شد.

* یک قطعه از آثار تخت جمشید که یکصد سال پیش به وسیلۀ سفیر انگلیس به سرفت
رفته بود در لندن به حراج گذاشته شد.

* مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و فرانسه دربارۀ حل اختلافهای مالی بدون نتیجه
پایان یافت.

* مانور دریائی «پیروزی» در آبهای خلیج فارس آغاز شد.

* مقام معظم رهبری ناوشکن بازسازی شده سبلان را در بندر عباس افتتاح کردند.
(25/9/69)

* جدیدترین شناور ساخت نیروی دریائی سپاه در مانور مشترک «پیروزی یک» به کار
گرفته شد.

* با تصویب سازمان اوپک، استفاده از واژۀ خلیج فارس در سخنرانی ها و مذاکرات
اوپک اجباری شد.

* از سوی خبرگزاری یوگلاوی، تلاش جدید مخفی فراماسونری جهانی برای مقابله
فرهنگی- سیاسی با مذهب در ایران فاش شد. (27/9/69)

* گنگرۀ جهانی بزگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با سخنان رئیس جمهور کار خود را
آغاز کرد. (28/9/69)

* یک فرزند هواپیمای «سی- 130» که در سال 65 از رده خارج شده بود به دنبال 50
هزار ساعت کار فنی پرسنل صنایع هواپیمایی وزارت دفاع تعمیر اساسی شد و مورد بهره
برداری قرار گرفت.

* 5 هزار کودک در ایران هر ساله به علت بیماری کزاز جان می بازند.

* هیأت دولت 80 میلیون دلار برای تقویت تجهیزات و امکانات مورد نیاز بازسازی
مناطق جنگ زده کشور اختصاص داد.

* از آغاز فصل برداشت تاکنون مقدار 2 میلیون و 586 هزار و 190 تن گندم از
کشاورزان خریداری شده است.

* شعبۀ بنیاد شهید انقلاب اسلامی فلسطین در بیروت افتتاح شد.

* تولید شمش فولاد مجتمع فولاد مجتمع فولاد اهواز 240 درصد افزایش یافت.
(4/10/69)

* کارشناسان وزارت اطلاعات: سفارتخانه های 25 کشور خارجی در قاچاق میراث
فرهنگی کشورمان فعالیت داشته اند. (6/10/69)

* نیروهای هوائی سپاه مجهز به موشک «سام- 6» شد.

* سرپرست نهضت سواد آموزی: حدود سه میلیون نفر در 117 هزار کلاس نهضت مشغول
سواد آموزی هستند. (8/10/69)

* اولین خط کشتیرانی ایران- قطر افتتاح شد.

* شرکت فرانسوی «ارودیف» با صدور حکمی از سوی دادگاه تجارت بین المللی ژنو
محکوم به پرداخت 940 میلیون فرانک (185 میلیون دلار) به ایران شد. (9/10/69)

* کاهش شدید بارندگی، تولید برق نیروگاههای آبی کشور را به 30 درصد سالهای
گذشته تقلیل داده است.

* 100 هزار مهاجر آبادانی به شهرشان بازگشتند.

* طرح تأسیس دبیرستان بین الملل اسلامی به تصویب رسید. (12/10/69)

* حضرت آیت الله خامنه ای به منظور دیدار با اقشار مردم و عشایر استان ایلام
ظهر دیروز وارد ایلام شدند.

* اجلاس سه جانبۀ وزرای خارجه ایران، پاکستان و ترکیه در اسلام آباد آغاز به
کار کرد. (13/10/69)

* ائمه جمعه سراسر کشور بر اجرای حکم اعدام «سلمان رشیدی» و آزادی «مهرداد
کوکبی» تأکید کردند.

* رئیس جمهور: حداقل خرابیهای جنگ تحمیلی 1000 میلیارد دلار است که تحمل آن
برای یک کشور جهان سوم بسیار دشوار است.

* مطالعات ژاپنیها برای احداث کارخانۀ ذوب آهن در ایران آغاز شد.

* دانشجویان دانشگاههای تهران به عنوان حمایت از تحصن خانوادۀ مهرداد کوکبی در
مقابل سفارت انگلیس به این تحصن پیوستند. (16/10/69)

اخبار خارجی

* صدام حسین: عراق در هر مسئله ای آماده گفتگو با آمریکاست.

* 40 درصد از درآمد حاصل از افزایش تولید نفت عربستان صرف نیروهای نظامی مستقر
در این کشور می شود.

* گورباچف خواستار برخورد جدی با برنامه های مبتذل تلويزیونی شد. (15/9/69)

* یک جنگندۀ فرانسوی در عربستان سعودی سقوط کرد و خلبان آن کشته شد.

* سازمان ملل با تصویب 5 قطعنامه، سیاستهای رژیم صهیونیستی در سرزمینهای
اشغالی را محکوم کرد.

* شاه حسین اردنی: تا زمانی که مسأله فلسطین حل نشود عراق از کویت خارج نخواهد
شد.

* لیبی خواستار تشکیل شورای امنیت برای بررسی راهزنی بین المللی آمریکا شد.
(17/9/69) 

* بغداد: از یک وجب خاک کویت دست نخواهیم کشید.

* مذاکرات وزرای خارجه آمریکا و شوروی در «هوستون» آغاز شد.

* پارلمان شوروی با اکثریت قاطع به دخالت نظامی شوروی در خلیج فارس رأی منفی
داد. (21/9/69)

* نخست وزیران دو کره مذاکرات مقدماتی خود پیرامون وحدت را آغاز کردند.

* دولت عراق کلیه گروگانهای خارجی را آزاد کرد.

* وزیر دفاع عراق از کار بر کنار شد.

* رئیس ستاد ارتش عراق که چندی پیش از کار برکنار شده بود به همراه چهار افسر
دیگر اعدام شد. (22/9/69)

* خشونتهای سیاسی- نظامی در کشورهای پاناما، کلمبیا، پرو، برزیل و السالوادور
تعداد زیادی کشته و مجروح بر جای گذاشت.

* روزنامۀ فرانسوی لوزاکو: فرانسه مقام اول مصرف الکل در میان کشورهای اروپائی
را دارد.

* «الیور تامبو» رهبر کنگرۀ ملی آفریقا پس از 30 سال و 9 ماه تبعید به آفریقای
جنوبی بازگشت.

* ژنرال حسین محمد ارشاد رئیس جمهور معزول بنگلادش به 4 ماه حبس موقت محکوم
شد. (24/9/69)

* رئیس «سیا»: جنگ با عراق طولانی و خونین خواهد بود.

* اعتصاب سراسری در مراکش تعدادی کشته و مجروح برجای گذاشت.

* کشورهای اروپائی به شهروندان خود توصیه کردند از کشورهای خاورمیانه خارج شوند.
(26/9/69)

* عراق خروج 2300 کارشناس شوروی را ممنوع کرد.

* 15 تن از اتباع شیلی به دست سرنشینان یک بشقاب پرنده ربوده شدند و به کرات
دیگر منتقل شدند. (27/9/69)

* پس از چهل و پنج سال در آلبانی نظام چند حزبی برقرار شد.

* 15 ملوان آمریکائی در اثر واژگون شدن یک قایق نیروی دریائی آمریکا که
سربازان این کشور را به یک ناو هواپیما بر نزدیکی بندر حیفا در فلسطین اشغالی
منتقل می کرد کشته و ناپدید شدند.

* «ادوارد شوارد نادزه» وزیر خارجۀ شوروی استعفا داد.

* مجسمۀ استالین از میدان مرکزی پایتخت آلبانی برچیده شد. (1/10/69)

* رئیس مجلس عراق: برای دفاع از خود از هر سلاحی از جمله شیمیائی استفاده می
کنیم.

* «لخ والسا» به عنوان رئیس جمهور لهستان سوگند یاد کرد.

* آزمایش و تمرین آژیر ضد هوائی در شهرهای مختلف عربستان انجام گرفت.

* نیروهای آمریکائی مستقر در منطقۀ خلیج فارس به حال آماده باش ویژه در آمدند.

* انتقال یهودیان شوروی به فلسطین اشغالی شتاب فزاینده ای گرفت که تنها روز
گذشته 5500 تن از مهاجرین یهودی وارد سرزمینهای اشغالی شدند. (3/10/69)

* ترکیه ترکیه مرز 250 مایلی خود را با عراق بست.

* صدام: در جنگ، اسرائیل اولین هدف عراق است.

* شورای همکاری خلیج فارس بر ضرورت نقش جمهوری اسلامی ایران در طرح امنیت
آینده منطقه تأکید کرد.

* نظامیان «سرینام» در پی یک کودتا قدرت را در این کشور بدست گرفتند.
(4/10/69)

* بوش : برای حفظ منافع حیاتی آمریکا وارد خلیج فارس شد.

* بوش به سربازان آمریکائی وعده داد که آنها را بدون شلیک یک گلوله به آمریکا
بازگرداند.

* روابط دیپلمات شوروی و اسرائیل پس از 23 سال برقرار شد.

* انفجار بمب در یک ساختمان نزدیک به واتیکان به محل احتماع نیروهای آمریکائی
و همچنین رادیو واتیکان خساراتی وارد کرد. (5/1069)

* صدام: خاندان آل مصباح هرگز به حاکمیت باز نخواهند گشت.

* هیأت بلند پایه شوروی به سرپرستی معاون نخست وزیر این کشور به بغداد رفت.

* خطر قحطی بخش وسیعی از آفریقا را تهدید می کند.

* بوش مجوز کمک یک میلیارد دلاری آمریکا به شوروی را امضاء کرد. (8/10/69)

گفتارها و نوشته ها

صورت آدمی… سیرت دد

طلب صحبت خسان نکنی          تکیه بر
عهد ناکسان نکنی

گر رخ ناکسان نبینی به            با
خسان هرچه کم نشینی به

گر تو نیکی، بدان کنند بدت       کم
کند صحبت بدان خردت

از برون و درون مردم بد صورت آدمی است، سیرت دد

«سنائی»

الاغ آدم ران!

روزی آصف الدوله به اتفاق غلامان خود از یکی از کوچه باغهای تنگ خراسان می
گذشت. در این موقع، الاغداری چند رأس الاغ خود را پیش انداخته بود و بدون توجه به
او پیش می راند و راه را برای آصف الدوله باز نمی کرد. غلامان به جلو رفتتند تا
راه را باز کنند، با الاغدار درگیر شده و و بهم گلاویز شدند. آصف با عصبانیت به
الاغدار گفت: مرد! چرا راه را مسدود کرده ای؛ تو که یک اللغدار بیش نیستی؟!

گفت: من هم مثل شما حق دارم که از این راه عبور کنم، منتهی من آدمی هستم که
الاغ می رانم و تو الاغی هستی که آدم می رانی!

آصف الدوله با همه عصبانیتی که داشت نتوانست از حاضر جوابی الاغدار خودداری
کند، دستور داد غلامانش مزاحم او نشوند و به دنبال او راه را طی کنند.

از همه بیگانه شو

عشق فتوا می دهد، کز کعبه در بتخانه شو

یار دعوا می کند، کز عاشقی دیوانه شو

عشق زحمت برنتابد، کاشنای خلوتست

چون تو با عشق آشنائی، از همه بیگانه شو

«نظامی گنجوی»

آدمی صورت و آدمی خوی

هر کسی را نتواند گفت صاحب نظر است         
عشقبازی دگرو نفس پرستی دگر است

آدمی صورت اگر دفع کند شهوت نفس              
آدمی خوی شود ورنه همان جانور است

«سعدی شیرازی»

نشانه های مؤمن

امام صادق (ع) فرمود:

شایسته است که مؤمن دارای هشت خصلت باشد.

1- در گرفتاریهای تکان دهنده، باوقار و سنگین باشد.

2- در بلاها و حوادث، صبور و بردبار باشد.

3- در خوشی ها و نعمت ها، شاکر و سپاسگزار باشد.

4- به آنچه خداوند روزی اش فرموده قناعت کند.

5- نسبت به دشمنان بدرفتاری و ستم روا ندارد.

6- سربار دوستان نباشد.

7- تن خویش را به رنج و تعب اندازد (و سخت کوش و فعال باشد).

8- مردم از دست او در آسایش و راحتی باشند.

و همانا که علم، دوست مؤمن است و بردباری وزیرش و شکیبائی فرمانده لشگر وجودش
و مدارا کردن، برادرش و نرمش و خوش خوئی پدرش می باشد.

اکنون تنها شدم

روزی بلخی شاعر نشسته بود و کتابی را مطالعه می کرد. جاهلی آمد پیش او نشست و
سلام کرد و گفت: خواجه تنها نشسته ای؟ گفت: تنها اکنون شدم که تو آمدی زیرا به
واسطۀ آمدن تو از مطالعه بازماندم.

چخ کسی شایستۀ قضاوت است؟

سید بن طاووس (ره) گفت:

خلیفه خواست منصب قضاوت را برای من واگذارد. به او گفتم: میان عقل و هوای نفس
من، جنگ و جدال سختی درگرفته است. عقل گوید: من می خواهم تو را به سوی بهشت هدایت
کنم، می خواهم تو را به خوشبختی دائمی رسانده و سعادت همیشگی تو را تأمین نمایم.
هوای نفس گوید: بهشت و آخرت نسیه است، من می خواهم تو را از لذت های دنیوی که نقد
است برخوردار نمایم  و درهای خوشبختی را بر
روی تو بگشایم. این نزاع در بین عقل و هوای نفس بالا گرفت و قضاوت را به عهدۀ من
نهادند و من گاهی عقل و گاهی نفس را محکوم کردم ولی متخاصمان بر نزاع خویشتن ادامه
می دهند و اکون مدت پنجاه سال است که از عمرم می گذرد و نتوانسته ام این نزاع را
خاتمه دهم، پس کسی که در این سنّ طولانی؛ نتواند یک قضیه را را فیصله دهد، چگونه
می تواند در پیش آمدهای گوناگون، بین مردم قضاوت نماید.

برای قضاوت و داوری بین مردم، کسی را برگزینید که بین عقل و هوای نفس او
توافقی حکم فرما باشد تا بتواند در این کار خطیر، دخالت نماید.

جای پدر اعتماد الدوله

اعتماد الدوله، صدر اعظم آقا محمد قاجار در مدت قدرت خود تقریبا، تمام ایالات
و ولایات ایران را بین کسان خود تقسیم کرده بود.

روزی شخصی به نزد او آمد و گفت: حاکم شیراز که از اقوام شما است، با من
بدرفتاری می کند. و آنگاه دلائل خود را ذکر نمود. اعتماد الدوله قانع شده جواب
داد: تو را به اصفهان می فرستم. آن شخص گفت: اصفهان هم در اختیار پسر برادر شما
است.

گفت: پس برو بروجرد.

مرد گفت: آنجا هم یکی از اقوام شما حکومت می کند.

صدر اعظم چند شهر دیگر را نام برد و آن شخص با ذکر نام حاکم، همان ایراد را
تکرار کرد. سرانجام اعتماد الدوله متغیر (عصبانی) شده گفت: به جهنم برو! مرد گفت:
آنجا هم مرحوم پدرت هست!

قدر آن بدان

هرچه بینی در جهان، دارد عوض         کز عوض حاصل ترا گردد غرض

بی عوض دانی چه باشد در جهان         
عمر باشد عمر، قدر آن بدان

«شیخ بهائی»

گربه چند می فروشی؟!

عتیقه فروشی به منزل روستائی ساده وارد شد، دید تغار نفیس با ارزشی در اختیار
دارد که گربه از آن آب می خورد. فکر کرد اگر قیمت تغار را بپرسد، روستائی متوجه می
شود و قیمت گران بر او می نهد، گفت: عمو جان! گربه چند می فروشی؟ گفت: چند می خری؟
گفت: یک تومان! قبول کرد و او گربه را برداشت و حرکت نمود. اما پیش از آنکه از در
خارج شود نگاهی به تغاز انداخت و مشغول خواندن نقش آن شد و با بی اعتنائی ساختگی
گفت:

عمو جان! این گوبه ممکن است در راه تشنه شود، بگذار این تغاز را ببرم، قیمتش
را هم می دهم. روستائی گفت: بگذارید باشد چون بدین وسیله تا به حال پنج عدد گربه
فروخته ام و آنچه تو می خوانی من از برم!

به فکر آینده خود باش

وقتی عبدالله بن طاهر در خراسان، قناتی حفر می کرد که به قنات پیر زالی ضرر
داشت، پیرزن شکایت کرد. او چندین نفر را فرستاد، همه گزارش دادند که قنات به قنات
پیرزن ضرری ندارد!

امیرعبدالله به پیرزن گفت: ده تن کارشناس علیه تو گزارش داده اند و تو باز از
ادعا دست بر نمی داری؟

پیرزن گفت: ای امیر! من که شکایت کرده ام، وضع امروز و آینده ام را در نظر
گرفته ام؛ آنها هم که آنطور گزارش داده اند، وضع امروز و آیندۀ خود را در نظر
گرفته اند، اما تو هم در برابر خود و خدا باید وضع امروز و آیندۀ خود را در نظر
داشته باشی؛ قطعا هیچکدام از اینها شفاعت خواه روز قیامت تو نخواهند بود.

عبدالله چنان منقلب شد که همان ساعت راه افتاد و سر قنات رسید و قبا را کند و
توی هر دو قنات رفت و سنجید و بیرون آمد و با دیدن حریم مزرعه، حقّ را به جانب
پیرزن داد و خودش اولین توبره خاک را برای پرکردن آن در چاه ریخت.

مردمی باید بود

گه پیشرو نبرد می باید بود           
گه پیرو اهل درد می باید بود

القصّه به سرسری بسر می نشود    کاریست
عظیم، مردمی باید بود

«عطار نیشابوری»

فوائد شکیبائی

آورده اند که یکی از بزرگان دین را به تهمتی منهم ساختند و به زندان بردند و
او در زندان و در شکنجه بی تابی می کرد. دوستی داشت، او را مطلع کردند؛ دوستش در
نامه به او نوشت:

دست در عروة الوثقای الهی زن و پایدار باش، چه شکیبائی را چند فایده است:

1- آنکه دل را از معاصی پاک کند.

2- آدمی را در درجۀ صابران قرار دهد.

3- از خواب غفلت بیدارش کند.

4- قدر نعمت آزادی را بداند.

5- به سعادت توبه، او را مستعد گرداند.

این نامه تأثیر بسیار مثبتی در رفع ناراحتی او نمود.

… ندیدن خود را

عیب است بزرگ برکسیدن خود را          
وز جملۀ خلق برگزیدن خود را

از مردمک دیده بیاید آموخت                  
دیدن همه کس را و ندیدن خود را

«خواجه عبدالله انصاری»

مبانی تفکر بسیجی (3)

بسیجی دیدۀ بیدار عشق است

بسیجی پیر میدان دار عشق است

***

سخن در باب حساسیت بسیج و بسیجیان نسبت به اصول و ارزشهای انقلاب اسلامی و
آرمانهای سردار بسیجیان امام خمینی (قدس سره) بود و این موضوع به عنوان یکی از
مبانی تفکر بسیجی برشمرده و تأکید گردید که باید تمام تفکرات و خطوط مخالف انقلاب
و امام مطمئن شوند هرگاه اقدام به ابراز وجود و عرض اندام نمایند و بخواهند متعرض
خط امام شوند، بسیجیان در مقابل آنان صف آرائی خواهند نمود و مدافع کیان انقلاب
اسلامی خواهند بود. اما این اصل کلی در چه زمانی و در کجا باید کارائی خود را نشان
دهد و به عبارت دیگر، آن اصول و ارزشها چه مشخصه های بارزی را دارا هستند که به
محض احساس ایراد خدشه به آنها باید عکس العمل بسیجیان را شاهد بود؟ شایسته است که
در این مهم به کلام جاودان خمینی کبیر (س) تمسک جوئیم که فرموده اند:

«امروز یکی از ضروری ترین تشکلها، بسیج دانشجو و طلبه است. طلاب علوم دینی و
دانشجویان دانشگاه ها باید با تمام توان خود در مراکزشان، از انقلاب و اسلام دفاع
کنند و فرزندان بسیجی ام در این دو مرکز، پاسدار اصول تغییر ناپذیر «نه شرقی و نه
غربی» باشند امروز دانشگاه و حوزه از هر محلی بیشتر به اتحاد و یگانگی احتیاج
دارند. فرزندان انقلاب به هیچ وجه نگذارند ایادی آمریکا و شوروی در آن دو محل حساس
نفوذ کنند. تنها با بسیج است که این مهم انجام می پذیرد. مسائل اعتقادی بسیجیان به
عهدۀ این دو پایگاه علمی است. حوزۀ علمیه و دانشگاه باید چارچوبهای اصیل اسلام ناب
محمدی (ص) را در اختیار تمامی اعضاء بسیج قرار دهند. باید بسیجیان جهان اسلام در
فکر ایجاد حکومت بزرگ اسلامی باشند و ای شدنی است چرا که بسیج تنها منحصر به ایران
اسلامی نیست. باید هسته های مقاومت را در تمامی جهان به وجود آورد و در مقابل شرق
و غرب ایستاد شما در جنگ تحمیلی نشان دادید که با مدیریت صحیح و خوب می توان اسلام
را فاتح جهان نمود. شما باید بدانید که کارتان به پایان نرسیده است. انقلاب اسلامی
در جهان نیازمند فداکاریهای شما است و مسئولین تنها با پشتوانۀ شما است که می
توانند به تمامی تشنگان حقیقت و صداقت اثبات کنند که بدون آمریکا و شوروی می شود
به زندگی مسالمت آمیز توأم با صلح و آزادی رسید. حضور شما در صحنه ها موجب می شود
که ریشۀ ضد انقلاب در تمامی ابعاد از بیخ و بن قطع گردد. من دست یکایک شما
پیشگامان رهائی را می بوسم و میدانم که اگر مسئولین نظام اسلامی از شما غافل شوند
به آتش دوزخ الهی خواهند سوخت. بار دیگر تأکید می کنم که غفلت از ایجاد ارتش بیست
میلیونی سقوط در دام دو ابر قدرت جهانی را به دنبال خواهد داشت».

(2/9/67)

اگر وجوه مختلف این فراز بلند از پیام تاریخی امام راحلمان حضرت روح الله، به
خوبی تبیین شود و براساس آن در حوزه و دانشگاه برنامه ریزی گردد، بسیاری از مسائل
و مشکلات مبتلا به موجود به سهولت از سر راه انقلاب و نظام برداشته خواهد شد.

براساس این استراتژی مهمی که امام برای بسیج، حوزه و دانشگاه تشریح فرموده
اند:

1- تشکیل بسیج دانشجو و طلبه به عنوان ضروری ترین تشکلها.

2- دفاع از انقلاب و اسلام با تمام توان در حوزه و دانشگاه.

3- پاسداری از اصول تغییر ناپذیر نه شرقی و نه غربی.

4- جلوگیری از نفوذ ایادی آمریکا و شوروی در این دو مرکز.

5- تشریح، تبین و آموزش مسائل اعتقادی بسیجیان و یا چارچوبهای ناب محمدی (ص)
را در اختیار بسیج و بسیجیان قرار دادن.

1- تشکیل بسیج دانشجو و طلبه

از همان روزهای اول که بحث وحدت حوزه و دانشگاه توسط امام مطرح گردید موانع
وحدت و عوامل افتراق به صورتی قوی و ریشه دار در هر دو مرکز (حوزه دانشگاه) حضور و
نمودی روشن و فعال داشت. قدرتهای جهانی سلطه گر به خصوص آمریکا و انگلیس و رژیم
های دست نشانده شان در ایران به ویژه رژیم منحوس پهلوی تلاشهای مستمری در جدا نگه
داشتن اقشار مختلف و از آن جمله طلاب علوم دینی و دانشجویان و دانشگاهها از یکدیگر
انجام دادند. این جدائیها حتی جنبۀ اعتقادی نیز یافت. بدین معنی قبول کردن تز
استعماری جدائی دین از سیاست در حوزه باعث می شد روحانیون معتقد به این «تز» در
هیچ مسئله ای دخالت نکنند و «امر سلطان را به سلطان واگذار» کرده و مسائل مستحدثه
را تنها در چارچوب احکام فردی و جزئی خلاصه نمایند. از طرف دیگر دانشگاهها «خط»
ستمشاهی غالب این بود که علم و تکنولوژی با دین سر سازگاری ندارد و اگر دانشجویی
بخواهد به مدارج بالای علمی دست یابد نباید«امُّل» بوده و اوقات خود را صرف مسائل
کهنه و بیهوده کند.

البته گرچه با وقوع انقلاب و انقلاب فرهنگی برخی افراد مروّج چنان تفکراتی در
حوزه و دانشگاه افشاء و طرد گردیدند لیکن همان افکار با عباراتی دیگر در هر دو
مرکز هنوز رایج است و به عنوان دشمنان شمارۀ یک تشکیل بسیج دانشجو و طلبه و وحدت
واقعی حوزه و دانشگاه  تلقی می شود به گونه
ای که بازهم منجر به صف بندی در مقابل هم می گردند. مثلا گفته می شود دانشجویان و
دانشگایان باید پیرو خط مشی و راهی باشند که حوزه برای آنها ترسیم می کند. در
دانشگاهها نیز کسانی با تفکرات لیبرالی با تأکید بر تفوق مدرنیسم و سیستم سرمایه
داری غرب، دنیای متجدد، خواستار آنند که حوزه های علمیه آیات و روایات را به گونه
ای تأویل و تفسیر نمایند که توجیح گر وضع موجود دنیای غرب باشد و مدینۀ فاضلۀ
اسلام به گونه ای ترسیم شود که شکل و شمایلش شهری چون «بن المان غربی» یا کشوری
مثل «ژاپن» را در اذهان تداعی نماید!

طرحی که امام برای از بین بردن این افکار غلط و انحرافی دارند ایجاد تشکیل
بسیج دانشجو و طلبه است. وحدتی به معنای واقعی حول و محور اسلامی ناب محمدی (ص).
بدین معنی که معتقدان به خط امام (و یا به تعبیر امام فرزندان بسیجی اش) در این دو
مرکز، با همفکری و هماهنگی یکدیگر جنبه های گوناگون اسلام ناب را مدوّن در اختیار
بسیجیان جهان اسلام قرار دهند.

2- دفاع از اسلام ناب و انقلاب

پر واضح است که دارندگان تفکر اسلام تحجرگرائی و مقدس مآبی، اسلام سرمایه
داری، اسلام مرفهین بی درد و در یک کلمه اسلام آمریکائی در هر دو مرکز وجود داشته
و به طور مستمر و به انحاء گوناگون و تحت پوششهای مختلف، سعی در ضربه زدن به اسلام
ناب و انقلاب را دارند. دفاع از اسلام ناب و انقلاب به عنوان یکی از اصلی ترین
وظایف بسیجیان حوزه و دانشگاه به شمار می آید و حتما این دفاع، صرفا در اقدامی
نظامی و مسلحانه خلاصه نمی شود. به قول امام:

«خطر تحجرگرائی و مقدس نمایان احمق در حوزه های علمیه کم نیست. طلاب عزیز لحظه
ای از فکر این مارهای خوش خط و خال کوتاهی نکنند، اینها مروّج اسلام آمریکائی اند
و دشمن رسول الله».

(3/12/67)

در دانشگاهها نیز بعضی از همین مارهای خوش خط و خال در یک زمان تز جدائی دین
از سیاست را به صورت «سیاست فقط وظیفۀ روحانیون است!» بازسازی کرده بودند توسط
امام با برخوردی کوبنده افشا شدند و امروز این گونه مطرح می کنند که دخالت
دانشجویان در سیاست و مسائل سیاسی روز آنها را از پیشرفت علمی باز می دارد و بدین
وسیله فعالیتهای سیاسی دانشجویان را محدود می نمایند. بسیجیان طلبه و دانشجو باید
این ترفندها را به خوبی شناسائی و افشاء کنند و مجدانه نسبت به خطراتی که متوجه خط
امام که همان مبانی اسلام ناب محمدی (ص) است، می شود، حساسیت فوق العاده از خود
نشان دهند و یقین داشته باشند که جهت گیری صحیح و اصولی و مبتنی بر اصول و
معیارهای اسلام ناب کاربرد منطقی علمی و مردمی علومی است که بطور روزمرّه فرا می
گیرند در حالی که اگر چنین جهت گیری صحیحی را نداشته باشند بی گمان از صراط مستقیم
اسلام ناب محمدی (ص) خارج و ما بعد الحق إلا الضلال.

3- پاسداری از اصول تغییر ناپذیر نه شرقی و نه غربی

چه تقارن نیکویی است سخن از «پاسداری» اصول انقلاب اسلامی گفتن در موقعی که
زمان انتشار پاسدار اسلام این شماره مصادف شعبان المعظم (و سومین روز از این ماه
بزرگ) روز تولد بزرگ پاسدار اسلام ناب محمدی (ص) حسین بن علی (ع) که به حق «روز
پاسدار» نام نهاده شده است. امام راحلمان با آن عظمت روح و با چنان درجه ای از علم
و خلوص و عشق و عرفان می فرمودند که: «در این دنیا افتخارم این است که خود بسیجی
ام». اما برای آنکه مقام رفیع و بلند مرتبۀ پاسداری از اسلام ناب را بیان نمایند
فرموده اند: «ای کاش من یک پاسدار بودم». گرچه به زبان آوردن این آرزو را تواضع و
فروتنی امام (س) دربارۀ پاسدار و پاسداری نکتۀ مهم تر و بالاتری را به عاشقان و
پیروان واقعی اسلام ناب تعلیم می نماید و آن اهمیت پاسداری از اسلام است. مقامی که
عزیزترین انسانها در کربلا برای آن جان دادند و با خون خویش آن را تثبیت کردند.
بنابر رهنمودهای مکرر حضرت امام (س) شاید در مرتبه و مرحلۀ اول باید از پاسداری،
پاسداری کنیم یعنی ویژگی ها و اصول و مبانی پاسداری از اسلام ناب را دقیقا مراعات
نموده و همۀ آنها را به برادران و خواهران پاسدار روحانی، سپاهی، کمیته ای و….
خود متذکر شویم. به آنان بگوئیم که اگر شما قبل از هر چیز متخلف به اخلاق حسنۀ
پاسداری از ناب نشوید نخواهید توانست دیگران را به دین حق هدایت نمائید. و نیز
تذکر دهیم که امور اعتباری و ظاهری هیچکس را بلند مرتبه نمی کند بلکه این خلوص و
ایمان و اخلاص افراد است که باعث علو معنوی انسان می گردد.

و همانگونه که در آخرین پیام امام به فرماندهان سپاه پاسداران آمده است:

«در نزد موحدین و سالکان طریقت سخن از اجر و پاداش دنیائی اسائه ادب به منزلت
و مقام آنان است و دنیا با همه زرق و برقها و اعتباراتش به مراتب کوچکتر از آن است
که بخواهد پاداش و ترفیق مجاهدان فی سبیل الله گردد و مجاهد فی سبیل الله بزرگتر
از آن است که گوهر زیبای عمل خود را با عیار زخارف دنیا محک بزند».

از این حاشیه با ذکر این کلام و تذکر آخر به خواهران و برادران پاسدار در می
گذریم که در عین پاسدار بودن مانند بسیجی های پابرهنه باشید.

اما در خصوص اصول تغییر ناپذیر نه شرقی و نه غربی که امام پاسداری از آن را به
عنوان یکی از اصلی ترین وظایف بسیجیان حوزه و دانشگاه تعیین نمودند در شماره بعد
به بحث می پردازیم و در اهمیت این امر، نوشتار خود را با جمله ای از امام خمینی
(س) در این رابطه به پایان می بریم که فرموده اند:

«… امیدوارم از سیاست صحنه های سخت «نه شرقی و نه غربی جمهوری اسلامی» عبور
کنید که اگر ایران را بر پایۀ استقلال واقعی پایه ریزی نکنیم هیچ کاری نکرده ایم».

(آخرین پیام به جهادگران- آذر67)

ارزشهای اسلام و انقلاب را پاسداری کنیم (18)

زیّ طلبگی

حجة السلام محمد تقی رهبر

علی (ع):

«خدا از زمانداران عدل پیمان گرفته، خود را با زندگی ضعفای مردم مقیاس گیرند.»

پیامبر اکرم (ص):

«من همانند بندگان غذا می خورم و چون بندگان می نشینم».

«همانگونه که تارک دنیا شدن نباید یک فرهنگ باشد، تجمّل و دنیا گرائی نباید به
صورت یک فرهنگ داآید.»

حضرت امام (ره):

«تنها آنهائی تا آخر خط با ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده
باشند».

زیّ طلبگی و اتّخاذ شیوۀ زاهدانهو پرهیز از تجمّل و مصرف گرائی برای روحانیت،
مسئولین و تودۀ مردم ما یک شعار نیست، بلکه واقعیتی است برگرفته از مکتب و
ایدئولوژی و تفکر اسلامی نسبت به زندگی و فلسفه و اهداف آن را به همین دلیل است که
نباید در مرحله شعار بماند بلکه در عمل با واقعیت منطبق باشد.

گفتیم واقعیتی برگرفته از مکتب و تفکر اسلامی: چرا که به زندگی دنیا و مادیات
به عنوان وسیله می نگریم و دنیا را در صورتی پسندیده می دانیم که ما را در جهت
رسیدن به اهداف معنوی و مقصد والای حیات اخروی یاری رساند که در این صورت آن را می
توان حسنه جر و خیر نامیده وگرنه غرور و فریب نخواهد بود و چون لجنزاری است که
انسان را در مرداب نابودی می کشاند همان گونه که بسیاری را بدین سرنوشت مبتلا
ساخته است.

دنیا از نظر اسلام

به آیات قرآن و روایات اهل بیت بنگریم که چگونه دنیا را به ارزیابی می نهند.

قرآن کریم می گوید: «فلا تعرّنّکم الحیوة الدنیا…» (سورۀ لقمان- آیه 33)-
مبادا زندگی دنیا شما را بفریبد….

و نیز: «وما الحیوة الدنیا إلا متاع الغرور» (سورۀ آل عمران- آیه 185)- زندگی
دنیا جز کالای فریب و نیرنگ نیست.

و نیز: «وما الحیوة الدنیا إلا لعب ولهو…» (سوره انعام- آیۀ 32)- زندگی دنیا
جز بازی و سرگرمی نیست…

و نیز خطاب به پیامبر اکرم (ص): «ولا تمدّنّ عینیک الی مامتّعنا به ازواجاً
منهم زهرة الحیوة الدنیا…» (سوره طه- آیۀ 131)- به آنچه از متاع دل فریب دنیا به
آنان داده ایم چشم طمع مبند…

اصولاً کلمه «دنیا» به معنی پست و بی ارزش است که انسانهای والا هرگز خود را
بدان پایبند نخواهند ساخت. این شیوه ای است که انبیاء ائمه و اولیا پیموده اند. در
عین حال این بدان معنی نیست که نعمتهای مشروع که خدا برای بندگان آفریده بر مؤمنان
حرام باشد: «قل من حرّم زینة الله التی اخرج لعباده والطیّبات من الرّزق…» (سورۀ
اعراف- آیه 32)- بگو چه کسی حرام کرد زیوری که خدا برای بندگانش آفرید و غذاهای
پاکیزه را…

این در جای خود قابل بحث نیست. امّا آنچه شایان تأمل است، لحن عمومی آیات و
روایات است و سیرۀ اولیا که دنیا را به چیزی نگرفته و حتی کوشیده اند دامن از دست
آن بکشند و راه و رسم زاهدانه  پیش گیرند….

پیامبر اکرم (ص) فرمود: «انا عبد آکل کما یأکل العبد واجلس کما یجلس العبد»
(بحارالانوار- ج16 ص242)- من بنده ای هستم که همانند بندگان غذا می خورم و همانند
بندگان می نشینم.

از امام صادق (ع) سؤال شد آیا این روایت صحیح است که پیامبر اکرم (ص) از نان
گندم سیر نشدند؟ فرمود: نه، رسول خدا هرگز نان گندم نخوردند و از نان جو هرگز سیر
نشدند «قال لا: مااکل رسول الله خبز برّقط ولا شبع من خبز شعیر قط» (بحارالانوار-
ج16 ص243).

ابوذر غفاری می گوید: پیامبر خدا مرا به هفت چیز فرمان داد:

یکی آنکه مستمندان را دوست بدارم و به آنها نزدیک شوم.

دیگر آنکه به افراد زیر دست خود نگاه کنم نه افراد بالا دست خود و ….

«امرنی بحبّ المساکین والدنو منهم و امرنی ان انظر الی من هو دونی لا الی من
هو فوقی و…»

(کتاب ابی ذر- عبدالله البستی).

ساده زیستی معصومین (ع)

ساده زیستی پیامبر اکرم (ص) را در صدها روایت و حکایت شنیده و خوانده ایم.
خوانده ایم که شخصی خدمت پیامبر آمد و دوازده درهم به آن حضرت داد که با آن
پیراهنی بخرد و دربر کند… و حضرت با آن پول یک پیراهن چهار درهمی خریدند و برهنه
ای را پوشاندند و با چهار درهم دیگر کنیزکی را از نگرانی و بردگی نجات دادند و با
بقیۀ آن پیراهنی برای خود تهیه کردند…

(بحارالانوار- ج16 ص214).

از داستانهای امیرالمؤمنین (ع) نیز روایتها بی شمار است.

سیاست، زهد و عزّت نفس اساس کار آن حضرت در تربیت امّت بود و این با اتّخاذ
شیوۀ زاهدانه و بی آلایشی و بی اعتنائی به دنیا چیزی بود که مورد طمع طماعان مال و
لذّت و تجمل است… امیرالمؤمنان در خانه ای زیست که تهیدستان امت می زیستند، نان
جوین می خوردند که خود یا همسرش تهیه می کردند. او قبل و بعد از خلافت خشن ترین و
ساده ترین لباس را می پوشید و می گفت: «آگاه باشید که امام شما از دنیایتان به دو
جامۀ کهنه و دو قرص نان قناعت ورزیده است.»

«به خدا سوگند از دنیای شما طلائی نیاندوخته ام و از درآمدهایش ذخیره ای
نساخته ام و برای کهنه جامه خویش جایگزین مهیا نکرده ام و از زمین چیزی در تصرف
نگرفته ام و همانا دنیا در نظر من کمترین بهائی ندارد.» (کتاب امیرالمؤمنین- ج1
ص99).

سوید بن غفله گوید: روزی به خانه علی درآمدم و در آنجا جز حصیری کهنه نبود که
امام بر آن نشسته بودند. گفتم یا امیرالمؤمنین! شما زمامدار و امام مسلمین هستید،
بیت المال  در اختیار شما است واردین می
آیند با شما دیدار کنند، در خانه شما جز حصیری نیست! امام گفت: ای سوید! آنجا که
جای ماندن نیست، اثاث نباید چید. در پیش روی ما منزل همیشگی است ما اثاث را بدانجا
منتقل کرده ایم و بزودی به آن منزل بار خواهیم بست.

ابی رجا می گوید: علی (ع) شمشیرش را به بازار آورد و صدا زد کیست که این را از
من خریداری کند؟ سوگند به آنکه جان علی در دست اوست، اگر نزد من به قدر پول این
شمشیر بود آن را نمی فروختم.

بکرین عیسی می گوید: علی (ع) به مردم می گفت: ای اهل کوفه! هرگاه من از نزد
شما با غیر مرکب و غلامم خارج شوم، خائن خواهم بود.

مخارج علی (ع) از کشاورزی بود که در «ینبع» داشت و از درآمد آن به مردم نان و
گوشت می خورانید و خود نانش را با زیتون تناول می نمود.

عقبۀ بن علقمه می گوید: بر علی وارد شدم دیدم ماست ترش در برابر اوست که من از
ترشی آن ناراحت شدم و مقداری نان خشک.

گفتم امیرالمؤمنین! آیا چنین غذایی را می خورید؟!

در پاسخ فرمود: «رسول خدا (ص) نان خشک تر از این می خورد و لباس خشن تر از این
را می پوشید؛ اگر بر خلاف سیرۀ پیامبر عمل کنم از وی عقب خواهم ماند.» (کتاب
امیرالمؤمنین- ج1 ص101- 100).

سفیان ثوری از عمر بن قیس آورده که علی را دیدند لباس کهنۀ وصله داری بر تن داشت
زبان ملامت گشودند. امام در پاسخ فرمود: «این لباس به قلب خشوع می بخشد و برای
مؤمن الگو می شود.»

اینها گوشه ای است از زندگی حضرت علی (ع) و حضرت محمد (ص) که هر کس جز آن
بگوید تاریخ را مسخ کرده و راه خلاف واقع پیموده است.

اصولا کرامت و بزرگواری را در تجمل گرائی و زندگی مصرفی نمی توان جست.
انسانهای آزاده مصرف و رفاه را توهین به خود تلقی می کنند.

می گویند: «حطیئه» شاعر دربارۀ «زبرقان بن بدر» شعری گفت که زبرقان آن را نسبت
به خود هجو تلقی کرد و به موجب آن به نزد خلیفه وقت شکایت برد. آن شعر این بود:

دع المکارم لا ترحل لبغیتها

واقعد فانّک انت الطاعم الکاس

یعنی مکارم اخلاق را ول کن و برای طبت آن رخت سفر مبند و بنشین به جایت که تو
«خورده و پوشنده» ای! زبرقان، خوردن و پوشیدن یعنی مصرفی بودن و نه طالب مکارم و
ارزشها را هجو تلقی کرد و حق مطلب هم این بود.

مگر علی (ع) نفرمود: «فما خلقت لیشغلنی اکل الطیبات کالبهیمة المربوطه همّها
علفها» (نامه به عثمان بن حنیف)- من آفریده نشده ام که همانند حیوانی چرنده که همه
آرمانش چرریدن است، غذاهای لذیذ مرا سرگرم سازد.

انسان و خوی حیوانیت

لذت و مصرف به انسان خوی حیوانیت می دهد و او را از غافله ارزشهای معنوی باز
می دارد چرا که هرگاه توجه انسانی در بعد از ابعاد وجود خود متمرکز شد از دیگر
ابعاد غافل می ماند و از سوی دیگر ناچار می شود خود را به وابستگی و اسارت بکشاند.
آدمی اگر بخواهد به شکوفائی معنوی برسد و مستقل زیست کند باید دل از شواغل و زخارف
طبیعت بردارد. البته نه به شیوۀ تارکین دنیا و راهبان و صومعه نشینان و افراط های
صوفیانه، بلکه با آلوده نشدن و اسیر نگشتن به دنیا و مصرف داشتن هم خویش به فضائل
و ارزشهای معنوی و ایثار و احسان و نجات از چنگال رفاه و لذت که ثمره ای جز بی
دردی ندارد و مرز این را اسلام مشخص کرده است.

از همین جاست که روانشناسان رنج و مشقت را کلید موفقیت های انسانی و مرکب هنر
و شکوفائی استعدادها دانسته اند. «فرانکل» یکی از روانشناسان و روانکاوان است که
مکتب «لوگرو تراپی» یا معنی درمانی را بنا گذاشت. وی که سه سال در بدترین شرایط
زندگی در اردوگاهها نازی به سربرده است در مفهوم زندگی می گوید: «زندگی یعنی رنج
کشیدن اما برای رنج خویش معنائی یافتن.»

یک شاعر ایرانی هم می گوید:

ای رنج ای خدای هنر پرور

ای کعبۀ خیال هنرمندان

از تست هرچه هست بنام عشق

در دفتر وجود تو جاویدان

مرحوم حکیم الهی قمشه ای گوید:

دلی که رامش جوید نیابد او دانش

سری که بالش خواهد نیابد او افسر

ززود خفتن و از دیر خاستن هرگز

نه ملک یابد مردونه بر ملوک ظفر

دکتر الکسیس کارل در کتاب «انسان موجود ناشناخته» گوید: تمدن جدید به انسان
خاصیت حیوانات اهلی بخشیده و…

سخنان از این دست در گفتار دانشمندان، ادبا، شعرا بسیار است و همه در این
خلاصه می شود که گرائیدن به لذت و رفاه آدمی را از منزلت والای انسانی فرود می
آورد و همپای حیوانات قرار می دهد و به دنبال آن خصال حیوانی که «خشم و شهوت» است
رخ می نماید. آدمی را بی تفاوت می کند، به بی دردی می کشاند که ریشۀ همۀ رذائل در
همین است که پیامبر اکرم (ص) فرمود: «حُبُّ الدُّنیا رأس کلّ خطیبةٌ»- محبت دنیا
عامل اصلی همۀ خطاها است. این یک اصل است برای همه و برای همیشه، به ویژه ملتی که
می خواهد ارزشهای معنوی و دستاوردهای گرانبهائی را که با خون و ایثار بدست آورده
حفظ کند. و دوباره به بند بردگی دیگران در نیاید و همان گونه که معمار اندیشه
اسلامی حضرت امام خمینی (ره) فرمودند:

«بحث مبارزه و رفاه و سرمایه داری، بحث قیام و راحت طلبی، بحث دنیا خواهی و
آخرت جوئی دو مقوله ای است که هرگز با هم جمع نمی شود و تنها آنهائی تا آخر خط با
ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند.»

روحانیت و دنیا گرائی

این است استراتژی انقلاب ما خط مشی ای که امام ترسیم فرمود و ما باید برای
همیشه در عمل و نه در شعار آن را حفظ کنیم… در این خصوص حضرت امام بیشترین توجه
و تذکر را با علما و روحانیون و روحانیت داشته اند. در پیام برائت مورخۀ 6/5/66
متذکر شدند:

«و آخرین نکته ای که در اینجا ضمن تشکر از علما و روحانیون و دولت خدمتگزار
حامی محرومان باید از باب تذکر عرض کنم و بر آن تأکید نمایم، مسئلۀ ساده زیستی و
زهد گرائی علما و روحانیت متعهد است که من متواضعانه و به عنوان یک پدر پیر از همۀ
فرزندان و عزیزان روحانی خود می خواهم که در زمانی که خداوند بر علما و روحانیون
منّت نهاده است و ادارۀ یک کشور بزرگ و تبلیغ رسالت انبیاء را به آنان محول فرموده
است، از زیّ روحانی خود خارج نشود و از گرایش به تجملات و زرق و برق دنیا که دون
شأن روحانیت و اعتبار نظام جمهوری اسلامی ایران است پرهیز کنند. و بر حذر باشند که
هیچ آفت و خطری برای روحانیت و برای دنیا و آخرت آنان بالاتر از توجه به رفاه و
حرکت در مسیر دنیا نیست، که الحمدالله روحانیت متعهد اسلام امتحان زهدگرائی خود را
داده است، ولی چه بسا دشمنان قسم خورده اسلام و روحانیت بعد از این برای خدشه دار
کردن چهرۀ این مشعلداران هدایت و نور دست بکار شوند و با کمترین سوژه ای به اعتبار
آنان لطمه وارد سازد که انشاء الله موفق نمی شوند.»

(اوّل ذیحجۀ 1407)

در فرمایش حضرت امام که خط مشی همیشگی نظام و روحانیت و امّت ماست دقت کنیم،
آن فقید همیشه جاوید ضمن اینکه دامن روحانیت را از اتهام دنیا گرائی مصون می دانند
باز هم تأکید می فرمایند که باید مراقب باشند در دام دشمنان اسلام و مرفهان و
سرمایه داران نیافتند و به تجمل گرائی و توجیه تجمل گرائی رو نکنند که کوچکترین
سوژه در اینجا کافی است تا آبروی چندین ساله را بر باد دهد و بر حیثیت جهانی
انقلاب لطمه وارد کند…

روحانیت ما باید مثل همیشه یه دیگر مردم درس زهد، گذشت و ایثار و معنویت گرائی
و پرهیز از تجمل و مصرف را بیاموزند. امروزه اکثریت مردم ما با ریاضت و صرفه جوئی
و اقلّ مایحتاج زندگی می کنند و به مثل معروف با سیلی صورت خود را سرخ نگه می
دارند. در چنین شرایطی معقول و مشروع نیست که خدای نخواسته مسئولان یا عالمان دین
به تجمل رو کند یا توجیه گر آن باشند و یا وزارتخانه ها را با دکورها و مبلمان های
طاغوتی آزین بخشند… و به ولخرجی های زیانبار مشروعیت بدهند و در خانه و اتومبیل
و ضیافت و عزا و عروسی از حدود عرفی خارج شوند….

این که امام می فرمایند: «تنها آنهائی تا آخر خط با ما هستند که در فقر
ومحرومیت و استضعاف را چشیده باشند» سخن بسیار جدی است. میئولین نظام باید از این
قشر باشند تا بتوانند خط امام را تا آخر بپیمایند و گرنه نمی توانند بفهمند
گرسنگی، بی خانمانی، قرض و قسط و تنگدستی و ریاضت و خجالت زن و فرزند یعنی چه! به
ویژه روحانیان ما که اغلب از این قشرها نباید این اصل را فراموش کنند و اگر دارای
مکانت و امکاناتی شدند زندگی مشقت بار قشهای محروم را نباید از یاد ببرند. طبیعت
آدمی فراموش کاری است. و محیط طبیعی زندگی بزودی بر انسان اثر می گذارد. از این
پدیدۀ شوم باید هراسید!

گرایش به دنیا آدمی را در وجدانهای عمومی خوار می کند و به طور طبیعی ننگ
اتهام را بر او هموار می سازد. لذا در روایات اسلامی آمده است «اذا رأیتم العالم
محبّاً لدنیا فاتهموه علی دینکم» خدا نیاورد آن روز را که یک فرد روحانی که می
بایست محبوب و امین و تکیه گاه روحی رنجیدگان و تودۀ مردم باشد، به دنیا دوستی،
مال و جاه و تجمل و رفاه متهم گردد و پایگاه مردمی را از دست بدهد و مصداق
«الاخسرین اعمالا» گردد.

کافی است چند مورد محدود از این قبیل دیده می شود که مثلا فلان زید به توسعۀ
نامعقول خانه و ساختمان و تجمل و ریخت و پاش بپردازد و نهاد مقدس روحانی را که
همواره در صف محرومان زیسته با عملکرد خود زیر سؤال برد. آن وقت این فرد یا معدود
افراد از این قبیل باید نزد خدا و وجدان خود و وجدان عموم پاسخگوی تهمتی باشند که
به موجب دنیا گرائیشان متوجه نوع گردیده است. امروز روزی است که یک روحانی و یک مسئول
و کاگزار مملکتی حتی از بسیاری امور مشروع که بر حسب دنیا دوستی و لذت گرائی حبّ
جاه و مقام براو و نوع می زند، خودداری کند تا آرامش وجدانی مردم را که در سایۀ
نوع دوستی و صمیمیت و صفای اسلامی به دست آمده پاس دارد واقعاً همانگونه که حضرت
امام قدس سره فرمودند: «هیچ چیز به زشتی دنیا گرائی روحانیت نیست» خدا و مردم از
این قشر انتظار دیگری دارند. سخن از مشروع یا نامشروع بودن رفاه و نعمت نیست بلکه
امروز معیار ما سخن علی (ع) است که به علاء بن زیاد فرمود: «خدا از زمامداران عدل
پیمان گرفته که خود را با ضعفاء مردم مقیاس گیرند تا رنج محرومیت به محرومان فشار
روحی وارد نکند.»

مردمی کهگاه با هشت سرعائله در بیغوله ای زندگی می کنند، نمی توانند شاهد
باشند که افرادی به توسعۀ نامعقول زندگی و خانه خود بپردازند. مردمی که چند سال در
نوبت لاستیک اتومبیل بسر برده اند برایشان قابل قبول نیست که ببینند افرادی به کمک
کانالهای ارتباطی طی هفت هشت سال اشتغال یا مسئولیت در یک نهاد سه مرتبه اتومبیل
گرفته باشند!!

برادران عزیز! ما می دانیم که قشر محترم طلبه و روحانی و نیز مسئولان ما
معمولا از طبقۀ محروم این اجتماعند و دامن پاک آنها از اتهام لذت جوئی مبرا است.
اما عملکرد معدود افرادی از این قشر می تواند موجب بدبینی و بدنامی نوع گردد که با
هیچ چیز قابل جبران نیست و دامن پاک این قشر خدوم را لکه دار سازد.

برادران عزیز! امروزه ما از هر زمان دیگر بیشتر به کفّ نفس و فداکاری و
خودسوزی و خودسازی نیاز داریم تا سطحی نگران نپندارند حال که زمام امر بدست ما
افتاده ما هم مانند دیگران عمل می کنیم و غم و رنج قشرهای محروم را نادیده گرفته
ایم، حفظ پایگاه مردمیروحانیت به حفظ همان چیزی است که حضرت امام به «زیّ طلبگی»
تعبیر فرمودند. زیّ طلبگی همان ساده زیستی، و مردمی بودن و پا روی تجملات و تعینات
نهادن است… رفتار حضرت امام قدس سره آن معلم و آموزگار تعبد و زهد و ایثار برای
ما الگو است. آن بزرگوار روزی که از دنیا رخت بربستند جرأت این را داشتند که
همانند جدشان علی (ع) بگویند: «به خدا از دنیای شما درهم و دیناری نیاندوخته
ام…» ما اگر نتوانیم همانند علی (ع) زندگی کنیم- که البته نمی توانیم- و اگر
نتوانیم روح والا و بزرگ امام را دارا باشیم- که آن را نیز از ما نمی آید- باید
دستورالعملی را که علی (ع) داد بکار بندیم و روش امام را اسوه سازیم آن حضرت
فرمود: «الا وانّکم لا تقدرون علی ذلک ولکن اعینونی بورع و اجتهاد» (نامه به عثمان
بن حنیف)

– البته شما نمی توانید مانند من عمل کنید امّا مرا با «ورع و اجتهاد» یاری
دهید.

کدام جهاد؟ قرینۀ مقام نشان می دهد که این همان جهاد اکبر، یعنی جهاد با نفس
است. جهادی که یک لحظه توقف و آتش بس ندارد و به گستردگی پهنۀ هستی انسان گسترده
است و تا آخرین احظات عمر، هیچیک از ما از آن معاف نیستیم…

از عالم و عامی و پیرو جوان و وضیع و شریف و مسئول و کارگزار و توده های مردم،
این را بدانید که نفس هزاران چهره دارد و در هر لحظه به شکلی چون بت عیار درمی
آید. گاهی به صورت مال و تجمل است، گاه امیال غریزی و نفسانی است، گاه حبّ جاه و
خودنمائی و خود مطرح کردن و دیگری را شکستن و نان را به نرخ روز خوردن و حتی با
دین خدا و مقدسات به معامله نشستن و آخرین چیزی که از قلب مؤمن خارج می شود حبّ
جاه است (مضمون حدیث).

«نفس آنچنان کار را بر آدمی مشتبه می کند که قدرت تشخیص را از او می گیرد و در
این صورت است که آدمی «فرقان» یعنی شناخت حق و باطل را که نتیجۀ «تقوی» است از دست
می دهد، یعنی کورو کر می شود.

ما باید به محاسبه بنشینیم، ببینیم آیا سکوت و فریادمان، موضع گیری ها و جناح
بندی هایمان، خط و خطوط مان، پزیرش و گزینش مان، تحقیر و و تعظیم مان و حذف و
اضافه مان، واقعاً برای خداست؟ و چیزی دیگر در آن دخیل نیست؟! و ضمیر ناخودآگاه و
ضمیر آگاه و ظاهر و باطن مان جز رضای خدا را در هدف ندارد؟!

و بالاخره ببینیم عملکردها چقدر در گرایش و دلگرمی مردم به اسلام و انقلاب
مؤثر افتاده و برای آینده چقدر می توانند تضمین کننده ی اعتمادو پشتوانه ی روحی
باشند. وآنگاه اگر نیاز به خودسازی بیشتر داریم به خود بپردازیم که امتحانی است
سخت و رساندن بار این امانت تنها به دعوی علم و عدل در تئوری و تفکر نیست بلکه «ظلوم
و جهول» نبودن در عمل است و بس…

زیان حرص

*امیرالمؤمنین (ع): «مَن غَلَبَ عَلَیهِ الحِرصُ عَظُمَت ذِلَّتُه».

(غررالحکم- ص629)

آنکس که بیماری حرص برجانش مستولی گردد، به خواری و ذلت بزرگ دچار خواهد شد.

جاودانگی راه امام

استکبار جهانی و دنیای اسلام

قسمت هیجدهم

حجة السلام والمسلمین اسد الله بیات

توطئۀ دیگر استکبار جهانی

استکبار جهانی و کفر عالمی با توجه به ضربات کاری و زیادیکه  از اسلام و مسلمین در طول تاریخ دیده است و در
مقابل آن ضربات آسیب پذیری نظام سلطه و منافع غارتگران خودشان را بروشنی دریافته
اند با برنامه ریزی دقیق و جامع الاطراف و آینده نگرانه نشسته اند و با هماهنگی
شیاطین ظاهری و درونی به ریشه یابی پرداخته اند و با بررسی های علمی و طولانی علل
و عوامل استواری و آسیب ناپذیری دنیای اسلام و ضربه پذیری نظام سلطه را در مقابل
امواج حرکتهای مردمی بالخصوص دنیای اسلام یافته و کوشیده اند با تکیه بر آن علتها،
زمینه های نفوذ فرهنگ استکبار را فراهم نموده و در ذهنیت افراد جامعه این معنی را
ایجاد کنند که اگر کسی بخواهد در این دنیای تکنولوژی و توسعه ارتباطات زندگی کند و
اگر ملتی بخواهد از مزایای تمدن روز بهره مند گردد و حرکتی در ابعاد مختلف زندگی
سیاسی و اجتماعی بوجود آورد، راهی جز وابستگی به قدرتهای بزرگ جهانی ندارد. مگر
امکان دارد ملتی بدون اتکاء به یکی از قدرتهای جهانی بتواند مشکلات خود را مرتفع
سازد؟! مگر امکان دارد ملتها بدون تکیه بر حمایتهای قدرتهای بزرگ بزرگ بتواند در
صنعت و عرضۀ خدمات، توفیق پیدا نمایند؟! و آنقدر آنان روی این موضوع تکیه کردند و
مانور دادندو از طرق مختلف با برنامه ریزی روی آن کار تبلیغی و فرهنگی کردند که
اکثریت مردم جهان سوم و حتی مع الاسف دنیای اسلام آن را باور کردند و در سایۀ همان
باور نادرست در ایجاد روابط خودشان اولویت اول را به قدرتهای بزرگ جهانی قائل شدند
و دنیای سلطه طلب و استعمارگر نیز از این حالت 
انفعالی که در مردم دنیای مظلوم و جهان سوم بوجود آورده بودند و با نیرنگ و
تزویر افراد ساده لوح را باورانده بودند که بدون اتکاء به آنان ملتهای مظلوم نمی
توانند از منافع خودشان دفاع نمایند و به صورت مستقل زندگی کنند و فکر می کردند در
این دنیای غوغا سالاری و حاکمیت زر و زور نیرنگ در تقسیم بندی یا باید زیر سلطه
استکبار غرب و در رأس آنها آمریکای جهانخوار قرار گیرند و یا باید از هم پیمانان
استکبار شرق و در رأس آنها شوروی متجاوز بحساب آیند و حتی به مخیلۀ آنان خطور نمی
کرد که ممکن است ملتی آرمان خواه و کرامت طلب در این دنیا یافته شوند و با انسجام
و یکپارچگی خودشان و با قیادت و رهبری درست و حسابگر و الهی بتوانند روی پای
خودشان بایستند و کوچکترین تعلق و وابستگی به هیچ کدام از قدرتهای بزرگ جهانی
نداشته باشند و با سربلندی به حیات شرافتمندانه خویش ادامه دهند و از عربده کشی
سردمداران کفر جهانی هیچگونه خوف و هراسی بدل راه ندهند.

ویژگی های انقلاب اسلامی ایران

معجزه ای که در این عصر اتفاق افتاد و تمام معادلات بین المللی را بهم زد و
جمع بندی دیگری در اختیار جهانیان گذاشت، پیروزی انقلاب اسلامی در ایران بود.
انقلابی که با تمام انقلابات تاریخ متفاوت و از همۀ آنها عظیم تر و بزرگتر بود.
اهدافی که این انقلاب داشد و دارد با هیچکدام از آنها قابل مقایسه و سنجش نبوده و
از همۀ آنها وسیع تر و گسترده تر می باشد. رهبری خاص حضرت امام (قدس سره) که در
تمام مراحل انقلاب و کورانها گوناگون، توانست طوری هدایت و رهبری نماید که انقلاب
با کمال سربلندی به حرکت تکاملی ادامه دهد و در برابر حوادث ناگوار ضعف و انفعال
از خود نشان ندهند. مجموعۀ این عوامل دست بدست هم دادند و این معجزۀ قرن اخیر را
به وجود آوردند و مرحلۀ جدیدی را در تاریخ بشریت آغاز نمودند و راه و روش تازه ای
را برای ملتها ارائه کردند و در عمل نشان دادند اگر ملتی بخواهد آزاد زندگی کند و
از حریم ارزشهای انسانی حمایت نماید و روی اصالت و کرامت خویش تکیه کند می تواند
این نوع موفقیتها را بدست آورده و در این راستا هیچ نیازی به حمایت قدرتهای جهانی
ندارند و بدون شک و تردید اگر ملی با حمایت و پشتیبانی یکی از قدرتهای جهانی
بخواهد به پیروزی برسد و از منافع ملی خویش دفاع نماید، نه تنها به اهداف خویش
نخواهد رسید بلکه در مسیر اهداف شوم و پلید و استعماری آنان قرار خواهد گرفت.

یکی از مهمترین و مؤثرترین کارها که طرفداران انقلاب اسلامی در ایران اسلام و
در سراسر جهان باید انجام دهند و در حقیقت یک کار عظیم فرهنگی و تبلیغی را شروع
ودر سطح گسترده در سراسر جهان روی آن تکیه نمایند همین است که شرایط ملت وا را قبل
از پیروزی انقلاب اسلمی و نوع حمایت استکبار جهانی و آمریکای غارتگر را از رژیم
فاسد شاهنشاهی و شیوۀ حرکت حضرت امام (قدس سره) و امت انقلابی را به جهانیان بازگو
نمایند. و آن حالت تحقیر و یأسی که دشمنان بشریت در ارادۀ ملتها ایجاد کرده اند و
آنان را از حرکتهای انقلابی و رهائی بخش ناامید ساخته اند مورد تحلیل قرار داده و
به تدریج آنان را به هویت خویش برگردانند و با الگو قرار دادن انقلاب اسلامی
ایران، نهضت ها را آغاز کنند و به منافع غارتگرانه دشمنان بشریت در سراسر عالم
بتازند و از هیچ قدرتی در مسیر اهداف مقدسشان نهراسند و مطمئن باشند اگر با تکیه
بر ارادۀ خویش حرکتی را شروع نمایند و با عزم آهنین آن حرکت را ادمه دهند، سنت
خدای عالم بر این جاری شده است که آنان را یاری فرموده و موفق و پیروزشان گرداند،
چون خدای عالم سرنوشت یک جمعیت و ملتی را تغییر نمی دهد[1] مگر
آنکه خود آنان بکوشند و جهاد نمایند و با تلاش و کوششهای فراوان و دگرگونی درونی
در خودشان بوجود آورند و متحول شوند؛ همینکه ملتی متحول یافت و دگگونی در آنان به
وجود آمد، نصرت الهی که موجب موفقیتها و برکات و کرامات فراوان است، بر آنان نازل
می شود و ارزشهای جدیدی را متناسب با آن تحولی که به وجود آمده است ارمغان می
آورد.

بیگانه نمودن کشورهای استعمار زده توسط استعمار

امام (قدس سره) در این معقوله چنین می فرماید:

«از جمله نقشه ها که مع الاسف تأثیر بزرگی در کشورها و کشور عزیزمان گذاشت و
آثار آن بازتا حد زیادی بجا مانده بیگانه نمودن آنان است، به طوری که خود را و
فرهنگ و قدرت خود را به هیچ گرفتند و غرب و شرق، دو قطب قدرتمند را نژاد برتر و
فرهنگ آنان را والاتر و آن دو قدرت را قبله گاه عالم دانستند و وابستگی به یکی از
دو قطب را از فرائض غیرقابل اجتناب معرفی نمودند. و قصۀ این امر غم انگیز طولانی و
ضربه هایی که از آن خورده و اکنون نیز می خوریم کشنده و کوبنده است. و غم انگیز تر
اینکه آنان ملتهای ستمدیدۀ زیر سلطه را در همه چیز عقب نگهداشته و کشورهایی مصرفی
بارآورند و به قدرتهای شیطانی شان ترسانده اند که جرأت دست زدن به هیچ ابتکاری
نداریم و همه چیز خود را تسلیم آنان کرده و سرنوشت خود و کشورهای خود را بدست آنان
سپرده و چشم و گوش بسته مطیع فرمان هستیم و این پوچی و تهی مغزی مصنوعی موجب شده
که در هیچ امری به فکر و دانش خود اتکاء نکنیم و کورکورانه از شرق و غرب تقلید
نمائیم بلکه از فرهنگ و ادب و صنعت و ابتکار اگر داشتیم، نویسندگان و گویندگان غرب
و شرق زدۀ بی فرهنگ، آنها را به یاد انتقاد و مسخره گرفته و فکر قدرت بومی ما را
سرکوب و مأیوس نموده و می نمایند و رسوم و آداب اجنبی را هر چند مبتذل و مفتضح
باشد با عمل و گفتار و نوشتار تروج کرده و با مداحی و ثناجوئی آنها را با خورد
ملتها داده و می دهند. فی المثال اگر در کتاب یا نوشته یا گفتاری چند واژۀ فرنگی
باشد بدون توجه به محتوای آن با اعجاب پذیرفته و گوینده و نویسندۀ آن را دانشمند و
روشن فکر به حساب می آورند و از گهواره تا قبر به هر بنگریم اگر با واژۀ غربی و
شرقی اسم گذاری شود مرغوب و مورد توجه و از مظاهر تمدن و پیشرفتگی محسوب و اگر
واژه های بومی خودی بکار رود مطرود و کهنه و واپس زده خواهد بود. کودکان ما اگر
نام غربی داشته باشند مفتخر و اگر نام خودی دارند سربزیر و عقب افتاده اند.
خیابانها، کوچه ها، مغازه ها، شرکتها، داروخانه ها، کتابخانه ها، پاچه ها و دیگر
متاعها، هرچند در داخل تهیه شده، باید نام خارجی داشته باشد تا مردم از آن راضی و
به آن اقبال کنند. فرنگی مآبی از سرتاپا و در تمام نشست و برخاستها و در معاشرتها
و تمام شئون زندگی موجب افتخار و سربلندی و تمدن و پیشرفت، و در مقابل، آداب و
رسوم خودی، کهنه پرستی و عقب افتادگی، در هر مرض و کسالتی ولو جزئی و قابل علاج در
داخل، باید به خارج رفت و دکترها و اطباء دانشمند خود را محکوم و مأیوس کرد.

رفتن به انگلستان و فرانسه و آمریکا و مسکو افتخاری پر ارزش و رفتن به حج و
سایر اماکن متبرکه کهنه پرستی و عقب ماندگی است. بی اعتنایی به آنچه مربوط به مذهب
و معنویات است از نشانه های روشنفکری و تمدن، در مقابل تعهد به این امور نشانۀ عقب
ماندگی و کهنه پرستی است.»

(وصیتنامه سیاسی الهی)

با کمال تأسف این نوع خود باختگی و پوچ شدن آنقدر عمیق شده بود و در تمام شئون
زندگی نفوذ پیدا کرده بود و شخصیت متناسب با فرهنگ بیگانه در آنان به وجود آورده
بود نه تنهاخودشان بر این معنی افتخار می کردند، دیگرانی که این نوع بیگانه پرستی
را قبول نداشته و از فرهنگ اصیل خودشان دفاع می نمودند از ناحیه بیگانه پرستان و
مدافعان فرهنگ غربی و یا شرقی مورد سخریه و استهزا قرار گرفته و بایکوت می شدند.

من یادم هست در دوران ستمشاهی در بین سالهای 1350- 1352 که خفقان و استبداد در
شدت اوج بود و مبارزان و انقلابیون از قشرهای مختلف مردم و روحانیون و دانشگاهیان
در مخفی گاهها و تبعید و زندان بسر می بردند ما را همراه عده ای به زندان بردند و
مدتی در زندان قصر بودیم، بخاطر برخوردهای فاشیستی و غیرانسانی که مأموران رژیم
فاسد پهلوی در بیرون با مردم مظلوم و در داخل زندانها با زندانیان مبارزه سیاسی
داشت، ریاست زندان در آن ایام با فردی به نام سرهنگ زمانی بود که به تمام معنی و
درست خودباخته فرهنگ غرب و آمریکا بود، علاوه بر اینکه دارای منیت وکبر و غرور بود
هیچگونه ابائی از فحاشی و ناسزا گفتن و اهانت به انسانهای مبارزه و ابریاء و
زندانیان بی گناه نداشت.

یک روز برای اینکه روحیه مقاوم و استوار ماها را از بین ببرد و آنان را تحقیر
کند و رضایت اربابان خویش را جلب نماید، همۀ زندانیان را در حیاط یکی از بندها-
ظاهراً بند 4 بودیم- جمع کرد و دوروبر آنان افراد مسلح گماشت و با حالت ارعاب و با
عبارات بسیار توهین آمیز و تحقیر کننده، زندانیان را مورد خطاب قرار داد و از جمله
عباراتی که بکار برد این بود: شماها چه می گوئید و چه شخصیتی دارید. شماها اصلا
خوردن اسپاگتی را نمی دانید. اسپاگتی ظاهرا نوعی غذا است که در فرنگ با دو تا چوب
می خورند.

شما می دانید این نوع برخورد کردن یک سرهنگ با ادعاء تحصیلات عالیه با افرادی
که دارای افکار بلند بوده و درصدد دگرگونی نظام حاکم هستند و از اندیشه های بلند و
تحصیلات در سطح بسیار بالا برخوردارند نیست مگر برای اینکه روحیه آنان را خرد کرده
و ارادۀ مبارزان را بشکنند و به آنان القاء کنند چون شما فرهنگ حاکم رژیم وابسته
به فرهنگ و استکبار جهانی را قبول ندارید و برای برهم زدن آن دست به بعضی کارها
زده اید و نحوۀ خوردن فلان غذا را نمی دانید چون که به غرب نرفته اید و از آنان
فاصله گرفته اید دارای شخصیت مطلوب آنان نبوده و حق ابراز و اظهار وجود ندارید.
این را از باب نمونه در اینجا آوردم و الا موارد و شواهد آنقدر فراوان است و بر
همگان روشن و آشکار است که نیازی به آوردن نمونه های دیگر نمی باشد.

یکی از مهم ترین کارها و نقشهای رهبری الهی حضرت امام (قدس سره) این بود که با
استفاده ازظرایف و دقایقی که در کتاب و سنّت و شیوۀ حرکت انبیاء الهی و امامان اهل
بیت (ع) موجود است و کمتر مورد دید و دقت قرار می گیرد و زمینۀ بسیار مناسب و
مستعدیکه در ملت مسلمان ایران بود و معمولا مورد غفلت و بی اعتنایی قرار می گرفت،
روی نکاتی تکیه فرمودند و در مردم زمینه ها را به تدریج آماده تر و شرایط را برای نهضت
و حرکت فراهم ساختند و به طور واقعی در درون آنان دگرگونی الهی بوجود آمد و قطره
ها به صورت جویبارها و جویبارها بصورت رودخانه های عظیم و بالنتیجه سیل خروشان
میلیونی امّت انقلابی تمام وضعیت حاکمیت موجود را که سابقۀ دو هزار و پانصد ساله
داشت متغیّر ساخت و نظام جدیدی را با تکیه بر اصول فکری و جهان بینی الهی جایگزین
کرد و مردم در عمل تجربه کردند مفهوم قیام ومبارزه با طاغوت را و در تجربه یافتند
که با تکیه بر قدرت لایزال مردمی و الهی می توانند و الان هم می توانند با قدرتهای
بزرگ مقابله نموده و آنان را از کرسی غرور و نخو ت پائین آورند. در ابعاد مختلف می
توانند ابتکار و خلاقیت از خودشان نشان دهند می توانند دارای فرهنگ مستقل و صنعت و
تکنولوژی مستقل و دانشگاه غیر وابسته و مستقل باشند و می توانند در آن دانشگاهها
بدو ناعزام به خارج استاد تربیت کرده و مدارج علمی را در درون خودشان بگذارنند و
از تخصصهای بالائی برخوردار گردند.

همینکه باور کنیم می توانیم و اعتقاد داشته باشیم به اینکه خدای عالم در ملت
ما و در جوانهای ما این قدرت و توان را قرار داده است که اگر بخواهند مصمم شوند می
توانند قدمهای بزرگی را برداشته و نوآوریهای زیادی از خود نشان دهند قدم بسیار
بزرگی را برداشته ایم و سدّ محکمی را که به صورت غیر قابل نفوذ و تسخیر در مقابل
ما خودنمائی می کرد شکسته ایم و راه قدمهای بعدی را گشوده ایم. اگر بالفعل و در
حال حاضر تنگناهای زیادی را در پیش داریم و امکانات و ابراز فراوانی را لازم داریم
که در اختیارمان نیست لیکن ذخایر فراوان زیر زمینی و استعدادعای نبوغ آمیز مردم ما
اگر توأم باشد با همان باور و اعتقاد به اینکه اگر شروع کنیم می توانیم و دیگران
نیز همین طور بودند؛ آنان نیز از صفر شروع کردند و نتایجی را بدست آوردند و این
همه پیشرفت علمی و صنعتی را در ابعاد مختلف بوجود آوردند کارها با کمال موفقیت جلو
رفته و هیچ مانعی نمی تواند در برابر توان و خواست یک ملت ایستادگی نماید و جلو
روند رشد و تکاملی آنها را بگیرد کما اینکه در سایه عنایات حضرت حق در ابعاد مختلف
دانشگاهی و صنعتی و تولیدی در این چند سال اخیر داریم مشاهده می نمائیم.

مطالب حضرت امام (ره) را در این مقوله ببینیم:

«اینجانب نمی گویم ما خود همه چیز داریم. معلو ماست ما را در طول تاریخ نه
چندان دور خصوصاً در سده های اخیر از هر پیشرفتی محروم کرده اند و دولتمردان خائن
و دودمان پهلوی خصوصاً و مراکز تبلیغاتی علیه دستاوردهای خودی و نیز خود کوچک
دیدنها و یا ناچیز دیدنها، ما را از هر فعالیتی برای پیشرفت محروم کرد. وارد کردن
کالاها از هر قماش و سرگرم کردن بانوان و مردان خصوصاً طبقۀ جوان به اقسام اجناس
وارداتی از قبیل ابزار آرایش و تزئینات و تجملات و بازیهای کودکانه و به مسابقه
کشاندن خانواده ها و مصرفی بارآوردن هرچه بیشتر که خود داستانهای غم انگیز دارد و
سرگرم کردن و به تباهی کشاندن جوانها که عضو فعال هستند با فراهم آوردن مراکز
فحشاء و عشرتکده ها و دهها از این مصائب حساب شده برای عقب نگه داشتن کشورهاست. من
وصیت دلسوزانه و خادمانه می کنم به ملت عزیز که هم اکنون که تا حدود زیاد و چشم
گیری از بسیاری از این دامها نجات یافته و نسل محروم حاضر به فعالیت و ابتکار
برخاسته و دیدم چیزها که گمان نمی رفت متخصصین ایران قادر به راه انداختن کارخانه
ها و امثال آن باشد و همه دستها را به سوی غرب یا شرق دراز کرده بودیم که متخصصین
آنان اینها را به راه اندازند، در اثر محاصره اقتصادی و جنگ تحمیلی خود جوانان
عزیز ما قطعات محل احتیاج را ساخته و با قیمتهای ارزان تر ارزان تر عرضه کرده و
رفع احتیاج نمودند و ثابت کردند که اگر بخواهیم می توانیم.»

(وصیتنامه سیاسی الهی)

حالا مقتی که توان خودمان را در عمل و در سختیهای دورانهای انقلابمان و در
زمان جنگ تحمیلی نابرابر و حصر اقتصادی به تجربه گذاشتیم و موفق بودن آن را یافتیم
و قدرت و توان فنی خودمان را در راه اندازی صنایع و کارخانه های پیچیده و فنّی که
کارشناسان خارجی روی آنها کار کرده بودند و راه اندازی کرده بودند و به علت جنگ
تحمیلی و بمب باران و فرسودگی و نبودن وسائل یدکی مدتها به صورت تعطیل درآمده
بودند تجربه کردیم و موفق دیدیم و نتیجه آن را در ساخت و تعمیر وسائل فوق مدرن
مورد نیاز هواپیماهای جنگی که در دوران هشت ساله جنگ ظالمانه دشمن بوضوح مشاهده
کردیم و در آینده نه چندان دور اثرات و برکات فراوان تری ملت رشید ما از آنها
خواهد دید و ده ها و صدها کار و تلاش و ابتکار در دانشگاهها و جهادهای دانشگاهی و
مدیران فنی و صنعتی و شرکت نفت و کاخانه های تولیدی در این مدت کوتاه بوجود آمده و
مبدأ نوآوریهای چشمگیرتری شده و خواهد شد.

همه اینها در سایۀ همین تحول فکری و فرهنگی که در سایه انقلاب اسلامی بوجود
آمد و مردم باور کردند که پوچ نیستند و می توانند خودشان را مرتفع سازند و ملت
قهرمان ما باید مواظب باشند این روحیه که بوجود آمده است منشأ این همه حرکتها و
تحولها شده است آسیب ندیده و مجدداً با القائات شیاطین و ایادی و اذناب آنان در
داخل و خارج کشور مردم ما حالت یأس و دلسردی پیدا کرده و بتدریج بهمان حالت تهی
بودن و وابسته بودن دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی برگردند مبادا با سیاست
گذاری غلط یاست گذاران و برنامه ریزان جامعه، دوباره جامعه و ملت ما در فکر مصرف
کالاهای مصرفی تولید شده دنیای ابتذال و کفر بیافتند و با توسعه واردات و محور
قرار گرفتن تجارت، کشاورزی و صنعت و تولید از محوریت در افتاده و در حاشیه قرار
گیرند و این همه ارزشها و قدمها و حرکتهای چشم گیر که طی شده است از بین رفته و به
صورت قهقرا عقب گرد نمائیم. همه ملت ما و جوانهای انقلابی و دانشگاهی ما و
روحانیون بزرگوار و اصیل ما همه و همه باید هوشیار و بیدار باشیم تا نگذاریم
دوباره به همان حالت رقت بار دوران ستمشاهی برگردیم و وابسته تر از گذشته زندگی
نکبت باری را آغاز نمائیم.

امام (قدس سره) در این فراز چنین هشدار می دهد و می فرماید:

«باید هشیار و بیدار و مراقب باشید که سیاست بازان پیوسته به غرب و شرق با
وسوسه های شیطانی شما را به سوی این چپاولگران بین المللی نکشند و با ارادۀ مصمم و
فعالیت و پشتکار خود به رفع وابستگیها قیام کنید و بدانید که نژاد آریا و عرب از
نژاد اروپا و آمریکا و شوروی کم ندارد و اگر خودی خود را بیابد و یأس را از خود
دور کند و چشم داشت به غیر خود نداشته باشد، در دراز مدت قدرت همه کار و ساختن همه
چیز را دارد و آنچه انسانهای شبیه به اینان به آن رسیده اند شما هم خواهید رسید به
شرط اتکال به خداوند تعالی و اتکاء به نفس و قطع وابستگی به دیگران و تحمل سختی ها
برای رسیدن به زندگی شرافتمندانه و خارج شدن از تحت سلطه اجانب. و بر دولتها و دست
اندرکاران است چه در نسل حاضر و چه در نسل های آینده که ار متخصصین خود قدردانی
کنند و آنان را با کمکهای مادی و معنوی تشویق به کار نمایند و از ورود کالاها مصرف
ساز و خانه برانداز جلوگیری نمایند و به آنچه دارند بسازند تا خود همه چیز بسازند
و از جوانان، دختران و پسران می خواهم که استقلال و آزادی و ارزشهای انسانی را ولو
با تحمل زحمت و رنج فدای تجملات و عشرتها و بی بندو باری ها و حضور در مراکز فحشاء
که از طرف غرب و عمّال بی وطن به شما عرضه می شود، نکنند؛ که آنان چنانچه تجربه
نشان داده جز تباهی شما و اغفالتان از سرنوشت کشورتان و چاپیدن ذخایر شما و به بند
استعمار و ننگ وابستگی کشیدنتان و مصرفی نمودن ملت و کشورتان به چیز دیگر فکر نمی
کنند و می خواهند با این وسایل و امثال آن شما را عقب مانده و به اصطلاح آنان نیمه
وحشی نگهدارند.»

(وصیتنامه سیاسی الهی)

آری اگر با کمال هوشیاری و بیداری تا این مرحله که رسیده ایم و دست چپاولگران
عالم و آمریکا را از سر ملت قهرمانمان قطع کرده ایم و در سایۀ هدایتهای الهی و
توجهات خاصّۀ امام مهدی (عج) و قیادت بی نظیر امام عزیزمان (س) از دوران خود
بیگانگی و پوچی به خودمان رجعت نموده و هویت اسلامیمان را یافته ایم و دوران
بازسازی کشور اسلام و قرآن و ارزشهای الهی را آغاز نموده ایم مواظبت کنیم اولا این
نعمت بزرگ خدای عالم را با جان و دل حفظ نموده و از کیان و بقاء و ثبات آن حراست
نمائیم و جلو نفوذ اجانب و فرهنگ بیگانه را که می خواهد دوباره ملت ما را تحت تأثیر
خود قرار داده و مجدداً روح مصرف گرائی و رفاه طلبی را در جامعه تزریق نموده و آن
حالت مقاومت و صبوری و استواری را در مقابل ناگواریها و ناراحتیها از بین برده و
جوانهای سلحشور امت اسلام را در پرتو تجملات فریبنده تسلیم نموده و به سازش وادار
نماید و پس از آن سلطه غارتگرانه خودشان را خطرناکتر از گذشته در تمام زوایای
زندگی ملت ما اعمال کرده و به تاراج ذخایر مادی و معنوی دنیای اسلام و محرومان مثل
همیشه مشغول شوند.

به مناسبت بیست و دوم بهمن

روز پیروزی انقلاب اسلامی ایران

چونه انقلابمان را از حوادث مصون بداریم؟

انگیزه اصلی انقلاب

بیشتر انقلابهائی که در طول تاریخ به وقوع پیوسته است، چون دارای انگیزه های
مادی و دنیایی بوده، لذا از چنان دوام و ثباتی برخوردار نبوده است، و برای اثبات
دوام ظاهری آنها، پیوسته حکمرانان و فرمانروایان با زور سرنیزه و قدرت، اهداف و
انگیزه های انقلاب را بر ملتها تحمیل نموده اند. و حتی در مواردی که انگیزه، صد
درصد الهی نیز بوده است، به علت فاصله گرفتن حکمرانان از انگیزۀ اصلی انقلاب، آن
انقلاب ها نیز به نابودی و اضمحلال کشیده شده و جاودانگی در هیچکدام به چشم نمی
خورد.

کافی اسن کوتاه بر انقلاب سوسیالیستی در روسیه بیافکنیم که در اکتبر سال 1917
مطابق با 1295 هجری شمسی به وسیله بلشویکهای روسیه و به رهبری لنین و دارو دسته اش
در کشور روسیه صورت گرفت و مردم نیز در آن شرکت داشتند، ولی در همان روزهای اوّل
انقلاب، لنین با چکمه های آهنین تر از چکمه های سلطنت و با فشاری فزون از حد، برآن
خطه حکومت راند و همچنان دیگر وفاداران به انقلاب سوسیالیستی بر همین منوال حکومت
راندند و فاشیستی ترین حکومتهای تاریخ را در دوران معاصر بنا نهادند، تا اینکه
امروز که روزنۀ امیدی پیدا شده و وعدۀ آزادی به مردم داده اند، حالت انفجار و
دگرگونی در تمام جمهوری های شوروی به وجود آمده است.

و اما انقلاب الجزائر که از آغاز با هدفی اسلامی و علیه زور و ستم استعمار
فرانسه برپا شد و تمام مردم با ندای الله اکبر به آن انقلاب پرداختند و یک میلیون
شهید دادند، این انقلاب نیز متأسفانه در اثر کجرویهائی که در هیئتهای حاکمه پیش
آمد، مبدل به حکومت پلیسی شد و هدف اصلی انقلاب به فراموشی سپرده شد.

و اما تنها انقلابی که توانست از یک عامل ثبات و دوام برخوردار باشد انقلاب
اسلامی ایران به رهبری امام خمینی- قدس سرّه- بود. و عامل ثبات آن، همان خلوص و
قصد قربتی بود که در میان عموم طبقات از پیر و جوان، زن و مرد، کاسب و کارگر،
روحانی و دانشگاهی گرفته و تا همۀ اقشار مردم پیدا شد، و این خلوص پاک و نیت
صادقانه و برای خدا قیام کردن،[1] راز و
رمز بقای انقلاب است که باید همیشه ودر همۀ اقشار و در تمام زمانها وجود داشته
باشد و پایدار بماند تا انقلاب از گزندها و حوادث روزگار- بویژه در این اوضاع
وحشتناک کنونی که آمریکا و دیگر کشورهای استعماری در همسایگی ما لشگرکشی بی سابقه
کرده اند- محفوظ و مصون بماند.

پس خوب است این راز انقلاب را بشناسیم و آن را حفظ کنیم.

رمز پیروزی

انقلاب ما قبل از این که، دگرگونی در نما و ظاهر ساختمان ایران باشد، دگرگونی
و انقلابی در درون قلب ها و دلهای ملت ایران بود. انقلابی در ارزش های به ارث
مانده از دوران شاهان و ستمکاران؛ انقلابی در روش ها و منش ها؛ انقلابی در اخلاق و
عادات؛ و خلاصه انقلابی معنوی بود کهقلب ها را متحوّل کرد. انسانهائی که تا چندی
پیش در پی فراهم آوردن وسائل بهتر زندگی مادّی و ظاهری بودند و از گزای نان فریاد
سر می دادند، با رهنمودهای پانزده ساله معمار انقلاب حضرت روح الله (ره) یکباره با
یک وحدت کلمه ای که سابقه نداشت ندای کلمة التوحید و «لا اله الا الله» را سردادند
و جوانانی که تا دیروز به فکر آرایش ظاهری خود بودند، آن روز در جستجوی «شهادت»،
گام در راه «حسینی» نهادند و فریاد «هیهات مناالذّله» سردادند و در یک تحوّل شگرف،
تمام ارزشهای دوران جاهلیت شاهنشاهی را مبدّل به ارزشهای اسلامی قرآنی کردند؛ پس
قبل از این که بنابر در هم کوبیدن کاخ شداد زمان کنند، کاخ شیطان نفس امّاره را در
درون خویشتن واژگون ساختند و پیش از نبر با شاه خائن، مبارزه ای بی امان با هوای
نفس خود کردند و چون در این تزکیۀ نفس پیروز شده و عقلشان بر هوای نفسشان غلبه
کرد، توانستند با کمال قدرت و شهامت، تمام کاخهای ظلم و ستم را ویران سازند و به
جای آن فرهنگ انحرافی که سالیان دراز بر افکار مردم حکومت می کرد، فرهنگی اسلامی
قرآن جایگزین کنند.[2]

پس انقلاب ما با ظاهری آراسته و هماهنگ با واقعیتی محکم و متین توانست پیروز
شود.

نمای انقلاب اسلامی ما بسیار زیبا و جذاب بود. بیش از 97% مردم با هم و زیر یک
پرچم حرکت می کردند تکبیر می گفتند و به هر چه ما سوی الله بود «نه» می گفتند.
رهبری بینا و حاذق و مخلص آنان را راهنمائی می کرد. قلبها همان ندای زبانها را در
درون جاری می ساخت و هماهنگ با شعارها، دست به عمل زدند.

اگر «لا اله الا الله» می گفتند، در عمل نیز جز با حکومت الهی، سازش نداشتند و
از اطاعت طاغوت سرباز می زدند و با به راه انداختن اعتصابها و شکستن قوانین
شاهنشاهی، او را وادار به فرار از ایران کرده و تمام عواملش را به درک فرستادند.

اگر «الله اکبر» می گفتند، نه تنها در زبان، اعلام وفاداری به پیمانهای الهی و
اطاعت از احکام او می کردند که در عمل نیز، خدا را شاهد و ناظر دانسته و تخلف از
فرمانهای الهی هرگز روا نمی داشتند.

اگر اول ظهر، در وسط تظاهرات، به نماز و عبادت الهی برمی خاستند، اوّل وقت
نماز در منزل نیز به نماز و نیایش پروردگار مشغول می شدند.

اگر در راهپیمائی ها «خمینی رهبر» می گفتند، در عمل نیز یک بار و دو بار که
صدها بار اطاعت از خمینی را با ایثار جان به اثبات رساندند و هرگز از رهنمودهایش
تخلف نمی کردند.

اگر «نه شرقی نه غربی» می گفتند، به راستی به آمریکا و شوروی پشت کرده و از آن
قدرتهای شیطانی تنفر جسته و هرگز از آنها هراس نداشتند و جز از خدا از هیچ چیز و
هیچ قدرتی نمی ترسیدند و حاضر بودند برای به ثمر رساندن انقلاب و دفاع از ارزشهای
والای آن، تا آخرین نفس و تا آخرین قطرۀ خون و تا آخرین منزل بجنگند و تا احقاق
حقوق حقّۀ خود از پای ننشینند.

خداوندا! تو خود شاهد و آگاهی که هرگز از صحبت و شعار دادن نیست و بسیجیان و
جان بر کفان ما در عمل و زبان، بارها و بارها، این مطلب را به اثبات رساندند.

کور باد دیدۀ تنگ نظرانی که آن همه تجلیات عشق الهی را در صحنه های حماسه
آفرین و خون بار انقلاب و جبهه های حق و علیه باطل، انکار کند و یا نادیده بگیرد.
و شکسته باد قلمهای زهر آگینی که این همه مظاهر شجاعت و شهامت جوانمردان و شیرزنان
این انقلاب مقدّس را به گونه ای غلط ترسیم کند و آن همه شعور انقلابی را در
میدانهای رزم ناشی از شعار و ظاهر سازی بداند.

و چه زیبا و بی نظیر، امام عزیزمان آن صخنه های عزت و شرافت را که شهیدان با
خون پاک خود ترسیم کردند و به وجود آوردند، به رشتۀ تحریر در آورده و می فرماید:

«و چه غافلند دنیا پرستان و بی خبران که ارزش شهادت را در صحنه های طبیعت
جستجو می کنند و وصف آن را در سرودها و حماسه ها و شعرها می جوید و در کشف آن از
هنر تخیل و کتاب تعقل مدد می خواهند و حاشا که حل این معما جز به عشق میسر نگردد
که بر ملت ما آسان شده است.

و اینک ما شاهد آنیم که سبکبالان عاشق شهادت بر توسن شرف و غزّت به معراج خون
تاخته اند و در پیشگاه عظمت حق و مقام جمع الجمع، به شهود و حضور رسیده اند و
انقلاب ما در اوج قلۀ عزّت و شرافت، مشعلدار هدایت نسلها تشنه است و اینها همه از
برکات سحر شهیدان است و ما در انتظار رؤیت خورشیدیم.»

ارزشهای انقلاب را نگه داریم

آری! انقلاب ما مشعلدار حدایت نسلهای تشنه ای است که از سرابهای زمان گریخته،
و به سوی این آب زلال و روان روی آورده اند، زیرا در نمای انقلاب ما ارزشهائی را
دیدند که سالها در پی آن ارزشها به این سوی و آن سوی روانه شدند و به آن دست
نیافتند؛ نکند که امروز ما در اعمال خود آن نمای زیبا را زشت و پلشت جلوه دهیم و
آن نسلهای تشنه را تشنه تر سازیم.

به تحقیق اگر انقلاب ما با ارزشهای ظاهریش، ریشه در درونمان نداشت و اگر ما با
اعمال و رفتار خود آن ریشه ها را آبیاری نمی کردیم، ریشه ها پوسیده و خدای نخواسته
تمام آمال و آرزوهای انبیاء و اولیاء و امام امّت (ره) به ناامیدی و یأس مبدل می
گشت. تصور نشود که با بی بند و باری و آزادی بی حد و مرز و با ترویج ناآگاهانۀ فساد
و با دفاع بیش از حد از سرمایه داران و زالوصفتان و با پشت پا زدن به محرومان و
ولی نعمتان و با بی تفاوت بودن ها و با بازگذاشتن دست واسطه ها و محتکرها و با
آزادی دادن به قلمهای زهرآگین و مفسده جو، می توان جنبۀ درونی و واقعی انقلاب را
نگه داشت؛ مانند آن مسلمان تهی مغزی که نماز را به عذر فرصت نداشتن و روزه را به
بهانه طاقت نداشتن انجام نمی داد می گفت: دل پاک باشد!! هرگز چنین چیزی ممکن نیست.
این دل نه تنها پاک نمی ماند که از هر پلیدی پلیدتر است.

پس چه باید کرد که انقلاب را از آسیبها و میکروبهای خطرناک مصون نگه داشت؟ ما
باید راز و رمز انقلاب را جستجو کنیم و آن را در عمل، نه در زبان نگه داری نمائیم.

راز پیروزی انقلاب ما و بقا و دوام آن در نگهداری ارزشهای انقلاب است که برای
آنها، مردم ما در صحنه های خونین انقلاب فداکاری و ایثار کردند و از فرزندان و
دارائیهای خود گذشتند.

راز پیروزی انقلاب در وحدت واقعی مردم مسلمانان ایران بر پایۀ عمل به دستورات
و احکام الهی بود. و لذا آغاز انقلاب از مسجد شروع شد یعنی از مرکز عبادت، همان
واژۀ مقدسی که اگر خلوص و اعتقاد درونی با آن نباشد و تنها لقلقۀ زبان یا ریاکاری
باشد، پشیزی ارزش ندارد.

ما انقلاب کردیم که نماز را برپا داریم؛ امر به معروف و نهی از منکر را در
جامعه رواج دهیم؛ حجاب اسلامی را برای حفظ نسلهایمان پا برجا سازیم؛ خدمت به
بندگان واقعی خدا و محرومین انقلاب که امام آنان را ولی آنان را ولی نعمت ما می
دانند بنمائیم، با مظاهر فساد و بی بندو باری در تمام اشکال و صورتهای گوناگونش چه
از نظر فرهنگی و چه از نظر اجتماعی و چه از نظر اقتصادی مبارزه کنیم نه این که خود
به نحوی در پیدایش این نوع فساد ها- خدای نخواسته- مؤثر باشیم.

انقلاب کردیم که قوانین الهی و قوانین وضعی که به صلاح ملت و کشور وضع شده است[3] را
احترام گذاشته و به آنها عمل کنیم نه اینکه خود از مردم بخواهیم که قوانین را
رعایت کنند و خودمان آنها را زیر پا بگذاریم؛ مقصود ما از خودمان تنها مسئولین و
دست اندرکاران نیست هرچند آنها نقش بیشر و مؤثرتری باید داشته باشند ولی چون
انقلاب وابسته به همۀ ما و ما همه وابسته به انقلابیم، لذا بار این مسئولیت سنگین
بر دوش همگان است و ما همه در پیشگاه خدا و امام مسئولیم و باید نسبت به انقلاب و
به امام، حساب پس بدهیم «کلکم راع و کلکم مسئولٌ عن رعیّته.»

یعنی: کشاورزان باید خوب کشاورزی کنند و این شعار خود کفائی را- لااقل- در
زراعت و تأمین غذای اولیۀ مردم، محقّق سازند نه اینکه ما حتی برای گندم و برنجمان،
نیازمند دیگران (و چه دیگرانی!) باشیم؟[4]

پیشه وران و صنعتگران در کارهای صنعتی، با دقت بیشتر عمل کنند و اینقدر سرهم
بندی نکنند غش در کارها از همه چیز زشت تر و قبیح تر است و پدیدۀ بسیار خطرناکی
است که باید جدّاً و با تمام توان جلوی آن را گرفت.

کامندان و کارکنان دولت، با خلوص و بدون چشمداشت، کارهای محوّله را انجام دهند
و اینقدر ارباب رجوع بیچاره را سردرگم و متحیّر نسازند که امروز عمده ترین مشکل
جمهوری اسلامی، همین بور و کراسی و کاغذ بازی و سردواندن ارباب رجوع و بدتر از همۀ
آنها رشوه گرفتن معدودی از کارمندان است که باید با قاطعیّت و جدیّت تمام، نخست
عوامل پدید آورندۀ این پدیدۀ وحشتناک را برطرف و سپس با آن مبارزه بی امان کرد. ما
امروز نیازمند قاطعیّت امیرکبیری ددر زدودن این آفات اداری و اجتماعی هستیم و با
اینکه 12 سال انقلاب گذشته است، هنوز مردم ما منتظر انقلاب واقعی در ادارات هستند.
و به تحقیق یکی از بزرگترین علت های دوری جستن و بی تفاوت بودن مؤمنین، همین وظیفه
نشناسی برخی از کارکنان و سردواندن مردم است که کم کم تحمل ها را از آنان گرفته و
زنگ خطر را به صدا درآورده است، به امید اینکه مسؤلین محترم این زنگ را بشنوند و
به فکر چاره ای باشند.

و خلاصه باید همۀ افراد و همۀ طبقات در هر لباس و مقام و منصبی که هستند
کارهای خود را به نحو احسن انجام دهند و برای خدا، ارزشهای انقلاب را مدّ نظر قرار
دهند و راه نفوذ دشمنان قسم خورده انقلاب را به درون آن ببندند و ارزشهای والای
اسلام و قرآن را با اعمال خود وارونه جلوه ندهند.

ما همه موظفیم که ضمن دعوت به وحدت و هماهنگی و انسجام در میان اقشار و طبقات
گوناگون ملت، با اعمال و رفتار خودمان، وحدت ملی را که بر پایه های ایمان و تقوا
استوار گشته است بهم نزنیم و حرارت انقلابی را مبدل به سکون و جمود ننمائیم.

مسئولین ما باید با پیروی از رهنمودها و توصیه های امام امّت- قدّس سرّه- و
مقام معظم واقعا به یاری انقلاب و مردم بشتابند و بیش از پیش وارد جامعه شده و
درپی رفع مشکلات برآیند و در نتیجه روح امام امّت را شاد و انقلاب  را- با همکاری و همیاری خالصانه امّت امام-
مصون و محفوظ بدارد.

در پایان فرا رسیدن ایّام مبارکۀ دهۀ فجر و عید بزرگ ملی اسلامی 22 بهمن را به
تمام مسلمانان متعهد به ویژه مقام معظم رهبری و ملت سرفراز ایران تبریک و تهنیت
عرض می کنیم.

نیرومند کیست؟

*پیاوبر اکرم (ص):

«اِنَّ الشَّدیدَ مَن لَیسَ مَن غَلَبَ النّاسّ وَلکِنَّ الشّدیدَ مَن غَلَبَ
علی نفسه».

(مجموعه ورام ج2 ص10)

نیرومند و توانا آنکس نیست که بر مردم پیروز شود بلکه قوی و مفید کسی است که
بر نفس خویشتن غلبه نماید.

قسمت هشتم

مبانی رهبری در اسلام

حجة الاسلام والمسلمین محمدی ری شهری

آنچه در مقالات گذشته مورد بحث بود عبارتند از: تعریف امامت ، مراتب امامت، و
فلسفۀ امامت و اکنون جایگاه امامت و رهبری در اسلام، طی مقالاتی از نظر علاقمندان
به این سلسله مباحث خواهد گذشت.

جایگاه رهبری در اسلام

اسلام برای رهبری سیاسی جامعۀ اسلامی تا چه اندازه اهمیت قایل است؟ آیا مسئلۀ
رهبری در ردیف مسائل اصولی اسلام قرار دارد یا بدین پایه از اهمیت نمی رسد؟ و
بالاخره آیا امامت از اصول دین است چنانچه شیعه می گوید، یا از فروع دین است آن
طور که اهل سنت معتقدند؟ برای پاسخ به این سؤال، دو مسئله باید مورد بررسی قرار
گیرد:

1- معیار شناخت اصول وفروع دین.

2- آیات و احادیثی که در زمینۀ جایگاه رهبری در اسلام وارد شده است و تطبیق
آنها با معیار مذکور.

معیار بازشناسی اصول دین

همانطور که در مبحث عدل از سلسله درسهائی از اصول عقائد اسلامی[1] توضیح
دادیم: دین، عبارت است از برنامۀ تکامل انسان، و اصول دین به معنای پایه های اصلی
و اساسی آن برنامه است، و فروع دین شاخه های است که بر این پایه ها استوار می
گردند. هیچ دلیلی که اثبات کند اصول و یا فروع اسلام منحصر است در آنچه به عنوان
اصول دین و یا فروع دین معروف شده وجود ندارد، تنها معیار و ضابطه برای تشخیص اصول
اسلام و جداسازی آن از فروع، نقش آنچه به عنوان پایه های اسلامی مطرح می شود در
تحقق عینی آرمانهای توحیدی و ارزشهای اسلامی است.

و بر این مبنا، اگر عقیده و یا عملی در عینیت یافتن اسلام در امعه آنقدر نقش
داشته باشد که بدون آن، اسلام مفهوم واقعی خود را دست بدهد، آن عقیده و یا عمل از
اصول بنیادین این آئین آسمانی محسوب می گردد، اکنون با عنایت به این ضابطه جایگاه
امامت و رهبری را از دیدگاه قرآن و حدیث مورد بررسی قرار می دهیم:

جایگاه رهبری از نظر قرآن

از نظر قرآن کریم امامت و رهبری اصلی ترین شرط تحقق عینی اسلام ناب در جامعۀ
بشر است و بر این اساس در میان اصول بنیادین اسلام، باید از والاترین جایگاه
برخوردار باشد، در این زمینه دو تعبیر ذیل در قرآن کریم جداً شایان تأمل و دقت
است:

1-امامت پیمان خدا است

قرآن کریم امامت و رهبری امّت توسط انسان کامل را که موقعیت فوق نبوت است، عهد
و پیمان الهی می نامد:

«وإذا بتلی إبراهیم ربه بکلمات فأتّمّهن قال إني جاعلک للناس إماما قال ومن
ذریّتی قال لاینال عهدی الظالمین.»[2]

و هنگامی که خداوند ابراهیم را به شکلهای مختلف آزمایش کرد و او بخوبی از عهدۀ
آن آزمایش ها برآمده «خداوند فرمود» که من تو را امام برای مردم قرار دادم
«ابراهیم گفت» از دودمان من «نیز امامانی قرار ده» خداوند فرمود: پیمان من «مقام
امامت» به ستمکاران نمی رسد.

در این آیۀ کریمۀ خداوند امامت را پیمان خود نامیده و تأکید می کند که تنها
کسی می تواند امانت دار این پیمان گردد که در تمام عمر، مطلقاً آلوده به ظلم
نگردد،[3] اکنون
باید دید که مقصود از پیمان بود رهبری انسان کامل چیست؟ و خداوند با امام قرار
دادن انسان کامل با چه کسی و چگونه پیمان می بندد.

ظاهراً تردیدی نیست که طرف پیمان در مسئلۀ رهبری مردم هستند، خداوند متعال با
امام قرار دادن انسان کامل برای مردم، در واقع با آنها پیمان بسته که آنها را به
سعادت و کمال شایسته خود برساند، تکامل مادی و معنوی انسان که در فلسفۀ نبوت استدر
گرووفا کردن او به پیمان امامت و رهبری الهی است، یعنی اگر مردم به پیمان خدا وفا
کنند و تسلیم رهبری که خداوند امامت او را تأیید کرده بشنود، خداوند نیز به پیمان
خود وفا می کند و نعمت و سعادت و خوشی دنیا و آخرت را به آنها عنایت می فرماید.[4]

2- امامت راه پروردگار است

انبیاء الهی در مقابل کارهائی که برای هدایت و نجات و آزادی مردم انجام می
دادند هیچ گونه مزد و پاداشی طلب نمی کردند، آنها خدمتگزارانی بودند بی مزد و منّت
و این نکتۀ بسیار مهمی است در رهبری راهبران الهی که قرآن کریم مکرر برآن تأکید
نموده است، نخستین پیامبر اولواالعزم حضرت نوح (ع) صریحاً اعلام می فرمودکه خدماتش
به جامعه مجانی است، حضرت هود، صالح، لوط و شعیب هم به این معنا تصریخ می فرمودند.[5]

نکتۀ مهم و قابل توجه این است که پیغمبر اسلام (ص) به دستور خداوند متعال ضمن
نفی هرگونه درخواست مادی در مقابل خدماتش، 
مودّب قربی و دوستی نزدیکانش را به عنوان مزد رسالتش طلب می نماید، در سورۀ
شوری آیۀ 23 چنین آمده است:

«@è% Hw ö/ä3è=t«ó™r& Ïmø‹n=tã #·ô_r& žwÎ) no¨ŠuqyJø9$# ’Îû 4’n1öà)ø9$#».

بگو در مقابل خدمتم مزدی از شما نمی خواهم جز دوستی نزدیکانم.

در اینجا چند سؤال مطرح است:

اولا: چرا پیغمبر اسلام دوستی نزدیکانش را به عنوان پاداش رسالت خود خواسته؟

ثانیاً: مودّت قربی چگونه می تواند پاداش خدمات پیامبر اسلام در موقعیت نبوت و
رسالت باشد؟

ثالثاً: نزدیکانی که مودّت و دوستی آنها پاداش رسالت پیغمبر است چه کسانی
هستند؟

قرآن کریم خود به این سؤال ها پاسخ داده است، در سورۀ سبأ آیه 48 می خوانیم:

«ö@è% $tB Nä3çFø9r’y™ ô`ÏiB 9ô_r& uqßgsù öNä3s9 ( ÷bÎ) y“̍ô_r& žwÎ) ’n?tã «!$# ( uqèdur 4’n?tã Èe@ä. &äóÓx« Ӊ‹Íky­».

بگو آنچه من از شما
مزد رسالت خواستم آن هم به سود شما است، مزد من فقط با خدا است، مزد من فقط با خدا
است و او بر هر چیز گواه است.

یعنی من هرگز چیزی را
برای نفع شخصی خود از شما نخواسته و نخواهم خواست من هم مثل همۀ پیامبران خدا بی
مزد و منت خدمتگزار مردم هستم و آنچه را به عنوان مزد مزد طلب کردم در حقیقت، چیزی
نیست که منافع شخصی مرا تأمین کند، بلکه به عکس منافع شخصی و اجتماعی شما را تأمین
می نماید، و این تعبیر برای تأکید بر اهمیت مسئله است.این موضوع در آیۀ 57 از سورۀ
فرقان توضیح بیشتری داده شده است:

«ö@è% !$tB öNà6è=t«ó™r& Ïmø‹n=tã ô`ÏB @ô_r& žwÎ) `tB uä!$x© br& x‹Ï‚­Gtƒ 4’n<Î) ¾ÏmÎn/u‘ Wx‹Î6y™».

بگو من از شما مزد رسالت نمی خواهم، اجر من همین بس که هر که بخواهد راه پروردگار
خود را پیش بگیرد.

وقتی این سه آیه را که دربارۀ مزد رسالت پیامبر اسلام است کنار هم بگذاریم و
جمع بندی کنیم، به سادگی به این نتیجه می رسیم که قرآن کریم افراد خاصی از نزدیکان
پیغمبر اسلام را به عنوان راهنمای راه خداوند متعال که همان راه تکامل انسان اسا
معرفی می کند و توصیه و تأکید می نماید که مسلمین برای حفظ منافع فردی و اجتماعی
خود با آنها پیوند مودّت برقرار سازند.

دقیقاً مثل اینکه کسی بگوید: اگر می خواهی به مقصد برسی راهنمایان این راه را
دوست داشته باش، این به سود تو است، چون این پیوند سبب می شود که گمراه نشوی و
مقصد را گم نکنی. بنابراین مقصود قرآن کریم از کسانی که مودّت آنها را واجب دانسته
نیز تا حدودی مشخص می شود، که مقصود افرادی از نزدیکان پیامبر اسلام است که سمت
هدایت و راهنماعی و رهبری جامعۀ اسلامی از جانب خداوند متعال به آنها سپرده می
شود، زیرا رهبر الهی است که راه خدا را آنگونه که هست دقیقا می داند و می تواند
جامعه را به این راه هدایت نماید و آنها چنانکه در احادیث قطعی از پیامبر اسلام
(ص) آمده، اهل بیت عصمت و طهارت هستند.

محدثین اهل سنت[6] ار ابن عباس
روایت کرده اند که وقتی آیۀ «مودّت قربی» نازل شد، اصحاب گفتند:

«یا رسول الله من قرابتک الذین وجبت علینا مودّتهم؟»

ای رسول خدا کیستند نزدیکانت که خداوند مودّت آنها را واجب نموده است؟

پیامبر اسلام فرمودند:

«علی و فاطمة وَابناهُما.»[7]

آنها عبارتند از: علی و فاطمه و دو فرزند آنها.

جمع بندی و نتیجه گیری مذکور صریحاً در دعای ندبه ذکر شده است، در این دعا در
مقام نیایش خطاب به خداوند متعال چنین می گوئیم:

«ثمّ جعلت اجر محمد صلواتک علیه و آله مودّتهم في کتابک فقلت: «قل لا أسألکم
علیه اجرا إلا المودّة في القربی» وقلت: «ما سألتُکم من اجر فهو لکم» وقلت: «ما
أسألکم علیه من أجر إلا من شاء أن یتَّخذ إلی ربّه سبیلاً» فکانوا هم السبیل إلیک
والمسلک إلی رضوانک».

… سپس مزد محمد (درود تو بر او و خاندانش) را در کتاب خود قرآن، مودّت آنها
«اهل بیت» قرار دادی و گفتی بگو: «من در مقابل خدمتم از شما مزدی نمی خواهم جز
مودّت قربی» و گفتی: «آنچه به عنوان مزد خواستم به سود شما است» و گفتی: «من از
شما مزد نمی خواهم، اجر من همین بس که هر که بخواهد راه پروردگار خود را پیش گیرد»
بنابراین آنها «خاندان رسالت» راه تو و طریق وصول به مرضات تو بودند.

نکتۀ قابل توجه این که قرآن کریم نه تنها امامان خاندان رسالت را راهنمایان
راه خدا، بلکه آنان را راه خدا می داند، نمی گوید: امام راهنما است بلکه می گوید:
امام راه است، تأکید بر این که تکامل مادی و معنوی انسان و وصول او به فلسفۀ
آفرینش خویش راهی جز امامت رهبری رهبران الهی ندارد.

امام راحل سلام الله علیه و فقه سنتی

آیت الله محمدی گیلانی

قسمت دوم

*اتّصال طریقۀ فقهاء امامیّه سلام الله علیهم بوحی: کتاب الله تعالی و سنت
رسول الله صلی الله علیه وآله.

*کتاب الله تعالی همین قرآن موجود در دست عموم مسلمین است که صحابۀ کبار بعد
از رحلت رسول الله (ص) آنرا جمع و تدوین نمودند، اول آن «بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله ربّ العالمین» و آخر آن «من الجنّة والنّاس» است.

*قصد تحریف در روایات فریقین، مدسوس است.

*ائمه آل البیت (ع) قولاً و عملاً بر همین قرآن مهر صحّت زدند.

*و سنّت، قول و فعل و تقریر رسول الله (ص) است بدالت قرآن، و رسول الله (ص)
قول و فعل و تقریر ائمه آل البیت (ع) را تالی بیان خود قرار دادند بدلالت حدیث
ثقلین، صحیفۀ جامعه و جفر و مصحف فاطمه (ع).

گفتیم: مقصود امام راحل (س) از فقه سنتی در وصایای متکرّر شفاهی و کتبی آن
حضرت، فقهی است که بر طریقۀ فقهای امامیّه (س) مبتنی باشد، در میان فقهاء اسلام
فقط این طاعفه اند که دینشان را در همۀ ابعاد از وحی یعنی قرآن و سنت اخذ می کنند
و رأی و قیاس و اجتهاد، بدون مأخذ وحی و مصدر عصمت در نزد آنان بی اعتبار است و
این قولی است که جملگی برآیند، و از بدیهیات طریقۀ این طایفه است و توارثاً اخلاف
از اسلاف این امانت الهی و ودیعۀ نبوی را تناول می نمایند و در صیانت آن نهایت
مساعی را مبذول می دارند و در محافظت آن از انحراف و بدعت تا پای جان و قربانی
عزیزان، استقامت می ورزند و به شهادت تاریخ قطعی شهداء فضیلتی را در این استقامت
کم نظیر تقدیم آستان شریعت نموده اند سلام الله علیهم اجمعین.

و باید چنین باشند، زیرا آنان امناء الله تعالی و خلفاء رسول الله (ص) و حصون
اسلامند چنان که به این نعوت و اوصاف در احادیث کثیره، منعوت و موصوف شده اند.

این طایفه جلیله اند که به تمام وصیعت رسول الله (ص): «انی تارک فیکم الثقلین
کتاب الله و عترتی اهل بیتی فانّهما لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض» و وصیعتنامه
سیاسی و الهی رهبر عظیم انقلاب اسلامی آن براعت استهلال شده است، عمل می کنند، و
مدار فتوی که منصب الی است: «قل الله یفتیکم» در نزد آنان همانا کتاب الله تعالی و
سنت یعنی قول و فعل و تقریر معصوم است و بس.

کتاب الله

اما کتاب الله تعالی همین قرآن موجود و متداول میان همۀ فرق مسلمین است که
معجزۀ خالدۀ همۀ پیمبران صلوات الله علی نبینا وآله و علیهم، و مشتمل بر جمیع
معارف حقه و کلیات شریعت است و همان است که صحابۀ محترم بعد از ارتحال رسول الله
(ص) آن را از سطور و صدور اصحاب کبار، جمع و تدوین نمودند و در عصر خلافت عثمان و
گستردگی فتوحات، ضرورت اقتضاء کرد که آن مدوّن مبارک تکثیر شود خلیفه امر نمود که
نسخه هائی متعدد طبق نیاز کشورهای مفتوح استنساخ شود، و چنان شد که امر کرده
بودند، تعدادی از آنها را به مکه و شام و بصره و کوفه و یمن و بحرین ارسال نمودند
و یک نسخه در مدینه ماند و از همان نسخ است که نسخه های قرآن مجید در اعصار بعدی
تدریجاً استنساخ و تکثیر گردیده و می گردد، و همین قرآن است که جمیع فرقه های مسلمین
با آن همه اختلافاتی که در اصول عقائد و مسلکهای فقهی دارند، در قرون و اعصار
گذشته و عصر حاضر به آن تمسک می کنند، و همۀ نسخه های آن با هم متطابق و متحدند و
هیچگونه تفاوتی از از لحاظ زیادت و نقصان در آنها نیست و در ترتیب سوره و آیات
متوافقند، و همین قرآن متداول در دست مسلمین است که همۀ ائمه اهل البیت صلوات الله
علیهم قولاً و عملاً بر آن مهر صحت من عندالله تعالی زدند و همین قرآن، انیس و
جلیس آن بزرگواران در روز و شب بوده و تلاوت می فرمودند، و اصحاب خود را در علاج
تعارض اخبار تعلیم می دادند که اخبار متعارضه را به همین قرآن عزیز عرضه بدارند و
آن خبری که موافق قرآن است اخذ کنند وآن خبری که مخالف قرآن است، باطل و مردود
شمرده و به دیوارش بزنند… همۀ اینها که گفته شد، نیازی به استدلال ندارد، زیرا
جمیع ملت اسلام به آنها متدین و معتقدند.

و از اینجا روشن می شود که قصه تحریف قرآن منقول در روایات فریقین مانند آیات
مزعومه دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین (ع) در روایات شیعه و مانند آیات مزعومه دربارۀ
رجم در زنای محصن و زنای شیخ و شیخه و نظیر اینها در صحاح اهل سنت، قصه ای است
مدسوس از دشمنان اسلام، خصوصاً از یهود عنود، و از این رو است که علماء فریقین،
هیچگونه بهائی به آنها نداده اند و در همان کتب روائی، مدفونشان ساخته اند، و بدین
وسیله راه طعن به کتاب الله تعالی را بر روی اعداء اسلام بسته اند، و مساعی شیطانی
آنها را در ایراد وهن و وسوسه در حریم حجیت کتاب الله تعالی بی حاصل کرده و آنها
را خائب و نومید نمودند. پس قرآنی که امروز در دست مسلمین است و در اعصار و ازمان
گذشته نیز در دست مسلمین بوده همان قرآنی است که خداوند متعال تنزیل آن را در
آخرهای عمر رسول الله (ص) تکمیل کرده و خاتمه داد و آن حضرت در طول رسالت خویش هر
وقت آیه یا آیاتی بر وی نازل می شد بر حضار تلاوت می فرمود و هر چه که محتاج به
تفسیر و بیان بوده برای آنها تفسیر و تبیین می نمودند و به ویژه به امیرالمؤمنین
(ع) تلقین می کردند و او را به حفظ کتاب الله تعالی و نوشتن آن امر می فرمود و بعد
از حجرت به مدینۀ طیبه، مسلمین را به آموختن کتاب تشویق می فرمودند و آنان نیز در
امتثال فرمان آن جنا ب مبادرت می ورزیدند، سپس آنها را به کتابت و حفظ قرآن شریف
ترغیب می کردند و آنها نیز در مقام اطاعت فرمان حضرتش به مسابقه برمی خاستند و
آنچه از آیات کریمه قرآن را که از حضرتش تلقی می کردند برلوحه های نوشتنی مرسوم
زمان می نوشتند، و اسماء سوره ها و مکان آیات را در سوره ها از رسول الله (ص) به
تعلیم الهی می آموختند و بعد از رحلت آن حضرت، اصحاب محترم آن حضرت آنها را جمع و
تدوین کردندو بر حسب ضرورت چنانکه گفتیم تکثیر نسخه نموده و در میان مسلمین ساکن
در کشورهای مفتوحه توزیع کردند که آغاز همه نسخه ها: «بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد الله ربّ العالمین» و پایان همۀ آنها: «من الجنة والناس» بوده که هم اکنون
نیز چنین است.

سنّت

و اما سنت: قول و فعل و تقریر رسول الله (ص) است که خدای تعالی آنها را تالی
کتاب الله تعالی قرار داده و چنانچه گذشت می فرماید: «انزلنا الیک الذکر لتبین
للناس ما نزل الیهم» (النحل- 44)- از غایات انزال ذکر یعنی قرآن بر تو این است که
آنچه تدریجا دربارۀ سعادت مردم از احکام و غیر آنها نزول یافته برای آنان تبیین
نمائی.

این تبیین گاهی با قول و گاهی با فعل و عمل رسول الله (ص) انجام می گیرد و
گاهی هم با تقریر آن حضرت، عملی را که دیگری در مرأی و محضرش انجام داده است، تحقق
می یابد و همۀ اینها، تبیین «ما نزّل الیهم» از ناحیۀ آن حضرت است که حدود هر یک
از این امور در کتب اصول فقه مبسوطا بیان گردیده و تعرض آنها بیرون از مقصد ما
است، و از این رو به اشاره اکتفا کردیم.

و همان گونه که خداوند عزوجل بیان رسول الله (ص) را تلو بیان قرآن قرار داده
است، رسول الله (ص) نیز بیان عترت یعنی اهل بیتش را تالی تبیین خویش قرار داده است
که مدلول حدیث ثقلین است.

حدیث

و حدیث: کلامی است که سنت یعنی قول و فعل و تقریر رسول الله (ص) و خلفاء
معصومین آن جناب صلوات الله و سلامه علیه و علیهم را حکایت می کند، و بعبارة اخری:
خبر حاکی از قول و فعل و تقریر معصومین (ع) دربارۀ اصول و فروع سنن و اخلاق و
احکام و فرائض و حتی حدیث قدسی، در اصطلاح متشرّعین به شریعت اسلام، حدیث نامیده
می شود، پی حدیث یعنی خبری که مرآت انوار سنت رسول الله و آل بیت معصومین آن
بزرگوار (ع) می باشد که جام سعادت نمای دنیا و آخرت است.

و فریقین اتّفاق دارند بر اینکه رسول الله (ص) عنایت و اهتمام مخصوصی به
امیرمؤمنین علی (ع) داشت و در تعلیم و تأدیب و تربیت وی در میان اصحابش، نهایت
اعتناء را بذل می فرمودند، و آیات نازله را در هر مکان و زمان بروی قرائت می فرمود
و آن جناب می نوشتند و برای وی مجملات و متشابهات و ناسخ و منسوخ و عام و خاص را
بیان می کردند. و نوامیس شریعت و احکام دین حنیف و هر آنچه که دخیل در سعادت دنیا
و آخرت بشر بود بر او املاء می نمود، و آن جناب نیز می نگاشت و در حیات رسول الله
(ص) همۀ آنها را به صورت کتابی تدوین تدوین نمودند بنام صحیفۀ جامعه، و کتابی دیگر
مدون فرمودند که مشتمل بر احکام دیات و فرائض بوده و بر غلاف شمشیرش می آویختند.

حدیثی صحیح و جامع در این باب در اصول کافی از ابی بصیر روایت می کند:

«قال: دخلت علی أبي عبدالله علیه السّلام فقلت له: جعلت فداک إنۀي أسألک عن
مسألة، ههنا أحدٌ یسمع کلامي؟ قال: فرفع أبوعبدالله (ع) ستراً بینه و بین بیت آخر
فأطلع فیه ثمَّ قال: یا أبا محمد سل عما بدالک، قال: قلت: جعلت فداک إنَّ شیعتک
یتحدّثون أن رسول الله (ص) علّم علیّاً (ع) باباً یفتح له منه ألف باب؟ قال: فقال:
یا أبا محمد علم رسول الله (ص) علیّناً (ع) ألف باب یفتح من کلّ باب ألف ألف باب
قال: قلت هذا والله العلم قال: فنکت ساعة في الأرض ثمَّ قال: إنّه لعلم وما هو
بذاک.

قال: ثمّ قال: یا أبا محمد! و إنَّ عندنا الجامعة و ما یدریهم ما الجامعة؟
قال: قلت: جعلت فداک و ما الجامعة؟ قال: صحیفة طولها سبعون ذراعاً بذراع رسول الله
(ص) و إملائه من فلق فیه وخطّ عليّ بیمینه، فیها کلّ حلال و حرام و کلّ شيء یحتاج
النّاس إلیه حتی الأرش في الخدش و ضرب بیده إليَّ فقال: تأذن لي یا أبا محمد؟ قال:
قلت: جعلت فداک إنما أنا لک فاصنع ماشئت، قال: فغمزني بیده و قال: حتی أرش هذا-
کأنّه مغضب- قال: قلت: هذا والله العلم قال: إنّه لعلم ولیس بذاک.

ثمّ سکت ساعة ثمَّ قال: وإنّ عندنا لمصحف فاطمة (ع) و ما یدریهم ما مصحف فاطمة
(ع)؟ قال: قلت: و ما مصحف فاطمة (ع)؟ قال: مصحف فیه مثل قرآنکم هذا ثلاث مرّات،
والله ما فیه من قرآنکم حرفٌ واحدٌ، قال: قلت: هذا والله العلم قال: إنّه لعلم وما
هو بذاک.

ثمَّ سکت ساعة ثمَّ قال: إنَّ عندنا علم ما کان و علم ما هو کائن إلی أن تقوم
السّاعة قال: قلت: جعلت فداک فأيٌ شيء العلم؟ قال: ما یحدث باللیل و النهار، الأمر
من بعد الأمر، والشيء بعد الشيء، إلی یوم القیامة.»

(ج1- ص239 الی 240)

-ابو بصیر می گوید: خدمت امام صادق (ع) رسیدم و عرض کردم فدایت شوم سؤالی دارم
آیا در اینجا کسی کلامم را می شنود؟ آن حضرت (ع)، پرده ای را که بین او و اطاق
دیگر افراشته بود، بلند کرد و نگاهی در آن افکند، سپس فرمود: ای ابا محمد هرچه می
خواهی سؤال کن. گفتم فدایت شوم، شیعیان شما را روایت می کنند که رسول الله (ص)
بابی و از علم به علی (ع) آموختند که از آن هزار باب بر او گشوده شد؟ فرمودند: ای
ابا محمد، رسول الله (ص) هزار باب از علم به علی آموختند که از هر بابی هزار باب،
بر او گشوده گردید، عرض کردم: این است سوگند به خدای تعالی علم کامل! ابوبصیر می
گوید: آن بزرگوار ساعتی، عصای خویش را همچون غمناکی بر زمین می زد سپس فرمودند:
یقیناً این، علم است، ولی این علم، آن علم «کامل به ویژه آل بیت (ع)» نیست.

سپس فرمودند: ای ابا محمد نزد ما «جامعه» هست و مردم چه می دانند که «جامعه»
چیست؟ عرض کردم: فدایت شوم «جامعه» چیست؟ فرمودند: صحیفه ای است، طول آن هفتاد
ذراع به ذراع رسول الله (ص) و املاء آن بزرگوار و دستخط مبارک علی که در آن همۀ
حلال ها و حرامها مرقوم است و هرچه که مردم بدان نیازمندند در آن آمده است حتی دیۀ
خراش بریدن و در این هنگام دست مبارک خویش را به سویم دراز کرد و فرمودند: به من
اذن می دهی؟ عرض کردم من مملوک تو هستم هر چه می خواهی انجام ده، پس با دست مبارکش
فشار داد، فرمودند: حتی دیۀ این فشار- گوئی آن بزرگوار خشمناک بود- عرض کردم: این
است والله علم کامل؟ فرمودند: این البته علم است ولی آن علم نیست؟

سپس ساعتی سکوت اختیار نموده آنگاه فرمودند: در نزد ما «جفر» است و مردم چه
میدانند «جفر» چیست؟ عرض کردم «جفر» چیست؟ فرمودند: وعائی از چرم است که در آن علم
پیامبران اوصیاء و علم علماء گذشتۀ بنی اسرائیل است، عرض کردم: این همان علم است؟
فرمودند: این البته علم است ولی نه آن علم.

سپس ساعتی درنگ فرمودند و آنگاه گفتند در نزد ما مصحف فاطمه (ع) است و مردم چه
می دانند که مصحف فاطمه (ع) چیست؟ عرض کردم مصحف فاطمه (ع) چیست؟ فرمودند: مصحفی
است که حجم آن سه برابر حجم قرآنتان می باشد، ولی به خدا سوگند یک حرف از قرآنتان
در آن نیست، عرض کردم: این والله علم کامل است؟ فرمودند: این البته علم کامل است
ولی نه آن علم.

آگاه ساعتی ساکت ماندند، سپس فرمودند: در نزد ما علم ما کان وعلم ما هو کائن
تا روز قیامت است، عرض کردم: فدایت شوم این والله همان علم مخصوص است؟ فرمودند:
این البته علم است ولی نه آن علم.

عرض کردم فدایت گردم: پس آن علم مخصوص چه چیز است؟ فرمودند: آنچه که در شب و
روز پدید می آید و امری به دنبال امری و چیزی بعد از چیزی تا روز قیامت حادث می
شود.

اصول اعتقادی اسلام معاد

پل صراط

آیت الله حسین نوری

در بحث معاد به این مطلبباید توجه کنیم که اصل «معاد» یعنی برانگیخته شدن
انسانها از قبور و حضور آنها در صحنۀ قیامت- پس از گذراندن جهان برزخ- برای دریافت
نتائج اعمالی که در صحنۀ زندگی دنیا انجام داده اند «عقلی» است به این معنا که هر
انسانی به حکم عقل خود پس از ایمان به وجود خداوند حکیم و قادر و عادل به لزوم حشر
و نشر و معاد پی می برد و به آن اعتقاد حاصا می کند- چنانکه شرح این مسائل در
مقاله های قبلی نیز داده شده- ولی برای پی بردن به خصوصیات و جزئیات امور مربوط به
«معاد» راهی جز نقل یعنی آیت قرآنی و احادیثی که از اهل بیت وحی و عصمت سلام الله
علیهم صادر گردیده است نداریم و تا کنون در طی مقاله هایی برخی از خصوصیات قابل
بحث قرار گرفته است و اکنون در این مقاله بحث ما پیرامون «صراط» است.

رئیس المحدّثین عالم بزرگوار اسلامی شیخ صدوق در «کتاب عقاید» خود (که همۀ
مطالب آن از آیات قرآنی و روایات اهل بیت (ع) اتّخاذ شده است) می گوید:

اعتقاد ما این است که «صراط» حق است و آن پلی است بر روی جهنم کشیده می شود که
عبور همۀ مردم از آن صورت خواهد گرفت و خداوند در مورد آن فرموده است:

«bÎ)ur óOä3ZÏiB žwÎ) $ydߊ͑#ur 4 tb%x. 4’n?tã y7În/u‘ $VJ÷Fym $wŠÅÒø)¨B.»[1] «یعنی
هیچ یک از شما انسانها نیست مگر اینکه از روی جهنم خواهید گذشت و بر آن اشراف پیدا
خواهید کرد و این حکم حتمی پروردگار است.»[2]

استاد بزرگوار ما علامۀ طباطبایی رضوان الله علیه نیز در تفسیر همین آیه می
گوید: روایاتی که در تفسیر این آیه وارد گردیده است با روایاتی که مربوط به صراط
است و آن پلی است که بر روی جهنم کشیده می شود و مردم از جانب خداوند مأمور می
شوند که از روی آن عبور کنند و اشخاص نیکوکار از آن عبور می نمایند و افراد گناهکار
از روی آن به جهنم سقوط می کنند ارتباط دارد و لذا شیخ صدوق این آیه را با موضوع
پل صراط ارتباط داده است.[3]

شیخ بزرگوار مفید (ره) می گوید: صراط در لغت به معنای راه است و به همین
مناسبت است که دین اسلام صراط نامیده می شود چه اینکه دین اسلام راه فلاح و سعادت مردم
است و نیز به همین جهت است که ولایت حضرت امیرالمؤمنان و امامانی که از ذریّۀ آن
حضرت می باشند «صراط» نامیده شده است زیرا ولایت اهل بیت (ع) وسیله ای است که
انسان در کلیّۀ مراحل زندگی از راهنمائی های اهل بیت (ع) وسیله ای است که انسان در
کلیّۀ مراحل زندگی از راهنمائی های اهل بیت (ع) پیروی می کند و آنان را الگو و
اسوۀ زندگی خود قرار می دهد و لذا امیرمؤمنان (ع) می فرمود من صراط مستقیم خداوند
و دستگیرۀ محکم الهی که هرگز گسستگی در آن راه ندارد هستم و در اخبار اهل بیت (ع)
این مطلب آمده است که «در روز قیامت راه بهشت از روی پلی که بر روی جهنم کشیده شده
است می باشد و برای ورود به بهشت راهی جز عبور از این پل وجود ندارد.»[4]

در این مورد باید دانست که احادیث فراوانی از حضرت رسول اکرم (ص) و اهل بیت
گرامش (ع) صادر گردیده است که همگی دلالت بر این موضوع دارند که یکی از مراحل سخت
روز قیامت عبور از پل صراط است و این احادیث به حدی است که در کتاب کفایة الموحدین
که یکی از کتابهای پر ارزش در عقاید استدلالی است می گوید: اعتقاد به پل صراط از
ضروریات دین اسلام است و کسی که آن را انکار کند یکی از ضروریات دین اسلام را
انکار کرده است و لازم است همۀ مکلّفین این اعتقاد که در آخرت جسری بر روی جهنم
کشیده می شود و باید همۀ مردم از آن عبور نمایند را داشته باشند.[5]

در اینجا برای روشن شدن بیشتر این موضوع به ذکر چند حدیث مبادرت می کنیم:

1- حضرت صادق (ع) فرمودند: احوال انسانها در عبور از پل صراط یکسان نیست گروهی
مانند برق از آن عبور می کنند و جمعی به سرعت دویدن اسب و دسته ای مانند راه رفتن
عادی و طائفه ای مثل حرکت کودک چند ماهه که موقه راه رفتن دستهای خود را نیز روی
زمین می گذارند و خود را به سینه می کشند و بالأخره گروهی افتان و خیزان از پل
صراط عبور می نمایند.[6]

این موضوع نیز روشن است که این تفاوت بستگی به اعمال انسانها در زندگی دنیا
دارد.

2- یکی از راویان احادیث به نام «مفضل بن عمر» می گوید از حضرت صادق (ع9 صراط
چیست؟ حضرتش در پاسخ فرمودند: صراط دو تا است: یکی در دنیا و دیگری در آخرت و اما
صراط دنیا عبارت از امامی است که اطاعت آنرا خداوند واجب کرده است و کسیکه معرفت
کامل در حق او پیدا کند و از او پیروی نماید و راهی را که او پیش پای انسانها می
گذارد به پیماید از صراطی که پلی است بر روی جهنم به آسانی می گذرد ولی کسیکه در
در دنیا امام به حق را نشناسد در جهان آخرت هنگام عبور از صراط قدمش می لغزد و در
آتش جهنم سقوط می کند.[7]

3- حضرت باقر (ع) فرمود که حضرت رسول (ص) به حضرت علی (ع) فرمودند:

یا علی در روز قیامت من و تو و جبرئیل بر صراط نشسته ایم و جز کسانی که در دست
آنها نوشته ای که دلالت بر ایمان آنها به ولایت تو باشد نمی توانند از آن غبور
کنند.[8]

4- حضرت باقر (ع) فرمودند ابوذر گفتمن از حضرت رسول اکرم (ص) شنیدم که
فرمودند: رعایت پیوند خویشاوندی (صلۀ ارحام) و رعایت امانت در دو طرف پل صراط قرار
گرفته است کسانی که پیوند خویشاوندی را در نظر گرفته و با خویشاوندان خود ارتباط
لازم را داشته و کمک و مساعدت لازم را انجام داده اند و همچنین کسانی که امانت را
مراعات نموده اند به آسانی از صراط می گذرند و به بهشت راه می یابند ولی کسانی که
وظیفۀ خود را در برابر خویشاوندان مراعات نکرده و همچنین در امانت خیانت کرده
باشند هنگام حرکت از صراط به جهنم سقوط می کنند.[9]

و بالأخره مفاد و رایاتی که از اهل بیت (ع) رسیده است این است که «پل صراط»
دارای مواقف و گردنه هایی است که در هر یک از آنها از این امور که از لحاظ فرهنگ
اسلامی حائز اهمیت می باشند سؤال به عمل می آید:

1- ایمان و خلوص و کمال ایمان

می دانیم ایمان به خداوند متعال دارای مراتبی است و در موقف اوّل انسانها از همین
جهت مورد سؤال قرار می گیردند و البته ایمان به خداوند در صورتی کامل خواهد بود که
فراگیر همۀ اصول و مخصوصاً بر حسب روایات، شامل ولایت اهل بیت (ع) نیز باشد که
حضرت رضا (ع) نیز هنگام عظیمت به طوس در عبور از نیشابور در پاسخ تقاضای بیان
حدیثی از آن حضرت، حضرتش «لا إله إلا الله» را که نخستین پایۀ اصول دین است بیان
کردند و از آن پس فرمودند ولکن «مع شروطها وانا من شروطها» یعنی کلمۀ توحید به
انضمام شرائط آن نتیجه بخش است و من هم جزء آن شرائط می باشم.

2- نماز

در میان وظائف اسلامی «نماز» دارای موقعیّت خاصی است و احادیث فراوانی از حضرت
رسول اکرم (ص) و اهل بیت بزرگوارش صادر گردیده است که همۀ آنها تأکید بر درست بجا
آوردن و مراعات شرائط آن دارند و آنرا ستون دین و سر لوحۀ اعمال انسانها قلمداد می
کنند و سهل انگاری و کوچک شمردن آنرا مورد انتقاد شدید قرار می دهند و در گردنۀ
دوّم صراط سؤال از نماز خواهد بود.

3- ادای مالیات اسلامی

این مطلب روشن است که هر چند برنامۀ اقتصادی اسلام طوری تنظیم شده است که اگر
مورد عمل قرار بگیرد یک نفر فقیر در سطح زمین باقی نمی ماند ولی تا هنگامی که عملی
نشده است و افراد محتاج در جامعه وجود دارد بایدافراد مسلمان احساس مسئوولیت شدید
بکنند و در ادای مالیات اسلامی با برنامه جامع و صحیح هرگز سستی و سهل انگاری
ننمایند تا همۀ افراد از یک سطح زندگی نسبتاً مرفّه برخوردار باشند.

به علاوه مصرف مالیات اسلامی تنها کمک به محتاجان نیست و همواره در جامعه
احتیاجاتی و کاستی هائی وجود دارد که لازم است از راه ادای مالیات اسلامی آن
احتیاجات مرتفع و آن کاستی ها برطرف شود: «جوامع اسلامی احتیاج به مراکز تعلیم و
تربیت، مدارس علوم، بیمارستانها، اصلاح راهها، نشر کتابهای مفید، ساختن پلها و
امثال اینها دارد و یکی از مصارف مالیات اسلامی تأمین این قبیل احتیاجات نیز می
باشد.»

4- روزه ماه رمضان

ماه رمضان در میان ماههای دوازده گانه سال دارای شرافت و فضیلت مخصوصی است
قرآن مجید در این ماه نازل و شبهای قدر در این ماه واقع گردیده است اسن ماهَ، ماه
توجه به خدا و توبه و استقفار بدرگاه حق تعالی است و روزه گرفتن در این ماه بر
افرادی که عذر شرعی ندارند واجب است و یکی از عقبات پل صراط مخصوص پرسش از رعایت
وظیفه ای است که انسانها در این ماه دارند.

5- دین اسلام به منظور برقرار ارتباط میان مسلمانان جهان وظیفه ای به عنوان حج
بیت الله الحرام مقرر فرموده است تا از همۀ اطراف و اکناف گیتی مسلمانان که تمکن
دارند بسیج شوند و در یک نقطه معینی در مجاورت خانۀ خدا گرد آیند تا هم شکوه و
عظمت اسلام را در میان مردم جهان به تماشا بگذارند و هم در ضمن انجام عبادت خداوند
با هم تبادل نظر و تشریک مساعی برای رفع مشکلاتشان به عمل بیاورند و فریاد بیزاری
از کفر و استکبار را از آن نقطه مقدس بگوش مستکبرین برسانند و هر کسی که در راه
تحقق این وظیفه مهم سنگ اندازی کند و موجب بهم خوردن و ضعف این اجتماع یا اختلال
در هدف آن گردد مقصر و مسئول است.

6- پاکیزگی

دین اسلام دین نظافت و پاکیزگی است و در دین الهی به نظافت و پاکی اهمیت فوق
العاده ای داده شده است بطوری که این موضوع یکی از امتیازات این دین محسوب می شود
و بر اساس تعالیم اسلامی باید نور نظافت نه تنها از بدن و لباس و خانه مسلمان بلکه
از کوچه و خیابان و شهر و مملکت آنها بتابد و نیز نه تنها از ظاهر بیله قلب و جان
آنها به نور و پاکیزگی تقوا روشن باشد.

این نکته نیز روشن است که نظافت و پاکیزگی آن وقت در نظر اسلام ارزشمند است که
با کیفیت و فرمول اسلامی انجام بگیرد و در عقبۀ ششم صراط سؤال مربوط به نظافت است.

7- حقوق مردم

شدیدترین مواقف و عقبات پل صراط عقبۀ سؤال از حقوق مردم است که خداوند متعال
سوگند یاد کرده است که از ظلم هیچ ظالمی نگذرد و حق مظلوم را هر که باشد از ظالم
بگیرد.

حضرت صادق (ع) در تفسیر آیۀ شریفۀ «¨bÎ) y7­/u‘ ϊ$|¹öÏJø9$$Î7s9»[10] فرمودند
مرصاد قنطره و گردنه ای است در پل صراط و هرکس که در گردنش مظلمه ای و حقی باشد
نمی تواند از آن بگذرد.[11]

در پایان این مقاله از خداوند برای همۀ مسلمانان توفیق عمل به وظائف اسلامی و
لطف و کمک برای ثابت ماندن گامها در پل صراط و آسان گذشتن از این عقبات را
خواستاریم و این مطلب که در روایات اسلامی مکرّر آمده است که پل صراط از مو دقیقتر
و از شمشیر قاطع تر است شاید کنایه از دقت و قاطعیتی است که در رابطه با موضوعاتی
که ذکر گردید به عمل خواهد آمد «اللهمّ ثبّت أقدامنا علی الصّراط».

دین و زندگی

دین چه نقشی در زندگی انسان دارد؟

سؤالی است که از دیر باز پاسخ آن چنین داده شده است: دین در تمام شئون زندگی
انسان دخالت دارد و در همۀ زمینه ها دستور می دهد و دست انسان را در تاریکی ها می
گیرد و سعادت بشر را تأمین می کند. و این ویژگی تمام ادیان الهی و شرایع آسمانی
است نه ویژگی اسلام. اگر در مسیحیت دین از سیاست جدا است و در شئون اسلامی دخالتی
ندارد به دلیل این است که دین را از محتوای اصلی آن خالی کرده اند وگرنه هر شریعتی
چنین است که در همه شئون، فرمان می دهد. البته در مواردی هم آزادی داده است و دستور
خاصی ندارد و گاهی هم دستور، الزامی نیست و در بعضی از زمینه ها دستور آن مانند
نسخۀ پزشک، راهنمائی و ارشاد است ولی در مسائل اساسی و بنیادین زندگی فردی و
اجتماعی بشر، فرمان قاطع دارد.

آیا معنای این مطلب این است که دین در تمامی زمینه ها برنامۀ عملی سازنده و
تأمین کنندۀ سعادت مادی و معنوی بشر دارد و او را از تفکّر و اندیشه و تلاش برای
یافتن راه زندگی بهتر بی نیاز می کند؟ گویا بعضی بر این پندارند که دین مجموعه ای
است از قوانین عبادی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی، نظامی، بهداشتی و غیر آن که با بکار
بستن آنها، انسان از هر گونه تفکّر و تحقیقی برای دست یابی به سعادت مادی و معنوی
بی نیاز می شود و تنها چیزی که باید برای آن بیاندیشد و در آن زمینه تلاش و تحقیق
نماید، درک مسائل شریعت و احکام دین است. و بر اساس این پندار، تلاش می شود که
مثلا برنامۀ اقتصادی اسلام طراحی و ارائه شود و در مقاله ها و گفتارها و نوشته های
مختلف سخن از اقتصاد اسلامی و برنامه های نظامی اسلام و امثال آن فراوان است.

ما در شماره 109مجله، بخش پاسخ به نامه ها در پاسخ برادر، م- ر- ش از اصفهان،
بطور اجمال این مطلب را مورد تردید قرار دادیم و گفتیم که اسلام دین است نه مجمع
علوم مورد نیاز انسان. و این اجمال موجب سوء تفاهم شده و برخی پنداشته اند که
لازمۀ آن این است که دین از سیاست جدا باشد. برای رفع این توهم لازم دیدیم اصل
مسئله را گسترده تر مطرح نمائیم.

آنچه مسلم است این است که در فقه اسلامی برای هرگونه حرکت یا سکون انسان حکمی
وجود دارد. اگر مجتهد بتواند از منابع اصلی حکم واقعی شریعت را بطور قطع یا براساس
حجّت معتبر بدست آورد، همان را اعلام می کند و اگر ممکن نشد، راههایی در دست است
که به وسیلۀ آنها می توان وظیفۀ عملی و تکلیف فعلی را مشخص نمود. از این جهت است
که می گوییم فقه اسلامی غنی است و در هیچ سؤالی را در زمینه احکام شرع بی پاسخ نمی
گذارد.

گذشته از این، فقه اسلامی در زمینۀ قوانین جزائی و مدنی و معاملات و حل و فصل
منازعات و مواردی دیگر، احکام قطعی و عمومی دارد که در همۀ زمانها و مکانها لازم
الاجرا است و نشانۀ اعجاز و ارتباط این شریعت با غیب جهان است. ولی این مطلب برای
بعضی از افراد موجب اشتباه شده و تصور کرده اند که دین در زمینه های خاصی از قبیل
اقتصاد و سیاست و امور نظامی، برنامه های عملی دائمی و لایتغیّری دارد که با وجود
آنها نیازی به برنامه ریزی و ملاحظه مقتضیات زمان نیست. این اشتباه است. همچنان که
انسان از نظر صنعت و علوم مادی مورد نیاز زندگی باید خود تلاش کند و کمک و
راهنمایی دین در این باره او را از تحقیق، بی نیاز نمی کند، همچنین در زمینه
برنامه های اقتصادی و روش اداره جامعه از نظر سیاسی و ارتباطات بین المللی و
تاکتیکهای نظامی، انسان باید خود تلاش کند و راه صحیح را بیابد.

البته دین درهمۀ زمینه ها محدودیتهایی برای انسان به وجود می آورد و در بعضی
موارد راهنمائیهای خاصی نیز وجود دارد ولی هرگز چیزی به نام اقتصاد اسلامی بعنوان
یک برنامۀ منظم که در همۀ زمانها و مکانها قابل اجراء و غیر قابل تغییر باشد یا
چیزی به نام تاکتیک نظامی اسلام که هرگونه جنگ و دفاعی را در بر گیرد یا یک چارچوب
سیاسی و اداری خاص و مشخصی برای سیاست خارجی و داخلی در اسلام یا هر دین دیگر وجود
ندارد. چرا؟ زیرا حکمت الهی اقتضاء می کند که انسان برای دستیابی به راههای زندگی
و تأمین سعادت و خوشبختی مادی، تلاش و کنکاش کند و بر تجربه و تفکر و بازوی خویش
تکیه کند. اگر بنا بود انسان به وسیلۀ وحی بر حقائق نهفته طبیعت آگاه شود و از
آنها بهره برداری کند و ب نعمت های جهان- بدون مشقّت- دست یابد، از ابتدا د ر بهشت
پدر باقی می ماند و آن آزمایش بدخیم پیش نمی آید که بشر را در این تنگنای تاریک
گرفتار کند تا روزی خویش را از لابلای سنگ و خار و خون بیرون کشد ارادۀ الهی بر
این قرار گرفته است که بشر با تلاش خویش راههای زندگی بهتر را پیدا کند و اسرار
طبیعت را کشف نماید. و اگر بنا بود انبیا با ارتباط غیبی خویش، بشر را بر همۀ
حقائق جهان آگاه سازند، از اولین روز که دین همراه انسان بر زمین پیدا شد، باید
انسان به آخرین پیشرفت و تمدن دست یافته باشد در حالی که یافته های بازمانده از
پیشینیان نشانۀ ساده زیستی و ساده اندیشی آنان است گرچه آثاری از تمدن شگفت آور
نسبی آن زمان نیز دیده شده است.

ادیان و پیشرفت تمدن مادی

البته شکی نیست که انبیا نیز در پیشرفت تمدن مادی سهیم اند. دربارۀ حضرت داوود
(ع) در قرآن می خوانیم «و علمناه صنعة لبوس لکم لتحصنکم من باسکم»- به او ساختن
پوششی یاد دادیم که شما را از حملۀ دشمن نگاه دارد. منظور ساختن زره است که در
دوران گذشته لباس جنگجویان بوده است. و ما چه می دانیم شاید بسیاری از کشفیات و
یافته های مادی بشر نیز از وحی سرچشمه گرفته باشد همچنان که بدون شک راه و روش
زندگی فردی و اجتماعی و برخورد صحیح اخلاقی و برخی قوانین اداری و نظامی از سوی
آنان به مردم ابلاغ شده و در همان جهت نیز بر حسب تکامل و پیشرفت تمدن تغییراتی در
شرایع آسمانی دیده می شود که البته از نظر ریشه و اساس و هدف نهائی یکی است.

خداوند می فرماید: «شرع لکم من الدین ما وصّی به نوحا والَّذی اوحینا الیک وما
وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی ان اقیموا الدین ولا تتفرقوا فیه.»

– شریعتی که برای شما فرستادیم همان است که به نوح سفارش کردیم و بر تو وحی
فرستادیم و به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش نمودیم که دین را بر پادارید و در آن
پراکنده نشوید.

به هر حال شکیدر این جهت نیست که دستورات و ارشادات انبیاء و ائمه (ع) در
پیشرفت تمدن مادی بشر نیز تأثیر به سزائی داشته است ولی سؤال این است که آیا در
زمینه دستورات آنان دائمی و ابدی است و پرونده تکامل مادی را بسته است؟ هرگز چنین
نیست و این بسیار واضح و روشن است. شکی نیست که اگر امروز امام صادق سلام الله
علیه در میان ما بود، دستورات بهداشتی مناسب تمدن امروز می فرمود و مثلا نوع مسواک
و صابون و خمیر دندان را ممکن بود به اصحاب خویش دستور دهد ولی در آن دوران،
براساس تمدن آن روز، دستور نیز در همان محدوده بوده است و مثلا فرموده اند که از
چوب درخت اراک برای مسواک استفاده کنید. و اکنون ثابت شده است که این درخت که در
حجاز فراوان است محتوی ماده ای است که برای بهداشت دهان و لثه و دندان بسیار مفید
است و هم اکنون بعضی از شرکتهای خارجی خمیر دندانی به نام مسواک از ماده ای که در
چوب همین درخت است تهیه می کنند. البته تاریخ ساختن مسواک از چوب این درخت مشخص
نیست و ظاهرا قبل از رسول اکرم (ص) رایج بوده است و چون دستور مسواک از سنن حضرت
ابراهیم خلیل علیه السلام است بعید نیست که تعیین این درخت نیز از سوی آن حضرت
بوده است.

به هر حال این گونه دستورات مقطعی نشانه ای از اعجاز و ارتباط انبیا و ائمه
(ع) با وحی است که خود باز دز معنویت و ایمان انسانها مؤثر است. مراجعه به روایات
و دقت در دستورات بهداشتی که از ائمه اطهار (ع) در آن زمان تاریک و قبل از پیدایش
و کشف حقایق جهان طبیعت و اسرار انسانها به خصوص با توجه به این که آن بزرگواران
در محضر هیچ استادی حاضر نشدند و در هیچ دانشگاهی تحصیل نکردند، انسان را مطمئن می
سازد که آنان از روزنۀ وحی و مواریث رسالت با غیب جهان در ارتباط نزدیک بودند.

با همۀ اینها شکی نیست که بشر برای دست یابی به زندگی بهتر و تکامل در جهات
مادی چه در زمینۀ بهداشتی و چه در زمینه های دیگر از قبیل صنعت و کشاورزی و
دامداری و سایر جهات باید بر فکر و تلاش خویش تکیه کند و با استفاده از یافته ها و
تجارب گذشته پیشرفت نماید.

همین مطلب بدون شک در مسائل اقتصادی و نظامی و سیاسی و نهادهای اجتماعی نیز
صادق است. به عبارت واضحتر: دین در زمینه اقتصاد گرچه دستوراتی کلی یا مقطعی دارد
ولی برنامۀ اقتصاد معین و مشخص که در تمام جوامع بشری با اختلاف فرهنگ ها و منابع
اقتصادی و امکانات و روحیه ها و سایر جهات در زمانها و مکانهای مختلف، ضامن سعادت
و پیشرفت اقتصادی باشد، در دین وجود ندارد و ممکن نیست وجود داشته باشد زیرا این
امر یک قانون مشخص و معینی نمی باشد. هر زمانی و هر مکانی بمقتضای امکانات و منابع
اقتصادی و جهات دیگر که در برنامه ریزی اقتصادی مؤثر است به برنامۀ خاص خود
نیازمند است….

و همچنین است مسائل نظامی. مثلا دستوراتی کلی از رسول اکرم (ص) و امیرالمؤمنین
(ع) در این رابطه به جای مانده است و روش و سیرۀ آن بزرگواران نیز برای ما در
موارد مختلف می تواند الگوی مفید و سازنده ای باشد ولی ممکن نیست آن دستورها برای
جنگهای امروز کافی باشد و ما نیازمند دستیابی به تاکتیکهای نظامی پیشرفته امروز
هستیم.

شاید بر بعضی گران باشد که بگوئیم ما هم اکنون در زمینۀ نظم سیاسی جامعه از
الگوی دوران رسالت و خلافت پیروی نمی کنیم و نمی توانیم پیروی کنیم و آن نظم سیاسی
در این جامعه و در این زمان به کار نمی آید و اصولا دین هم چنین چیزی از ما
نخواسته است. واضح است که در نظام آن روز ارگانهایی از قبیل ریاست جمهوری یا نخست
وزیری و مجلس شوروی و امثال آن به این نظم و ترتیب خاص وجود نداشته است و لازم
نیست ما از همان نظم سادۀ آن روز پیروی کنیم و به اصطلاح این گونه مسائل توفیقی
نیست. همچنانکه در زمینه مسائل اقتصادی به فرمودۀ حضرت امام- قدّس الله نفسه- که
فقهش سنتی و پویا بود، عقود شرعی نیز توقیفی نیست و لذا ایشان بیمه را یک عقد
مستقل می دانستند و «اوفوا بالعقود» را به معنای گسترده ای می دانستند که هرگونه
عقد عرفی را که با اصول و قواعد کلی اسلام مخالف نباشد، دربرمی گیرد. نظام سیاسی و
اقتصادی نیز همین گونه است.

آنچه موجب توهم شده که اسلام در همۀ زمینه ها برنامه دارد این است که در فقه
اسلامی برای همۀ مسائل حکم شرعی وجود دارد: آنچه پیش بیاید از نظر شرعی یا در
محدودۀ نواهی قرار می گیرد و ممنوع و حرام اعلام می شود و در محدوۀ اوامر وجوبی
قرار می گیرد و واجب الاجرا است یا مکروه و یا مستحب است و یا براساس اصل برائت
مجاز است، بنابراین اسلام در همۀ زمینه ها دستور و حکم دارد و همین معنای جامعیت اسلام
است.

صحیح است! فقه اسلامی در همۀ موارد حکمی از احکام پنجگانه را اعلام می نماید و
یا آیا این به معنای برنامه دادن است؟ مثلا بانکداری از لوازم و نیازهای فعالیت
اقتصادی این زمان است، شکی نیست که اگر بانکها تعطیل شوند حرکت اقتصادی نابود می
شود. سؤال این است آیا اسلام در زمینه بانکداری برنامه ای دارد؟ آیا اصولا چیزی به
نام در اسلام وجود دارد؟ آیا اگر فقه اعلام کند که بانکداری مجاز است یا به این
روش مجاز و به آن روش حرام است؛ این به معنای اعلام نوع خاصی از بانکداری است که
ابتکار فقه اسلامی باشد؟! واضح است که چنین نیست. گفتن این که این روش حرام و آن
روش با اصول اسلامی مخالف نیست، به معنای ارائۀ برنامۀ بانکداری اسلامی نمی باشد.
و تازه باید با کمال تأسف بگوئیم که ما در همین زمینه نیز هنوز الگوی مناسب و قابل
اجرا که کاملا با قواعد شرعی تطابق داشته باشد و هیچگونه اشکالی از نظر شرعی
نداشته ارائه نکرده ایم.

از این گذشته آیا اصل برائت که یک اصل عقلی و شرعی است، ملاک عکم اسلامی است
یعنی اگر براساس اصل برائت گفته شود فلان کار مجاز است، آیا این بدان معنی است که
حکم اسلام در این زمینه جواز و اباحه است؟! اگر این مطلب به عنوان ایراد به ما
گفته نشده بود در اینجا از آن یاد نمی کردیم. برای رفع توهم از بعضی طلاب محترم
عرض می کنیم که چنین نیست و هرگز ما نمی توانیم مقتضای اصل برائت را به خداوند
نسبت دهیم بگوئیم این حکم اسلام است که مثلا کشیدن سیگار مجاز است. ما چه می دانیم
شاید حرام باشد. آنچه می توانیم بگوئیم این است که اگر در واقع حرام باشد چون به
صراحت اعلام نشده است عقاب ندارد. این را نمی توان گفت حکم اسلام. و خلاصه مقتضای
اصول را چه الزام باشد و چه برائت نمی توانبه خدا نسبت داد. اگر بر اساس استصحاب
یا احتیاط در موارد علم اجمالی حکم به وجوب یا حرمت چیزی کردیم این را نیز نمی
توان به عنوان حکم خدا و شریعت اسلام اعلام نمود.

بنابراین صحیح است اگر بگوئیم اسلام در این زمینه ها دست بشر را باز گذاشته
است و او همچنان که در زمینه صنعت و بهداشت و کشاورزی و دامداری و سایر شئون تمدن
بشری تکامل می یابد، در زمینه نظام اقتصادی و سیاسی و نهادهای اجتماعی نیز آزاد
است که بر فکر و اندیشه خویش تکیه کند ولی در همه زمینه ها، اسلام اصول و احکام
قطعیه ای دارد که بشر را کنترل می نماید و او را از انتخاب روشهایی که به سلامت
جامعه و رشد معنوی انسان و عدالت اجتماعی لطمه ای می زند- چه بشر درک کند و چه
غافل از آن باشد- منع می نماید. پیشرفت باید در محدوده ای باشد که خداوند مجاز
دانسته است.

همچنین در زمینه قوانین جزائی و حقوقی مدنی و کیفیت بعضی انواع معاملات که در
آن دوران متعارف بوده است و برخی از آنها همیشه مورد نیاز است، احکام قطعیه ای در
اسلام وجود دارد، گر چه در بعضی از آنها اختلافاتی میان فقهای مسلمین دیده می شود
ولی در آن میان، اصولی مورد پذیرش همگان است که بدون شک پایۀ هرگونه قانونگذتری در
جامعه اسلامی باید قرار گیرد. و در موارد اختلاف باید به فقیه اعلم که هم از مبانی
فقهی به طور کامل و دقیق مطلع باشد و هم بر مقتضیات زمان و موضوعات و مسائل
مستحدثه آگاهی کامل داشته باشد همچون امام بزرگوار- قدس الله روحه- مراجعه شود.

ارتباط دین با سیاست

سؤالی در اینجا باقی می ماند و آن این ارتباط دین با سیاست بنابر آنچه گفته شد
چیست؟

پاسخ این است که طبق قانون امامت و براساس این اعتقاد که تعیین امام و رهبر
جامعه از سوی خداوند صورت می پذیرد، سیاست بطور کامل در اختیار دین قرار می گیرد و
این نیز جزء برنامه اصلی دین یعنی انسان سازی است. دین اصولا برای ساختن انسانها و
رساندن آنها به کمال است تا لایق سعادت ابدی در جهان ابدیت شوند و چون لازمۀ آن،
به دست گرفتن قدرت سیاسی جامعه است که بدون آن بر نیروهای اهریمنی گمراه کننده،
نمی توان پیروز شد، طبیعی است که خداوند از نظر تشریع نه تکوین، قدرت سیاسی را به
انبیا و اوصیای آنها واگذار کرده است و این امر روشنترین دلیل بر ولایت فقیه است.

آنچه موجب شده است که در اعتقاد امامیه ولایت انبیا و ائمه (ع) ضروری باشد،
مستلزم آن است که در زمان غیبت مناسب ترین افراد برای ادامه دادن به راه انبیا و
اولیا یعنی فقیه عادل آگاه به مقتضیات زمان و مدیر و مدبّر، ولایت و رهبری جامعه
را به دست گیرد. بنابراین، دین در هر زمانی از سیاست جدا نیست. و به قول یکی از
اساتید: اگر دین سیاست را کنترل نکنید چنین نیست که سیاست او را رها کند بلکه
سیاست تلاش خواهد کرد تا دین را کنترل و محدود نماید و تحت سیطرۀ خویش درآورد
همچنان که در طول تاریخ این مبارزه میان سیاستمداران بی دین و رهبران دین بوده
است. اگر در اسلام دین از سیاست جدا بود چرا هارون الرشید، امام موسی بن جعفر (ع)
را به زندان افکند و او را به شهادت برساند و چرا مأمون، امام رضا (ع) را مسموم
کند. هارون می دانست که در اسلام آن که رهبر دینی است هم او رهبر سیاسی است و نمی
توان موسی بن جعفر (ع) را رهبر دین و او را رهبر سیاست دانست و لذا نمی توانست
وجود او را تحمل کند هر چند تلاشی عملی برای براندازی نظام نداشته باشد و همچنین
سایر طاغوتان زمان که ائمه (ع) را تحت فشار قرار می دادند.

بنابراین معنای این جمله که دین از سیاست جدا نیست و فرمودۀ آیة الله شهید
مدرس که دیانت ما عین سیاست ما است، این است که رهبر سیاسی جامعه اسلامی همان رهبر
دینی است ولی این بدان معنی نیست که نظام سیاسی و اداری ما را بطور کامل، دین،
مشخص نموده است بلکه در این زمینه دست ولی امر مسلمین باز است و طبق مصالح متغیره
و مقتضیات زمان و مکان، سیاست داخلی و خارجی را تعیین می کند هرچند بعضی از اصول
کلی در دیم مشخص شده است.

هدایت در قرآن

قسمت سی و هشتم

تفسیر سوره رعد

مقام خشیت

آیة الله جوادی آملی

«للّذین استجابوا لربّهم الحسنی والذین لم یستجیبوا له أنَّ لهم ما في الأرض
جمیعاً و مثله معه لافتدوا به اؤلئک لهم سوء الحساب و مأویهم جهنَّم و بئس
المِهاد. أفَمن یعلم أنّما انزل الیک من ربّک الحق کمن هو أعمی انّما یتذکر
اولواالألباب. الذین یوفون بعهد الله و لا ینقضون المیثاق. والذین یصلون ما أمر
الله به أن یوصل و یخشون ربّهم و یخافون سوء الحساب.»

(سوره رعد- آیات18 الی21)

نان که دعوت پروردگارشان را اجابت کردند برای آنان بهترین پاداش است و امّا
آنان که دعوت حق را اجابت نکردند اگر دو برابر تمام آنچه در زمین است از آن آنها
باشد، حاضرند آن را فدای راحتی و آسایش خود کنند ولی برای حسابی سخت در نظر گرفته
شده و جایگاهشان جهنم است و چه بر آرامگاهی. آیا کسی که می داند آنچه بر تو نازل
شده از سوی پروردگارت به حق می باشد مانند کسی است که نابینا و کور است و همانا
فقط خردمندان، متذکر و متنبّه می شوند، همان ها که به عهده و پیمان خدا وفادارند و
هرگز پیمان حق را نمی شکنند و آنچه را که خدا امر به پیوند آن کرده است، اطاعت می
کنند و از پروردگارشان خشیت دارند و از سختی حساب می هراسند….

*** 

قرآن کتاب هدایت و نور است

پس از اینکه اصول کلی را (توحید، نبوت و معاد) در سه قسمت خلاصه فرمود و توحید
و معاد را با برهان اثبات کرد و با اشاره به شبهات مربوطه، آنها را پاسخ داد،
قهراً مسئلۀ نبوت هم به عنوان یک امر لازم و ضروری، تلقی شده است زیرا ممکن نیست
قافله از یک مبدئی حرکت کند و به معاد و پایانی برسد و راه نباشد. لذا همچنان که
راه و صراط مستقیم که دین است یک اصل می باشد وجود راهنما هم اصل و ثابت است که
راهنمایان همان معصومین (ع) هستند.

و پس از ردّ شبهات با ادله و برهان، به اثر عملی این اصول می پردازد زیرا
قرآن، کتاب عقلی و علمی نیست که تنها به مسائل فرضی و بحثهای علمی اکتفا کند، بلکه
کتاب هدایت و نور است که هر مطلب عقلی را تبیین فرموده، ترتیب عملی آن را هم در
کنارش ذکر کرده است.

مردم در برابر این ره آورد وحی به دو دسته تقسیم می شوند که این دو را بیان
فرموده و خصوصیت هر یک از این دو گروه را نیز ذکر می فرماید و در نتیجه پایان کار
هر دو دسته را هم بیان می کند.

این طرز بحث در هیچ یک از کتابهای عقلی نیست. و این تنها قرآن است کتاب هدایت
و نور می باشد و لذا همه ابعاد را مطرح می فرماید.

در این آیات شریفه می فرماید که: هر کس پذیرفت پایانی نیک به انتظارش است و
هرکس نپذیرفت رفتار سوء الحساب می شود. آنگاه این دو اثر کلی را به صورت فروعات
ضمنیّه تشریح کرده می فرماید: آن کس که پذیرفت تنها نمی تواند به این اکتفا کند که
من قلبم باید سالم باشد و پذیرفتم، بلکه نشانۀ پذیرشش، همان آثار علمی است. اولین
اثری که ذکر می کند اینکه در پذیرش، نورانیت و بصیرتی است همچنانکه در نپذیرفتن،
کوری . نابینائی است. آنکه پذیرفت جزو اولوالباب و خردمندان است و آنکه نپذیرفت
تهی دل است «افئدتهم هواء».

به عهد خدا وفادار بودن

می فرماید: نشانۀ لبیب و خردمندان بودن این است که به عهده خدا وفادار باشد.

در طی بحث های قبل عرض کردیم که خدای سبحان در سوذۀ احزاب فرمود: دو گروه با
خدا عهد بستند، عده ای وفادار ماندند و عده ای نقض کردند و تفصیل آن گذشت. اینک
بطور اجمال اشاره می کنیم.

در آیۀ 15 سورۀ احزاب فرمود: «لقد کانوا عاهدوا الله من قبل لایولّون
الادبار»- اینها تعهد سپردند که در روز خطر، دین را فراموش نکرده و پشت نکنند.
اینها با این که چنین تعهدی سپردند ولی در روز خطر،  حضور پیدا نکرده و عهد شکنی کردند. آن وقت می
فرماید: بر فرض که شما دین را یاری نکردید، اینطور نیست که برای همیشه در زمین
بمانید «قل لن ینفعکم الفرار ان فررتم من الموت او القتل»- بگو- ای پیامبر- هرگز
فرار سودی برای شما ندارد اگر از مرگ یا قتل خواستید فرار کنید.

و در مقابل این گروه کسانی هستند که دینشان را ادا کردند و پیمان خدا را
نشکستند «من المؤمنین رجالٌ صدقوا ماعاهدوا الله علیه فمنهم من قضی نحبه و منهم من
ینظر و ما بدّلوا تبدیلاً» (احزاب- آیه23) از مؤمنان، مردانی هستند که به آن
تعهدّی که سپردند صادقانه ایستادند، پس برخی از آنها دین خود را ادا کرده و برخی دیگر
منتظرند که نوبتشان برسد و دینشان را ادا کنند و اینان در تصمیم خود هرگز تبدیل
روا نداشته و پشیمان نیستند.

بنابراین، مردم دو دسته اند که در سورۀ احزاب نمونه ای از هر دو گروه ذکر و
بیان شد و آنان که وفای به عهد نمودند لبیب و خردمندند و گروه دوم که نقض عهد کردند
تهی مغزند.

صلۀ رحم

نشانۀ دیگر اولوالالباب، صلۀ رحم است که در بحث گذشته، مقداری بیان شد و صلۀ
رحم یکی از مهمترین مسائل عاطفی است.

آیۀ کریمه نشانۀ مؤمنان خردمند را وفادار بودن به عهد خدا می داند. این یک
رابطه است که میان انسان و خدایش است و هرگز نباید عهد خود را با خدایش نقض کند.

 رابطۀ دیگر بین انسان و بندگان خدا
است که خداوند دستور داده است آن را هم حفظ کنند و به آن پایبند باشند.

و این صلۀ رحم به دو گونه است: 1- صلۀ رحمی است بین انسان و خویشاوندان خود،
2- صلۀ رحمی است که امّت با امام معصوم (ع) دارد (انا وعلی ابواهذه الأمّة). و در
عاق .الدین هم همین دو مطلب مطرح است.

یک وقت انسان، عاق و عاصی است نسبت به پدر و مادر صوری و یک وقت عاق و عاصی
است نسبت به والدین معنوی که قطعاً عقوق و عصیان والدین معنوی اشد است از عقوق و
عصیان والدین صوری.

بهر حال، مسئله صلۀ رحم بقدری مهم است مه همراه با تقوای الهی در اوّل سوره
نساء ذکر شده است «واتقوا الله الذی تساء لون به والأرحام» و در این آیه برای
اینکه به مسئله رحامت، اهمیت بدهد، نام ارحام را در کنار نام مبارک خودش ذکر می
کند. و بالاتر اینکه اگر کسی صله رحم نکند و قطع کند، مشمول لعنت و نفرین الهی و
سوءالحساب خواهد شد.

خشیت و خوف

در ادامۀ آیه، اوصافی را که برای اولوالالباب نقل می کند، خشیت از خدا و خوف
از سوء حساب است. «و یخشون ربّهم و یخافون سوء الحساب». خشیعت را به خداوند نسبت
داده و خوف را به سوء حساب.

خشیت و خوف گذشته از اینکه از نظر ادبی با هم اختلاف دارند، خشیت هرگز به فعل
یا به حادثۀ تلخ نسبت داده نمی شود، یعنی کسی نمی گوید: من از مرض خشیت دارم یا از
سرمای هوا خشیت دارم، پس خشیت را به آن مبدأ فاعلی نسبت می دهند نه به آن اثر.

ولی خوف را هم به آن اثر نسبت می دهند و هم به آن مبدأ فاعلی، پس هم می شود
گفت: من از آن مرض یا از سما خوف دارم، و هم می شود گفت: من از فلان شخص یا فلان
حیوان خوف دارم.

و یم فرق اساسی میان خوف و خشیت است که خشیت آن تأثّر عقلی و قلبی است که
انسان در مقام دل، حریم بگیرد از یک مبدئی و از او بهراسد و او را مبدأ کار بداند.
ولی در خوف چنان تأثر قلبی نیست؛ پس ممکن است قلب یک موحّدی جز از خدا نهراسد امّا
همین موحّد بگوید: من از سرما می ترسم! پس ترس از سرما به این معنی است که با تهیه
کردن اثر عمل برای مقاومت- مانند لباس گرم- آن ترس زائل می شود.

یا می گوید: من از این گروه کفّار می هراسم که مبادا هجوم کنند؛ پس برای اینکه
جلوی هجوم آنها را بگیرم، یک اثر عملی برای دفع تهاجم آنها اینکه جلوی هجوم آنها
را بگیرم، یک اثر عملی برای دفع تهاجم آنها فراهم می کنم و از خود دفاع می نمایم.
این خوف است. و همچنین است ترس از اتومبیل که مبادا تصادف کند؛ پس با احتیاط
راندن، آن را دفع می کند و خوف او از تصادف، همان معنای ترتیب اثر عملی دادن روی
احتیاط است. اما منشأ اثر و مبدأ کار را جز خدا نمی داند.

در قرآن کریم هنگامی که از اولیاء خدا نام می برد می فرماید: آنها جز از خدا
جز از هیچ چیز نمی ترسند «ولا یخشون احداً إلا الله» (احزاب- آیۀ39) زیرا خدای
سبحان را مبدأ تمام کارها دانسته و تمام آثار را از او می دانند.

بنابراین، از غیر خدا خشیت نداشتن، جزء صفات سلبیۀ موحّد است و از خدای سبحان
خشیت داشتن، جزء صفات ثبوتیّۀ موحّد است.

و امّا در مقام خوف می فرماید: «فاوجس في خیفةً موسی» (سوره طه- آیه67) موسی
در درون خود احساس ترس و خوف کرد. موسی که از اولیای خاص الهی است و جز از خدا از
هیچ چیز نمی ترسد، در میدان مسابقه که ساحران چوبها و طنابها را به صورت مار و
افعی درآوردند، احساس ترس در درون خود کرد. این ترس چه بود؟ این همان خوف بود نه
خشیت. او از مار واژدهای ساحران نترسید بلکه ترسش از این بود که مبادا تماشاچیان
بن اعجاز او و سحر ساحران، فرق نگذارند. و لذا در جواب او، خداوند نفرمود که تو از
مار و اژدهای اینها نترس چون حضرت موسی اصلاً از آنها ترس نداشت، بلکه خداوند به
او فرمود: «والق ما في یمینک» تو عصا را بینداز ما مسئله را حل می کنیم و تو پیروز
خواهی شد. یعنی دیگر از نیرنگ و مکر آنها نترس که حتی عوام مردم خواهند فهمید که
کار تو بالا تر است و تو اعجاز می کنی.

مقام خشیت منحصر به عالمان است

بنابراین، خشیت به این معنی است که انسان تأثر قلبی داشته باشد که در قلبش،
شيء یا شخصی را مبدأ بداند و از او بهراسد و حریم بگیرد و برای او حساب باز کند. و
این کار میسور همه نیست، تنها علمای بالله اند که به این مقام والای «خشیت» نائل
می شود: «إنَّما یخشی الله من عباده العُلماء» (سوره فاطر- آیه28)- تنها بندگان عالم
خدایند که از او خشیت دارند.

و امّا خوف، یعنی تربیت اثر عملی و این نه تنها با توحید مخالف نیست که کاملا
با دستورات توحیدی سازگار است. شما وقتی کافری را دیدید، خود را مجهز می کنید؛
وقتی مار و عقرب دیدید، خودتان را حفظ می کنید و مانند آن.

پس خاصیت لبیب بودن، این است که انسان از خدا می ترسد. در سورۀ فاطر، قبل از
بحث خشیت علما از پروردگار، اول آیات الهی را می شمارد و می فرماید: دیگران با
سائر موجودات یکسانند، فقط رنگهایش فرق می کند و این انسان است که با موجودات دیگر
تفاوت دارد: «و من النَّاس والدواب والانعام مختلف الوانه کذلک إنّما یخشی الله من
عباده العُلماء» آیات الهی را که می شمارد، می فرماید به اینکه از مردم، از جنبنده
ها، از دامها، اینها یک ردیف هستند فقط رنگهایشان فرق می کند. در بین آنها، آنها
که ممتازند و فرق دارند فقط علما هستند که از خداوند می ترسند و خشیت دارند.

مرحوم کلینی رضوان الله علیه بیانی از امام صادق (ع) در ذیل آیه کریمه نقل
کرده که: «یعنی بالعلم من صدّق فعله قوله»- منظور از این عالم کسی است که عملش،
سخنش را تصدیق نمی کرد، او داخل در گروه قبلی است.

پس این مؤمنان خردمند و اولوالالباب، تنها از خداوند خشیت دارند. اینها حتی از
جهنم و وء حساب نیز خشیت ندارند؛ البته از جهنم و سوء حساب خائف اند و لذا برای
اینکه به جهنم نروند و حسن حساب داشته باشند، ترتیب اثر عملی می دهند؛ واجبات را
انجام و محرّمات را ترک می کنند.

بر شهوت مسلط شو

*امیرالمؤمنین(ع):

«غالِبِ الشَّهوَةَ قَبلَ قُوَّةِ ضَراوَتِها فَاِنَّها اِن قَوِیَت مَلَکَتکَ
وَ استَقادَتکَ وَلَم تَقدِر عَلی مُقاوَمَتِها».

(غررالحکم- صفحه510) بر شهوت خویش مسلط شو پیش از آن که قوت و شدت یابد و به
تند روی عادت کند. چه آنکه اگر شهوت در خودسری و تجاوز نیرومند گردد مالک و
فرمانروای تو می شود و بهرسو که بخواهد میکشاندت و تو در مقابل نیروی آن، تاب
مقاومت نخواهی داشت.

گوشه ای از سیرۀ امام حسین (ع)

حضرت سیدالشهداء حسین بن علی (ع) در روز پنج شنبه سوم ماه شعبان از سال چهارم
هجری به دنیا آمد و با قدوم مبارکش جهان را منور کرد.

امام حسین سلام الله علیه پنجاه و هفت سال و پنج ماه در دنیا زندگی کرد که هفت
سال آن در خدمت جدَّش پیامبر بزرگ اسلام (ص) بود و سی هفت سال همراه با پدرش
امیرالمؤمنین (ع) و چهل و هفت سال همراه با برادرش امام حسن مجتبی (ع) زیست با این
حساب مدّت خلافتش ده سال و چند ماه است.

*تواضع امام حسین (ع):

روزی حضرت بر مستمندانی گذشت که بر عبائی نشسته، مشغول خوردن نان بودند. اجابت
کرده کنارشان بر زمین نشست و فرمود: اگر نه این بود که غذای شما صدقه است، هر آینه
همراه شما می خوریم. آنگاه آنان را به خانۀ خود دعوت فرمود و آنها را نیکو اطعام
کرد و لباس پوشانید و مبالغی پول داد.

*جود و سخاوت حضرت:

یک نفر اعرابی وارد مدینه شد. از مزدم پرسید: سخاوتمندترین مردم کیست؟ به او
گفتند: امام حسین (ع). پس اعرابی وارد مسجد شد، حضرت را در حال نماز یافت. کنار
حضرت ایستاد و چند بیت شعر خواند که ترجمه اش چنین است.

اکنون دیگر کسی که به سوی تو آید، نومید برنمی گردد و کسی که حلقۀ درب منزلت
را به صدا درآورد، مأیوس نمی شئد. تو اهل جود و سخاوتی و تو مورد اطمینان و اعتماد
انسانهائی، و پدرت قاتل فاسقان و تبهکاران بود. اگر گذشتگانت از این خانواده
نبودند، هم اکنون آتش جهنم بر ما فرود آمده بود. راوی می گوید: امام سلام نماز را
داد سپس فرمود: یا قنبر! آیا از اموال حجاز چیزی نزد تو مانده است؟ عرض کرد: چهار
هزار دینار! فرمود: آنها را بیاور که شخص سزاوارتر از ما به آن پولها آمده است.
آنگاه عبای خود را بیرون آورد و پولها را در آن پیچید و دست خود را از سوراخ در
بیرون کرد- که آن مرد عرب حضرت را نبیند و خجالت نکشد- و عبا را با پول به او
بخشید و با سه بیت بر وزن و قافیه ابیات او از کمی پول معذرت خواهی کرد و پوزش
طلبید.

اعرابی پولها را گرفت و گریست. حضرت فرمود: لابد آنچه به تو دادم کفایتت نمی
کند؟ عرض کرد: نه آقا و مولای من! ولی در این اندیشه ام که چگونه خاک، جود تو را
می خورد؟ کنایه از این که چرا چنین انسان سخاوتمندی، روزی از دنیا برود و در درون
خاک جای بگیرد؟!

*خشیت از پروردگار:

بی گمان هر انسانی به اندازۀ معرفت و شناختش، خدا را می پرستد و عبادت می کند
و شناختی که حسین (ع) از خدایش داشت، شناختی نیست که بتوان با دیگر مردم، آن را
مقایسه کرد. او همانند پدرش و دیگر امامان معصوم (ع) خدا را می شناخت و به عبادت
خدا می پرداخت.

از آن حضرت پرسید: پقدر از خدا می ترسی؟ حضرت فرمود: «روز قیامت هیچ کس در
امان نیست جز کسی که در دنیا از خدا ترسیده باشد.»

ابو عمیر گوید: امام حسین (ع) بیست و پنج بار، با پای پیاده به حج خانه خدا
مشرف شد.

در کتاب عیون المحاسن آمده است: روزی انس ابن مالک با حضرت راه می رفت. حضرت
کنار قبر جده اش حضرت خدیجه رسید، گریست و سپس فرمود: انس! از اینجا برو! انس
گوید: من خودم راه پنهان کردم. دیدم حضرت به نماز ایستاد و نمازی طولانی بجای آورد
و پس از آن با خضوع و خشوع، خدا را مناجات کرد و در وناجاتش می فرمود: «پروردگارا!
این بندۀ حقیرت را که جز تو پناه و مأوائی ندارد، رحم کن.

ای خدای بزرگ! من تمام توکل و اعتمادم بر تو است و خوشا به سعادت کسی که تو
مولا و سرورش باشی.

خوشا به حال کسی که درد و رنجش را تنها به پروردگارش بازگو کند. نه درد و رنجی
که در اثر بیماری و حادثه ای باشد بلکه درد محبّت و عشق به مولایش…»

*بزرگواری و جوانمردی:

در کتاب کشف الغمه از انس نقل شده است که گفت: در خدمت امام حسین (ع) نشسته
بودم که کنیزکی گلی در دست داشت و بر حضرت وارد شد و به عنوان تحیت و درود، گل را
به دست امام داد. حضرت فرمود: برو! تو راه خدا آزاد کردم. من به حضرت عرض کردم:
این کنیزک یک گل بی قیمت آورده است، تو به خاطر این گل او را آزاد می کنی؟

حضرت فرمود: اینچنین خداوند ما را تربیت کرده، فرموده است: «واذا حییتم بتحیّة
فحیّوا بأحسن منها اوردّوها»- هر گاه کسی به شما سلام کرد و درود فرستاد، شما بهتر
از آن، پاسخش دهید و یا سلامش را به همان نحو پاسخ دهید. و بهتر از آن تحییت و
درود، همین بود که او را در راه خدا آزاد کنم.

در همین کتاب نیز نقل شده است که غلامی از غلامان حضرت جنایتی مرتکب شده بود
که موجب عقاب بود. حضرت دستور داد او را بزنید. آن غلام عرض کرد:

مولای من! «والکاظمین الغیظ»- آنان که خشم خود را فرو می نشانند حضرت فرمود:
دست نگه دارید و او را رها کنید. عرض کرد: «والعافین عن الناس»- و آنان که از مردم
عفو کردم عرض کرد: مولایم: «والله یحب المحسنین»- و خداوند نیکوکاران را دوست
دارد. حضرت فرمود: برو! تو را در راه خدا آزاد کردم. «انت حرٌّ لوجه الله».

در پایان سالروز فرخنده میلاد بزرگ پاسدار اسلام و روز پاسدار را به حضرت ولی
عصر ارواحنا فداه، مقام معظم رهبری و عموم شیعیان جهان بخصوص آزادگاه پیرو آن امام
همام را تبریک عرض می نمائیم.

بمناسبت 13 رجب، ولادت با سعادت حضرت امیرالمؤمنین (ع)

13 رجب شیرین ترین رویداد تاریخ

در روز جمعه 13 ماه رجب، 12 سال قبل از بعثت پیامبر (ص)، خانۀ خدا، کعبۀ
معظمه، شاهد شیرین ترین رویداد تاریخ بود. خانۀ خدا یک بار در تاریخ باز شد و از
دیوارش فاطمه بنت اسد به درون آن خانه راه یافت و در چنان روز خجسته ای علی (ع) به
دنیا آمد و کعبه را پر از نور کرد.

تا درخشان شد درون کعبه زان وجه حسن        
ثمّ وجه الله روشن شد، برون شد شک و وظن

علی، کعبۀ آمال حقیقت جویان و قبلۀ عارفان و ناسکان، فاتح اقلیم عشق، مصباح
جمال ازلی، کوکل درّیوجود و این گوهر تابناک الهی از درون کعبه، پا به عرصۀ جهان
گذاشت تا جهانیان را به عبادت خدای کعبه و ربّ البیت دعوت کند و بیرق های ضلالت و
گمراهی را از فراز خانۀ خدا به حضیض افکند و رایت هدایت را برافرازد و صراط مستقیم
ایمان را به رهروان راه «الله» بنمایاند و با برق ذوالفقارش قلب بت پرستان تاریخ
را به لرزه درآورد و خروش رعد آسای شمشیر آخته اش، هراس و خوف در دل دشمنان  خدا اندازد که تا نفخ صور، نام نامیش و اسم
گرامیش مایۀ امید و نوید دوستان و محبّان درگاهش و مایۀ رعب و وحشت در قلب اعداء و
دشمنانش خواهد بود.

یزیدبن قعنب گوید: روبروی خانۀ خدا، همراه با عباس بن عبدالمطلب و گروهی از
قریش نشسته بودیم که ناگهان فاطمه بنت اسد در حالی که نه ماه از بارداریش گذشته
بود و درد زایمان او را گرفته بود، کنار خانه خدا آمد و عرض کرد:

«پروردگارا! من به تو و به آنچه از سوی تو رسیده است از کتابها و پیامبران
ایمان دارم و سخن نیایم حضرت ابراهیم خلیل را تصدیق می کنم و همانا او خانۀ عتیق
را بنیان نهاد پس تو را بحق او که بنیانگذار خانه ات است و به حق این مولود که در
شکم می باشد، تو را قسم می دهم که زایمانش را برایم آسان گردان».

یزیدبن قعنب می گوید: چیزی نگذشت که دیدم دیوار خانه از پشت گشوده شد و فاطمه
وارد کعبه، خانۀ خدا شد و از دیدگانمان پنهان ماند و شکاف دیوار خانه به هم پیوند
خورد. آمدیم تلاش کردیم که قفل را بگشائیم، میسّر نشد، پس دانستیم که امر خدای
عزوجل به این تعلق گرفته است. خلاصه پس از سه روز فاطمه از خانه خدا بیرون آمد در
حالی که امیرالمؤمنین علی (ع) در دستش بود. سپس فاطمه فرمود: من برتر از زنانی
هستم که قبل از من آمده اند زیرا آسیه دختر مزاحم، خدای را در پنهانی و در جائی
پرستش می کرد که دوست نداشت در آنجا جز در موقع ضرورت، خدا را عبادت کند. و همانا
مریم بنت عمران درخت خرمای خشکیده را با دستش حرکت داد تا اینکه رطبی تازه نوش جان
کند و من درون خانۀ خدا از میوه ها و برگ درختان بهشتی تناول کردم و هنگاهی که
خواستم از خانه خارج شوم، هاتفی ندا داد:

«ای فاطمه! او را علی نام گذار زیرا او علی و برتر است و خداوند علیّ اعلی می
فرماید: من نامش را از نام خودم گرفتم و به ادب خود او را ادب کردم و بر دشواریهای
علمم او را آگاه ساختم. و او است که بت ها را در خانه ام می شکند و او است که
برفراز خانه ام اذان می گوید و مرا تقدیس و تمجید می نماید، پس خوشا به سعادت کسی
که او را دوست بدارد و اطاعتش کند و وای به حال کسی که او را دشمن بدارد و
نافرمانیش نماید.»

این کرامت، مخصوص علی است ولاغیر که در خانۀ کعبه و در مقدّس ترین و والاترین
جای روی زمین به دنیا بیاید، و نه قبل از او و نه بعد از او چنین حادثه ای تکرار
نشده و نخواهد شد. راستی همین یک فضیلت کافی نیست که علی را از دیگران ممتاز کند،
چه رسد به اینکه خداوند نا او را از نام خود مشتق سازد و او را به اخلاق خود
آراسته سازد و در لحظۀ ولادتش، بشارت به محبین و پیروانش دهد و دشمنانش را مرغوب
سازد.

علی همان موجود مقدسی است کع پیامبر خدا (ص)، این برترین انسان روی زمین، همو
که خدایش درباره اش فرمود: «لولاک لما خلقت الافلاک» این اشرف مخلوقات الهی در
باره اش بگوید:

«یا علی! اگر نه این بود که می ترسیدم مردم دربارۀ تو چیزی بگویند که نصاری
دربارۀ عیسی بن مریم گفتند، هر آینه مطلبی را درباره ات می گفتم که بر هیچ کس رد
نشوی جز اینکه خاک زیر پایت را برای تبرک بردار.»

علی نه تنها اولین کسی بود که به پیاوبر ایمان آورد که او ایمان و اسلام مجسم
بود، نور علی قبل از خلقت آدم به پانصد هزار سال (طبق روایتی) همراه با نور محمد آفریده
شده بود و این دو نور، همچنان خدا را تسبیح و تقدیس می گفتند تا اینکه در صلب آدم
قرار گرفتند و همچنان از صلبهای پاک و مطهر منتقل می شدند تا اینکه در عبدالله و
ابوطالب از هم جدا شدند و پس از ولادت، علی در آغوش برترین انسان روزگار حضرت رسول
(ص) پرورش یافت و در تمام مراحل زندگی با او همراه و در رکاب آن حضرت بود لحظه ای
از او جدا نشد که حتی اگر با بدنش جدا می شد روحش همواره با او و در خدمت او بود.

حضرت رسول (ص) در حدیثی طولانی، خطاب به اصحاب باوفایش سلمان و ابوذر و مقداد
و عمار و حذیفه و خزیمه و…. می فرماید:

«… و همۀ شما می دانید که خدای عزوجل من و علی را از یک نور آفرید. ما در
صلب آدم تسبیح خدای عزوجل می کردیم، سپس با هم در اصلاب مردان و ارحام زنان منتقل
شدیم که در هر دوره و زمانی صدای تسبیح ما از درون رحمها شنیده می شد و نور ما در
سیمای پدران و مادرانمان دیده می شد تا اینکه نام ما با نور در پیشانی پدرانمان
نوشته شده بود، آنگاه نور ما دو نیم شد، نیمی در عبدالله و نیمی در عمویم ابوطالب
… و هرگاه پدر و عمویم در میان گروهی از قریش می نشستند نوری در پیشانی آنها
نمایان بود که حتی جانوران و درندگان- به خاطر نور- بر آن دو سلام می کردند و درود
می فرستادند تا اینکه از صلب دو پدر و شکم دو مادر، خارج شدیم و به دنیا آمدیم.

و آن هنگام که علی به دنیا آمد، حبیبم جبرئیل نازل شد و به من گفت: ای حبیب
خدا! علیّ اعلی سلامت می رساند و تو را به ولادت برادرت علی تبریک و تهنیت می گوید
و می فرماید: این آغاز ظاهر شدن نبوتت و اعلام وحی و کشف رسالتت است که تو را به
برادرت و وزیرت و خلیفه و جانشینت، تأیید کردم و نام تو را بالا بردم و بوسیله او
تو را تقویت نمودم، پس برخیز و او را با دست راستت استقبال کن زیرا او از اصحاب
یمین است و شیعیانش مهتران سفید روی اند…».

به هر حال، سخن دربارۀ علی بسیار است و واقعا انسان در برابر این همه عظمت و
شکوه، حیران می ماند که چه بگوید و درباره چه صفتی از صفاتش بحث کند که هر یک نیاز
به کتابی مستقل دارد. علی کسی است که جامع متناقضات بود: در میدان رزم و در مصاف
نبرد، شجاع تر از او تاریخ به خود ندیده است و در محراب عبادت و در برابر معبود-
جز پیامبر- خاضع تر و خاشع تر از او کسی نبوده است.

هوالبکّاء في المحراب لیلاً          
هوالضحاک اذا اشتدَّ الضّراب

همان کسی که در وسط میدان، شجاع ترین قهرمانان عرب را (عمر و بن عبدود) بر
زمین می افکند و سر را از بدنش جدا می سازد، شبهای تار در وسط بیابان چنان به
عبادت و نماز می پردازد که در بعضی از احوال از شدت گریه و خضوع به درگاه
ذوالجلال، مانند جسمی بی جان نقش بر زمین می شود تا آنجا که راوی خیال می کند حضرت
از دار دنیا رفته است و وقتی به زهرا (ع) خبر می دهد، زهرا که علی را بهتر از همه
می شناسد، به او می گوید: دلتنگ مباش که این کار همیشگی علی است. علی همان ابر
مردی که در برابر ناکثین . قاسطین و مارقین، خم به ابرو نمی آورد و همه دشمنان را
با ذوالفقارش از صفحۀ روزگار برمی اندازد، در برابر یتیمان، زانوی ادب بر زمین می
زند، دست محبت و عطوفت بر سرشان می مالد، کودکان یتیم را بر دو زانویش می نشاند و
برای بدست آوردن رضایتشان با دست مبارک خود برایشان نان می پزد و با دست خود به
آنها غذا می دهد و در عین خدمت، از آنها معذرت می خواهد.

تاریخ به خود ندیده است رهبر و حکمرانی که تمام عوامل ثروت و رفاه در کف دستش
باشد و بر همۀ ذخایر و بیت المال مملکت تسلط داشته باشد و خود هرگز در فکر لذت
بردن از لذائذ مباح و روای دنیا نباشد. این چه قدرتی است که شخصی با آن همه
امکانات، برخود حرام کند که از نان خشکی سیر شود مادام که در گوشه و کنار مملکتش،
بی نوائی گرسنه وجود داشته باشد و بر خود حرام کند که لباس نرمی در بر نماید مادام
که احتمال می دهد در دورترین نقطه از جهان، مستمندی، پیراهن کهنه ای بر تن پوشیده
است.

کیست جز علی که می فرماید: «أ أقنع من نفسي بأن یقال امیرالمؤمنین ولا اشارکهم
في مکاره الدهر وخشونة العیش»- آیا به این بسنده کنم که مرا امیرمؤمنان  بنامد و در سختیهای روزگار و مشقتهای زندگی با
مؤمنان شریک نباشم؟!

کدام حاکم سراغ دارید که اموال بیت المال و طیبات از رزق زیر دستش ردّ و بدل
شود و خود از دنیا برود در حالی که یک درهم یا یک دینار اندوخته نداشته باشد؟!
کدام رهبر قاطع در دنیا دیده می شود که به نمایندگان و ولاتش بنویسد:

«به خدا صادقانه سوگند می خورم، اگر به آنچه زیر سر پرستی تو است چه کم و چه
زیاد، خیانت کنی، چنان فشاری بر تو آورم که بر احدی نیاورده باشم».

و حتی آنگاه که حاکم نبود، به یکی از رشوه خواران و زالو صفتانی که با پول و
دارائی مستضعفین، می خواست خود را ثروتمند کند بفرماید:

«اتق الله وارد الی هؤلاء القوم الوالهم فانّک ان لم تفعل، ثم امکنني الله منک
لأعذرت الی الله فیک و لأضربنک بسیفي هذا الذي ما ضربت به احداً الا دخل النار».

از خدا بترس و اموال این قوم را به خودشان برگردان که اگر این کار نکردی و
خداوند من را بر تو قدرت داد، با این شمشیرم چنان بر تو فرود آورم که هیچ کس را با
آن نزده ام جز اینکه به جهنم رفته باشد.

و چه زیبا، ضراربن حمزه او را وصف می نماید و می ستاید:

«… او به خدا قسم تیزبین، نیرومند و بسیار حاذق بود، آنچه می گفت انجام می
داد و با عدالت رفتار می کرد. علم و دانش از هر سویش می جوشد و حکمت بر زبانش جاری
می شود؛ از دنیا و زینت ها و لذتهایش در هراس است و با شب و تاریکیش مأنوس.

او به خدا قسم بسیار اشک می ریختو بسیار می اندیشید، با نفس خود ناسازگاربود،
خشن ترین لباس را می پوشید و ساده ترین غذا را تناول می کرد و در میان ما مانند
یکی از خود ما بود، هر چه می پرسیدیم، پاسخمان می گفتو هرگاه کاری داشتیم، پیش از
سؤال، اجابتمان می کرد و هرگاه او را دعوت می کردیم، نزد ما می آمد. با این حال،
خدا شاهد است که هر چند با او بسیار نزدیک بودیم و او به ما بسیار محبت می کرد، با
ابن حال از شدّت هیبتش کمتر توان صحبت کردن با او داشتیم و از این که او خیلی در
قلوب ما از جلالت و عظمت برخوردار بود، کمتر می توانستیم ابتداءً با او سخن
بگوئیم. آن حضرت هرگاه تبسّم می کرد مانند درّ شهوار می درخشید. اهل دین را گرامی
می داشت و مستمندان را دوست می داشت….

خدا را گواه می گیرم که در یکی از شبهای تار، هنگامی که ظلمات و تاریکی فراگیر
شده بود، و ستارگان پنهان بودند، او در محراب عبادتش ایستاده بود، محاسن مبارک را
در دست گرفته و مانند مارگزیده به خود می پیچید و همچون مصیبت زده ای غمناک اشک می
ریخت و گویا چنین می گفت:

ای دنیا! از من دور شو، دیگری را از غیر من فریب ده. تو آیا مرا می خواهی فریب
دهی و یا به دیدار من می خواهی بیائی؟ هیهات! هیهات! من تو را سه طلاقه گفته ام و
هیچ بازگشتی در طلاقم نیست چرا که عمر تو کوتاه و زندگیت بی ارزش و خطرات بسیار
است. دریغ و آه از کمی توشه و دوری سفر و وحشتناکی راه».

آری! علی از دنیا چیزی نمی خواست جز اینکه بتواند رنج مظلومی را دریابد، و قلب
مصیبت دیده ای را تسکین دهد و عدالتی را برقرار نماید و ظالمی را به کیفر رساند.
ما که پیروان علی هستم یا اینکه خود را جزو پیروان و محبان او می دانیم، باید تلاش
کنیم که در راهش گام برداریم و اهداف والایش را دنبال کنیم هر چند محال است در عمل
مانند او زندگی کنیم که خود نیز فرمود:

«من از دنیای شما بسنده کردم به دو لباس کهنه و از طعامش به دو قرص نان و شما
نمی توانید مانند من باشید ولی با ورع و پارسائی و تلاش، همراهیم کنید».

در خاتمه این روز بسیار فرخنده و این عید معظم را به ساحت پاک فرزند والایش
حضرت ولی الله الاعظم عجل الله فرجه، و به مقام معظم رهبری و ملت مسلمان ایران و
مسلمانان جهان و پیروان حضرتش تبریک و تهنیت عرض نموده از خداوند توفیق بهتر پیروی
کردن حضرتش را خواستاریم.

«به مناسبت بیست
و هفت رجب، مبعث پیامبر گرامی اسلام»

بعثت عید بزرگ اسلام

27 رجب، خجسته روز بعثت حضرت رسول (ص) است. بعثت، یکی از یزرگترین اعیاد
اسلامی است، زیرا در این روز فرخنده بود که رایت حق برافراشته شد و سرّ حقیقت پدید
آمد و دوای هر دردمند پیدا شد و امید هر ناامیدی به حقیقت پیوست و به گوش عالمیان
صلای رحمت و آوای وحدت رسید و دیهیم مقدس رسالت بر سر اشرف مخلوقات، واسطۀ وجوب و
امکان، صاحب وحی و محرم بارگاه لاهوت حضرت محمد بن عبدالله (ص)، گذاشته شد.

چهل سال از عمر گذشته بود که فرستادۀ خداوند، حضرت جبرئیل (ع) بر پیامبر بزرگ
اسلام (ص) نازل شد پس ابلاغ وحی و خواندن اولین آیه (اقرأ…) بر حضرت، احکام دین
و وضو و نمار را به او یاد داد و به او گفت: خداوند مرا به سوی تو فرستاده و تو را
رسول خودش قرار داده است. و تا مدتی، تنها علی و خدیجه (ع)، پشت سر حضرت به نماز
می ایستادند تا اینکه دستور رسید که تبلیغ رسالت را علنی کن و نخست عشیره و قبیلۀ
خود را دریاب و آنان را از عذاب الهی بترسان.

«و أنذر عشیرتک الأقربین.»

حضرت غذائی تهیه کرد و جمع خویشانش را به آن غذا دعوت فرمود؛ چهل نفر از
فرزندان عبدالمطلب دعوت شدند و پس از صرف غذا به آنها فرمود: همانا خداوند به من
دستور داده است که خویشان نزدیکم را دعوت به خداوند و ترک عبادت بتها نمایم و شما
یاران باوفا و خویشان نزدیک من هستید. و خداوند هیچ پیامبری را نفرستاد جز اینکه
از اهل خانواده اش، یکی را به عنوان برادر، جانشین و وزیر او تعیین فرمود، پس کدام
یک از شما با من بیعت می کند که برادر، وزیر و وارث من باشد. یک نفر از آن جمع
بلند نشد. حضرت فرمود: به خدا قسم او که باید بلند شود، بر خواهد خاست و شما
پشیمان خواهید شد، ناگاه علی (ع) بلند شد در حالی که تمام چشم ها به او دوخته شده
بود و دست بیعت به حضرت داد و فزمانش را اجابت کرد. حضرت به او فرمود: یاعلی!
خداوند تو را بر این جانشینی برگزیده است؛ بر تو مبارک باشد.

از همان روز بود که ابولهب به مخالفت برخاست و با بی ادبی و جسارت به حضرت
خطاب کرد: تبّاً لک! آیا برای این ما را دعوت کردی؟ ولی در جواب او خداوند سوره را
نازل کرد «تبّت ید أبي لهب و تب…» -دست ابولهب از هر خیری دور باد.

و از همان روز بود که دشمنی او و سایر کفّار قریش با حضرت آغاز شد و آنقدر به
آن حضرت اذیت و آزار رساندند که خود می فرماید: «ما اوذی نبي مثل ما اوذیب» هیچ
پیامبری به اندازۀ من اذیت نشد. ولی تمام آن اذیت ها را برای خدا تحمل کرد تا
اینکه دعوتش فراگیر شد و جهان را در برگرفت.

دعوت علنی تمام مردم

و هنگامی که این آیه مبارکه نازل شد: «فاصدع بما تؤمر واعرض عن المشرکین»
(سوره حجر- آیه94)- پس تو با صدای بلند، مأموریت خود را به مردم ابلاغ کن و از
مشرکان روی برگرداند. حضرت کنار حجرالاسود رفت و با صدای بلند فرمود:

ای معشر قریش! ای گروه اعراب! من شما را به خدا و ترک عبادت بتها و اصنام دعوت
می کنم و شما را دعوت می کنم که گواهی دهید به اینکه جز «الله» خدائی نیست و من
پیامبر و رسول اویم؛ پس مرا اجابت کنید تا فرمانروای جهان گردید.

قریش با کمال بی ادبی، او را مسخره و استهزا کردند و به او خندیدند و گفتند:
او دیوانه شده است (والعیاذ بالله) و زخم زبان زدند. در ادامۀ آیه ای که ذکر شد،
خداوند پیامبرش را از این برخورد بد قریش خبر داده و او تسلی می دهد.

می فرماید: «انّا کفیناک المستهرئین، الَّذین یجعلون مع الله الهاً آخر فسوف
یعلمون. ولقد نعلم انَّک یضیق صدرک بما یقولون. فسبّح بحمد ربّک و کن من الساجدین.
واعبد ربّک حتی یأتِیَک الیقین.»(آیات 95 الی99 سوره حجر) –ما ترا از شر مسخره
کنندگانی که با خدای یکتا، خدای دیگری قرار دادند، محفوظ نگه می داریم ولی آنها
بزودی خواهند دانست (و به سزای خود خواهند رسید) و می دانیم که تو از آنچه امّت در
طعنه و تکذیبت می گویند، سخت دلتنگ می شوی، امّا غم مخور و به ذکر اوصاف کمال
پروردگارت مشغول باش.

چندی نگذشت که اهل کتاب و محرومین و بردگان، فوج فوج به سوی پیامبر روی آورده
و دعوتش را لبیک گفتندو به او ایمان آوردند. قریش که از این اوضاع سخت ناراحت شده
بودند، و وضعیت خود را به خطر افتاده می دیدند، نزد ابوطالب رفته و عرض کردند: پسر
برادرت را از این کار منع کن. او تمام خوابهای ما را آشفته کرده، خدایانمان را سب
و شتم می کند، جوانانمان را گمراه می نماید! و وحدتمان را به اختلاف و تفرقه می
اندازد! ما حاضریم او را سرور خود قرار داده بیشترین پول و بهترین زن را در
اختیارش قرار دهیم، دست از خدایانمان بردارد و عبادت ما را خراب نکند!

حضرت در پاسخ عمویش که پیغام آنها را آورده بود فرمود: «والله- یا عم- لو
وضعوا الشمس في یمینی والقمر في یساری علی ان اترک هذا الأمر فعلت»- به خدا قسم
اگر آفتاب را در طرف راستم و ماه را در طرف چپم قرار دهند برای این که دست ا این
کار بکشم، دست نخواهم کشید.

بهر حال پیامبر (ص) بر تمام آن اذیت ها و شکنجه های کفار و مشرکین قریش، تحمل
و صبر کرد تا اینکه تبلیغ رسالت را به نحو احسن به انجام رساند در مدت زمانی
کوتاه، دین حق چنان جلوه کرد که تمام ادیان دیگر عملاً منسوخ شد و نور رسالت
محمّدی تمام جهان را فرا گرفت.

«هو الَّذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله ولو کره
المشرکین» (سوره توبه- آیه33)- او است خدائی که رسول خدا را با دین حق به هدایت
بندگان فرستاد تا بر همۀ ادیان عالم برتری دهد، هر چند مشرکان و کافران ناراضی
باشند.

در خاتمه فرا رسیدن این عید بزرگ اسلامی را به حضور مبارک ولی الله اعظم
ارواحنا له الفداء، مقام معظم رهبری و ملت بزرگ و متعهد ایران و تمام مسامانان
جهان، تبریک و تهنیت عرض نموده، امیدواریم خداوند به برکت این این عید سعید،
گرفتاریهای امت حضرت محمد (ص) را برطرف نموده، شرّ اشرار و کفار را به خودشان
برگرداند و توطئه های آنان را (ع) و مسلمین خنثی نموده، و دشمنان را به خودشان
مشغول سازد، و حکومت امام زمان سلام الله علیه را محفوظ بدارد و در فرجش تعجیل
فرماید. آمین ربّ العالمین.

سخنان معصومین

کوچک شمردن گناه

*امیرالمؤمنین (ع):

«أشدّ الذّنوب ما
استخفّ به صاحبه».

(نهج البلاغه-
حکمت477)

بزرگترین گناهان،
گناهی است که انسان آن را کوچک بشمارد.

*امیرالمؤمنین (ع):

«انَّ الله أخفی سخطه في معصیته، فلا تستصغرنّ شیئاً من معصیته، فربّما وافق سخطه
و أنت لا تعلم».

(خصال صدوق- ج1- ص99)

همانا خداوند غضبش را در نافرمانیش، پنهان کرده است؛ پس زنهار که هیچ معصیتی
را کوچک مشماری زیرا ممکن است همان معصیت کوچک، با سخط الهی سازش داشته باشد و تو
آن را ندانی.

*امام باقر (ع):

«اتّقوا المحقرات من الذنوب فإنَّ لها طالباً، یقول أحدکم: أذنب و أستغفر
الله، إن الله عزوجل» یقول: «ونکتب ما قدموا وآثارهم و کلّ شيء أحصیناه في إمامِ
مبین» وقال عزّوجل: «أنَّها أن تک مثقال حبَّة من خردلِ فتکن في صخرة أوفي
السّموات أوفي الأرض یأت بها الله، انَّ الله لطیفٌ خبیرُ».

(کافی- ج2- ص270)

بپرهیزید از گناهان کوچک چرا که نویسنده ای آنها را می نویسد؛ ممکن است یکی از
شما بگوید: من گناه می کنم و پس از آن، از خداوند طلب آمرزش می کنم! ولی خداوند می
فرماید: «می نویسم آنچه که از اعمال و آثار خودشان پیش می فرستند و همانا همه چیز
در راهنمائی روشنگر احصا و یادداشت می شود.» و خداوند می فرماید: «بی گمان اعمال
خوب و بد هر چند به اندازۀ خردلی در میان سنگی یا در آسمانها و یا در زمین باشد،
خداوند آن را در روز قیامت به حساب آورد، و همانا خداوند دقیق است و کاردان.»

*امام صادق (ع):

«إذا أذنب الرَّجل خرج في قلبه نکتة سوداء، فإن تاب انمحت و إن زاد زادت حتّی
تغلب علی قلبه فلا یفلح بعدها أبداً.»

(کافی- ج2- ص271)

هر گاه انسان گناهی کند، در دلش نکتۀ سیاهی پدید آید، پس اگر توبه کرد، این
نکته زدوده می شود و اگر بر گناهش افزود، نکتۀ سیاه بزرگتر می شود، و همچنین تا
اینکه کل قلبش را فراگیرد و پس از آن دیگر هرگز رستگار نخواهد شد.

*امام موسی کاظم (ع):

«لا تستکثروا کثیر الخیر، و لا تستقلّوا قلیل الذنوب، فإن قلیل الذنوب یجتمع
حتّی یکون کثیراً، و خافوا الله في السّر حتی تعطوا من أنفسکم النصف.»

(کافی- ج2- ص287)

کار خیر بسیار را بسیار مشمارید و گناه کوچک را کوچک مشمارید، زیرا گناهان
کوچک جمع می شود و سپس گناه بزرگی می گردد و از خداوند در پنهانی بهراسید تا این
که خوف شما بدرجه ای برسد که نسبت به مردم با عدالت و خوش رفتاری، برخورد نمائید.

*امام صادق (ع):

«ان رسول الله صلی الله علیه وآله نزل بأرضِ قرعاء فقال لأصحابه: ائتونا بحطب،
فقالوا یا رسول الله نحن بأرض قرعاء ما بها من حطب. قال: فلیأت کل انسان بما قدر
علیه، فجاؤوا به حتی رموا بین یدیه بعض، فقال رسول الله صلی اله علیه وآله: هکذا
تجتمع الذنوب. ثمّ قال: إیّاکم و المحقّرات من الذنوب، فأن لکل شيءٍ طالباً و إن
طالبها یکتب ما قدموا و آثارهم و کلّ شيء أحصیناه في إمام مبین.»

(کافی- ج2- ص288)

رسول خدا (ص) به سرزمینی خشک وارد شد. سپس به اصحابش فرمود: برای من مقداری
هیزم جمع کنید. عرض کردند: ای رسول خدا: ما در سرزمینی خشک هستیم و هیزمی در آن
دیده نمی شود. حضرت فرمود: بروید جستجو کنید، و هر کس به هر مقدار که توانست
بیاورد. پس رفتند و آوردند و هیزم ها روی هم انباشته شد. آنگاه حضرت رسول (ص)
فرمود: اینچنین گناهان جمع می شوند. سپس فرمود: زنهار از گناهان محقر و کوچک، زیرا
هر چیزی را نویسنده ای است و نویسندۀ گناهان هم آنها را یادداشت می کند و تمام
آثار و اعمال شما را می نویسد و همانا هر چیزی در کتابی راهنما و روشن ثبت می شود.

*امام رضا (ع):

«الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر، و من لم یخف الله في القلیل، لم یخفه في
الکثیر.»

(عیون الاخبار- ج2- ص180)

گناهان کوچک، راهی برای گناهان بزرگ است و هر کس از خداوند در گناهان اندک،
نترسد، در گناهان بزرگ نخواهد ترسید.

دانستنیهای قرآن

کوچک نشمردن کار خیر

بسم الله الرحمن الرحیم

(#qßJŠÏ%r&ur no4qn=¢Á9$# (#qè?#uäur no4qŸ2¨“9$# 4 $tBur (#qãBÏd‰s)è? /ä3Å¡àÿRL{ ô`ÏiB 9Žöyz çnr߉ÅgrB y‰YÏã «!$# 3 ¨bÎ) ©!$# $yJÎ/ šcqè=yJ÷ès? ׎ÅÁt/

(سوره بقره- آیه 110)

نماز را بر پا دارید
و زکات بدهید و بدانید که هر چه از کار خیر برای خود پیش می فرستید، آن را نزد خدا
خواهید یافت و به تحقیق خداوند به همۀ کارهای شما آگاه است.

همانچنانکه نباید
انسان گناهان را هر چند کوچک و محقرند، کوچک بشمارند و نادیده بگیرد زیرا ممکن است
غضب و سخط الهی در همان گناه کوچکی باشد که از نظر انسان کوچک است ولی از نظر خدا
بزرگ، گواینکه اگر انسان گناهان را کوچک شمرد، به تدریج قلبش پر از گناه می شود و
دیگر مجال هدایت و اصلاح برای او نمی ماند. به همین منوال است، اعمال و کارهای
خیر؛ پس ممکن است از نظر ما یک کار خیری کوچک و بی ارزش و بی ارزش باشد ولی از نظر
خداوند، بسیار ارزشمند باشد؛ از آن که بگذریم همین کارهای خیر کوچک است که به
تدریج زیاد می شود و هر چه بیشتر شود، از گناهان ما کاسته شده و بر ثواب و اجر ما
افزوده می گردد. و به هر حال تمام کارهای خیر ما چه کوچک و چه بزرگ، در روز قیامت
مایۀ خرسندی و اطمینان خاطر ما است.

پس هیچ کار خیری را
نباید کوچک شمرد، همچنانکه نباید به کارهای خیر بسیار، مغرور شد، زیرا قصد قربت و
خلوص در هر دو حالت لازم است، تنها چیزی که در اینجا مطرح است، این است که ضمن
داشتن خوف هراس از هر گناه کوچکی، انسان نباید به هر کار خیر و عمل صالحی که انجام
می دهد- هر چند کوچک- امیدوار باشد، ای بسا همان یک کار خیر موجب غفران تمام
گناهان انسان گردد و تأمین کنندۀ بهشت برین باشد.

در روایتی از حضرت
امیرالمؤمین (ع) نقل شده است که فرمود:

«افعلوا الخیر ولا
تحقّروا منه شیئاً فإنّ صغیره کبیر و قلیله کثیر».

(بحار- ج71- ص190)

کار خیر انجام دهید و
هرگز چیزی از آن کوچک مشمارید چرا که کوچکش بزرگ و کمش افزون است.

و در روایت دیگری از
امام صادق (ع) نقل شده است که می فرماید:

«لا تصغّر شیئاً من
الخیر، فانک تراه غداً حیث یسرّک».

(بحار- ج71- ص182)

و هیچ کار خیری را
کوچک مشمار، زیرا فردای قیامت آن را به نحوی خواهی دید که مایۀ خرسندی و خوشحالیت
باشد.

و در این آیۀ مبارکه
نیز به همین معنی تصریح شده است که نتیجه هر کار خیری را در روز رستاخیز خواهید
دید، و آنچه از اعمال صالحه که از پیش برای خود بفرستید، نتیجۀ شیرینش را در خواهد
یافت. و آنچه در این آیه دیده می شود تأکید بر نماز و زکات است، سپس می فرماید هر
کار خیری را پیش فرستادید، آن را نزد خدا خواهید دید. و با اینکه نماز و زکات نیز
از اعمال خیر است ولی چون از اهمیّت بیشتری برخوردارند لذا خداوند آنها را مقدم بر
تمام کارهای خیر داشته است؛ پس اگر انسان نماز بخواهد و رابطه معنوی خود و خدایش
را قوی و مجکم گرداند و زکات مالش را بدهد و از این راه نیز رابطۀ خود و بندگان
خدا را محکم نماید؛ بی گمان راه را برای سایر اعمال خیر بر روی خویش باز کزده و به
توفیقات الهی، موفّق خواهد شد زیرا کارهای خیر از این دو حالت خارج نیست یا برای
خودسازی و تزکیۀ نفس و ایجاد رابطۀ معنوی بین انسان و معبود است و یا برای بذل مال
در راه خدا و تقویت رابطۀ معنوی بین انسان و بندگان خدا است.

در آخر آیه آمده است
که: خداوند به هر کاری که انجام می دهید آگاه است. و این جمله برای تأکید بر این
مطلب است که خیال نکنید، کار خیری از کارهای شما نادیده گرفته و یا به حساب آورده
نشود بلکه خداوند تمام کارهایتان را به حساب می آورد و از هیچ کوچک و بزرگی فرو
گذار نخواهد بود. در سوره آل عمران آیه 30 نیز همین معنی را می بینیم که می
فرماید:

«یوم تجد کل نفس ما
عملت من خیرٍ محضراً»- روزی که هر کس هر چه کار خیر انجام داده است، روبروی خود
حاضر ببیند.

و در آخر سورۀ زلزال
نیز می خوانیم: «فمن یعمل مثقال ذرّة خیراً یره و من یعمل مثقال ذرة شراً یره» هر
که به اندازۀ ذره ای کار خیر داشته باشد آن را خواهد دید و هر که به اندازه ذره ای
کار بد داشته باشد، آن را خواهد دید.

امام خمینی ثابت و استوار از آغاز تا پایان

رمز پیروزی انقلاب و حفظ آن

«انقلاب اسلامی تحفه ای است که خداوند تبارک و تعالی از عالم بالا برای ملت ما
هدیه فرستاد و ما باید شکر خدا کنیم.»

(7/12/57)

«من گمان نکنم که در تاریخ، نهضتی که بچۀ کوچولو هم همان شعار پیر مرد و شعار
جوان را بدهد تحقّق پیدا کرده باشد. چنانچه نهضتی که این طور یک همچنین قدرت قول
وار را و با پشتیبانی ابر قدرتها، این نهضت با دست خالی پیش ببرد این هم یک امر
غیبی بود. ما نباید غرور پیدا کنیم که ما کردیم، خدا است که این کارها را به ارادۀ
مقدسه خودش انجام داد حالا هم صفهای ما باید فشرده تر بشود.»

(16/12/57)

«رمز پیروزی ما در این بود که نهضت ما تنها سیاسی نبود، فقط برای نفت نبود،
نهضت ما جنبۀ معنوی و اسلامی نحض بود. جوانان ما آرزوی شهادت می کردند، جوانان ما
شهادت را استقبال می کردند، همان طور که در صدر اسلام مسلمانان چنین بودند. جوانان
ما شهادت را سعادت می دانند. رمز پیروزی اتّکال به قرآن و شیوۀ مقدس شهادت است در
عین حالی که با تانکها و مسلسلها روبرو بودند با دست خالی پیروز شدند. مشت بر تانک
غلبه کرد، بر مسلسل غلبه کرد. بر ابر قدرتها غلبه کرد. شما رمز پیروزی را حفظ
کنید، ملت ما تا با خداست پیروز است، ملت ما تا پناهگاهش قرآن است پیروز است پرچم
قرآن تا برفراز سر ملت ماست پیروز است.»

(فروردین 58)

«ملت شریف ایران موظّف است که این نهضت را همانطور که تا اینجا رسانده است،
حفظ کند و با حفظ وحدت کلمه و حفظ این نهضت- که عبارت از اسلام و جمهوری اسلامی
است- آن را جلو ببرد… شما باید خود را نیمه پیروز بدانید و بقیۀ راه را که بسیار
مشکل است، با همّت همه قشرها تعقیب کنید تا به نهایت برسانید.»

(6/1/58)

«بدانید که حفظ یک پیروزی مشکل تر است از پیروزی به دست آوردن، کشورگشائی از
حفظ کشور آسانتر است. الآن ما در مشکل حفظ نظام جمهوری اسلام هستیم یعنی آن مرحله
اوّل که پیروزی ابتدایی بود، گذشت. و پیروز شدید بحمدالله، لکن بقای این پیروزی و
بقای این دستاوردهایی که شما به دستتان آمد امروز مشکل تر از خود آن پیروزی است که
بدستتان آمد. باید همه کوشش کنید که این چیزی که بدست آوردید، نگه دارید… آنهایی
که از شما شکست خورده اند آرام نمی نشینند. آنها در صدد این هستند که جبران کنند
شکست خودشان را و… به حسب آنطوری که وضع آنها و سیرۀ آنهاست به دست خود شما می
خواهند جبران کنند. می خواهند شکست شما به دست خودتان باشد و این امر بسیار مهم
است و باید بسیار رویش دقّت بشود.»

(13/10/62)

«بی تردید رمز بقاء انقلاب اسلامی همان رمز پیروزی است و رمز پیروزی را ملت می
داند و نسل های آینده در تاریخ خواهند خواند که دو رکن اصلی آن انگیزۀ الهی و مقصد
عالی حکومت اسلامی و اجتماع ملت در سراسر کشور با وحدت کلمه برای همان انگیزه و
مقصد.

اینجانب به همه نسل های حاضر و آینده وصیّت می کنم که اگر بخواهید اسلام و
حکومت الله برقرار باشد، و دست استعمار و استثمارگران خارج و داخل از کشورمان قطع
شود این انگیزۀ الهی را که خداوند تعالی در قرآن کریم برآن سفارش فرموده است از
دست ندهید و در مقابل این انگیزه که رمز پیروزی و بقاء آن است، فراموشی هدف و
تفرقه و اختلاف است.»

(وصیّتنامۀ سیاسی الهی)

امام خمینی ثابت و استوار(رمز پیروزی انقلاب و
حفظ آن)

دانستنیهائی از قرآن(کوچک نشمردن کارخیر)

سخنان معصومین(کوچک شمردن گناه)

بعثت، عیدبزرگ اسلام

13رجب، شیرین ترین رویداد تاریخ

گوشه ای از سیره امام حسین علیه السلام

مقام خشیت                                                      
آیت الله جوادی آملی

دین و زندگی

پل صراط                                                       
آیت الله حسین نوری

امام راحل سلام علیه و فقه سنتی                              آیت الله محمدی گیلانی

مبانی رهبری در اسلام                                        حجة
الاسلام و المسلمین محمدی ری شهری

چگونه انقلابمان را ازحوادث مصون بداریم؟

استکبار جهانی و دنیای اسلام                                حجة الاسلام
والمسلمین اسدالله بیات

زی طلبگی                                                     حجة
الاسلام محمدتقی رهبر

مبانی تفکر بسیجی

گفته ها و نوشته ها

پاسخ به نامه ها

نگاهی به رویدادها

شعر

رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه
ای

رهنمودها

مقام معظم رهبری
حضرت آیه الله خامنه‌ای:‌

* انقلاب ما این
برتری قاطع را بر تمامی نهضت‌ها و انقلاب‌های دیگر داشته است که همواره بر آحاد
مردم متّکی بوده و در آینده نیز چنین خواهد بود و ناتوانی استکبار جهانی در شکست
انقلاب نیز به همین دلیل بوده است.

* دشمنان تلاش می‌کنند
جوانانی که امام آنها را همانند گل تربیت کرد از انقلاب بگیرند، آنها برای شایع
کردن فساد در میان جوانان این کشور برنامه‌ریزی می‌کنند و توسط عوامل خود به
خرابکاری و دسیسه می‌پردازند، اما بسیج باید با دشمنان مقابله کند و در برابر
توطئه‌های آنها بایستد.

(5/9/69)

* این روزها یک
مسئله اساسی و عمده در سطح جهان داریم که همۀ قشرهای مردم از نظامی و غیر نظامی،
از دولتی و غیر دولتی، از شهری و روستائی، از پیر و جوان باید نسبت به آن هوشیار
باشند و آن این است که استکبار جهانی هر چه می‌گذرد بیشتر احساس می‌کند که نظام
جمهوری اسلامی در مقابل منافع ناحق و نامشروع و در مقابل تجاوزهای آنها، محکم و
قاطع ایستاده است و مزاحم تجاوزطلبی و افزون‌خواهی آنهاست.

* تصوّر می‌کردند
که ما بعد از اینکه دیدیم عراق به کویت تجاوز کرد، آمریکا را فراموش خواهیم کرد.
غافل از اینکه ملّت ما دست‌پروردۀ انقلاب و دست‌پروردۀ امام است. مسئولین ما
شاگردان امام هستند، مگر ممکن است دشمنیهای استکبار و بیش از همه آمریکا را فراموش
کنند.

* امروز ملّت
ایران باید هوشیار باشد، چون دشمن با اسمهای مختلف از جمله به نام حقوق بشر در فکر
دشمنی کردن و ضربه زدن به انقلاب و اسلام است. برای ملّتها و مظلومین دنیا، دفاع
امثال آمریکا از حقوق بشر، هم خنده‌آور است و هم گریه‌آور.

* همۀ نیروهای
مسلّح باید هوشیار باشند امّا بسیج احتیاج به هوشیاری مضاعف دارد… دشمن از یک
راه نمی‌آید، دشمن برای ضربه زدن به انقلاب و اسلام از راههای مختلف می‌آید. باید
چشمانتان را باز کنید و متوجه باشید دشمن را بخوبی بشناسید. امام بزرگوارمان این
خطوط را برای ما درست مشخّص کردند. هر چیزی را که دیدید دشمن بر روی آن حسّاسیّت
نشان می‌دهد شما هم روی آن حساس شوید… حضور شما در صحنه‌های انقلاب و هوشیاری و
آمادگی شما دشمن را مأیوس خواهد کرد.

(7/9/69)

* حکومت اسلامی
یک معنای خاص دارد که در آن کارگزاران برای اسلام و خدا کار می‌کنند و به معنای
واقعی کلمه، خود را خدمتگزار مردم می‌دانند. بنابراین مسئولین نظام در ایران
اسلامی باید از لحاظ قناعت، زهد و بی‌رغبتی به زخارف دنیا سرمشق دیگران باشند و
حدّ آن نیز ورع است.

* بر اساس بینش
اسلامی، برکات و نعمات در یک جامعه متعلّق به همه مردم است. کسانی که از لحاظ امور
زندگی در عسرت، تنگ‌دستی و محرومیّت بسر می‌برند باید حقوقشان ادا شود.

* دشمنان اسلام
نقش آشکار انقلاب اسلامی در فروپاشی امپراطوری مارکسیسم و بلوک شرق و نیز تهدید
نظام سلطۀ جهانی در دنیا را بخوبی درک می‌کنند بنابراین عناد و خصومت آنها بیشتر
از گذشته است.

* در کشور ما
تنها یک جناح طرفدار امام، انقلاب و اسلام وجود دارد کسانی که به نظام اسلامی
ایمان و اعتقاد دارند و برای آن کار می‌کنند هم خط و هم جهت بوده و هر دو جناح به
یک اندازه نسبت به انقلاب مدیون هستند. آنان با هر سلیقه سیاسی جزو جناح طرفدار
اسلام و انقلاب به شمار می‌روند لذا اختلافات گروهی و جدال‌های داخلی میان آنها تا
آنجا مجاز است که صف مشترک آنان را در برابر دشمنان اسلام متزلزل نکند.

(14/9/69)

* ترغیب جامعه به
پرهیز از روحیّۀ مصرف‌گرائی و رها شدن از مظاهر فرهنگ غربی متوقّف به عمل ماست و
مسئولان کشور باید بی‌رغبتی به تشریفات و تجمّلات زائد و در یک کلمه، بی‌توجّهی به
دنیا را در عمل به دیگران تعلیم دهند.

(14/9/69)

نگاهی به
رویدادها

جهان اسلام

·       
نخستین دولت
خودمختار منطقه‌ای مسلمانان در جزیره «میندانائو» فیلپین منصوب شد.

·       
یک کلیسا در شهر
پالرموی ایتالیا به مسجد تبدیل شد.

(17/8/69)

·       
نیروهای رژیم
صهیونیستی سحرگاه دیروز به مسجد «القدیم» واقع در کرانه باختری حمله برده و ضمن
توهین به مقدّسات اسلامی، «صلاح الدین صبری» امام جماعت این مسجد را ربودند.

(20/8/69)

·       
سربازان اسرائیلی
با حمله به نمازگزاران فلسطینی در صحن مقدّس حضرت ابراهیم (ع) عده‌ای را مجروح
کردند.

·       
محاکمه «سعید
نظیر» متّهم به قتل «مه یر کاهانه» صهیونیست معروف در نیویورک، با فریادهای الله
اکبر مسلمانان مختل شد.

(23/8/69)

·       
کشمیر در پی
توهین برخی مقامات هند به اسلام در اعتصاب کامل فرو رفت.

·       
«بوش» لایحه
مبارزه با گسترش سلاحهای شیمیائی و بیولوژیکی را وتو کرد.

·       
یک سرباز زن
آمریکائی مستقر در عربستان، مرد مسلمان معترض به پوشش زننده خود را با هفت تیر
تهدید به مرگ کرد.

(28/8/69)

·       
8162 تن از
سربازان رژیم کابل به مجاهدین افغانستان پیوستند.

·       
یک راهبۀ آلمانی
به اتهام جاسوسی برای صهیونیستها توسّط حزب الله لبنان دستگیر شد.

(1/9/69)

·       
فرماندۀ کل
نیروهای نظامی حفظ وحدت اسلامی افغانستان، توسط افراد مسلّح ناشناس به شهادت رسید.

·       
در نخستین
انتخابات آزاد در «بوسنی هرزه‌گونی» در یوگسلاوی مسلمانان، بیشترین آراء را به خود
اختصاص دادند.

(3/9/69)

·       
پلیس تونس 60
مسلمان را به اتّهام براندازی دستگیر کرد.

·       
حزب اسلامی
الجزایر اجازه فعالیّت سیاسی یافت.

·       
یک زن فلسطینی که
با چاقو به سه پلیس رژیم صهیونیستی حمله ور شده بود توسّط دو افسر صهیونیستی به
شهادت رسید.

(11/9/69)

·       
وهابیون در
پاکستان منزل رهبر شیعیان این کشور را محاصره کردند.

·       
اوّلین روزنامۀ
مسلمانان آذربایجان شروروی با نام «اسلام» منتشر شد.

·       
اوّلین حزب سیاسی
مسلمانان اسپانیا اعلام موجودیّت کرد.

(13/9/69)

·       
وهابیون 11 عضو
برجسته نهضت اجرای فقه جعفری را در پاکستان ربودند.

·       
«عبدالله جاب
الله» رهبر حزب اسلامی الجزایر، غرب را بخاطر برخورد خصمانه با جمهوری اسلامی
ایران مورد سرزنش قرار داد.

·       
طلاب پاکستانی مقیم
حوزه علمیّه قم علیه فتنه جوئی‌های وهابیون در پاکستان، در مقابل سفارت پاکستان در
تهران دست به تظاهرات زدند.

اخبار داخلی

ú        
اسناد مالکیّت
هزاران هکتار از اراضی کشت موقّت خراسان و یزد تحویل کشاورزان شد.

ú        
کنفرانس بین‌الملی
برق با شرکت 10 کشور در تهران گشایش یافت.

(16/8/69)

ú        
شرکت آمریکائی
نفت «موبیل» محکوم به پرداخت 13 میلیون دلار خسارت به ایران شد.

ú        
دولت انگلیس
مجددا ً 21 دانشجوی مسلمان ایرانی را بازداشت کرد.

ú        
کلینیک درمانی
جهاد سازندگی با حضور وزیر جهاد سازندگی کشورمان در کشور «غنا» افتتاح شد.

ú        
برنامه‌های مقدّماتی
برای بهره‌برداری یکی از بزرگترین میادین گازی دنیا با مشارکت ایران و قطر با
اعتباری بالغ بر 3 میلیارد دلار آغاز شد.

(22/8/69)

ú        
وزیر امور خارجه
ایران وارد بغداد شد.

ú        
با وساطت علمای
مصر و شیخ سعید شعبان، ایران 44 مزدور مصری را که در جنگ تحمیلی اسیر شده بودند
آزاد کرد.

ú        
رئیس کمیسیون
قضائی مجلس: فتاوی حضرت امام در زمینه مسائل قضائی بعنوان قانون به اجرا درخواهد
آمد.

ú        
رئیس جهمور: اگر
غیرمتعهّدها یکپارچه عراق متجاوز را محکوم می‌کردند میدان برای آمریکا باز نمی‌شد.

ú        
خسارت زلزله
داراب معادل 7 میلیارد ریال برآورد شد.

(23/8/69)

ú        
عملیّات اجرائی
پروژه‌های مشترک سدسازی ایران و شوروی بر روی ارس آغاز شد.

ú        
آقای هاشمی
رفنسجانی خواستار اصلاحات اساسی در ادارات شد.

ú        
بدستور رئیس
جمهور، دستگاههای دولتی بدون تصویب شورای اقتصاد، حق افزایش کالاها و خدمات را
ندارند.

ú        
دکتر بنکدارپور
پزشک محقق ایرانی، لقب بنیانگذار رادیولوژی در سیستم استخوانی و عضلانی را در
آمریکا بخود اختصاص داد.

(26/8/69)

ú        
ایران ریاست
«فائو» سازمان خواربار کشاورزی سازمان ملل متحّد را عهده‌دار شد.

ú        
پرفسور «محمود
مافی فروتن» با استفاده از سیستم توموگرافی و اسپکتروسکپی مغناطیسی برای نخستین
بار در جهان موفّق به تشخیص بیماریهای چشم و گوش شد.

ú        
2418 واحد
مسکونی در گیلانغرب و سرپل ذهاب بازسازی شد.

(27/8/69)

ú        
100 میلیون دلار
برای احداث راه، تأمین آب آشامیدنی و برق‌رسانی به روستاها اختصاص داده شد.

ú        
به منظور بالا
بردن راندمان تولید در واحد سطح، طرح محوری گندم در سطح 850 هزار هکتار از اراضی
آبی کشور اجرا شد.

ú        
رئیس جمهور:
نباید اجازه دهیم در تاریخ ثبت شود که آمریکا با لشکرکشی به خلیج فارس فتنه‌ای را
خواباند و کشورهای منطقه نتوانستند رأسا ً اقدام کنند.

(1/9/69)

ú        
هیأتی برای بررسی
جزئیات سفر به عتبات عالیات وارد بغداد شد.

ú        
ایران و ژاپن
برای ایجاد اوّلین پروژه صنعتی در قشم توافق کردند.

(4/9/69)

ú        
بزرگترین کوره
تولید شیشه مظروف کشور پس از 9 سال بازسازی و راه‌اندازی شد.

ú        
ایران 1600 اسیر
عراقی را ظرف یکهفته اخیر بطور یکجانبه آزاد کرد.

ú        
مانور عظیم «نصر»
با شرکت بیش از 50 هزار نیروی بسیجی در سواحل خلیج فارس به اجرا درآمد.

(7/9/69)

ú        
رئیس جمهور:
جنجال حقوق بشر علیه جمهوری اسلامی ایران بخاطر سیاست مستقل ما در قبال بحران کویت
است.

ú        
8 هزار واحد
مسکونی موقت و دائم تحویل زلزله‌زدگان «طارم علیا» زنجان شد.

ú        
20 میلیارد ریال
برای انجام کارهای زیربنائی در کردستان اختصاص یافت.

(11/9/69)

ú        
کنفرانس اسلامی
فلسطین با شرکت دهها تن از شخصیّتهای سیاسی و خارجی و داخلی در تهران گشایش یافت.

ú        
در پی اتّخاذ
مواضع قاطع ایران، کشورهای غربی قطعنامه شدیداللحمن خود درباره وضعیّت حقوق بشر در
ایران را پس گرفتند.

ú        
کاردار پاکستان
در تهران بخاطر اهانت وهابیون در پاکستان به اسلام و انقلاب اسلامی، به وزارت امور
خارجه احضار شد.

(13/9/69)

ú        
رئیس جمهور خطّ
تولید پژو 504 را افتتاح کرد.

ú        
رهبر معظّم
انقلاب بعد از ظهر دیروز در فرودگاه تهران از حضرت آیت الله العظمی گلپایگانی که
جهت معالجه عازم خارج از کشور بودند عیادت کردند.

ú        
دکتر ولایتی به
دعوت وزیر خارجه فرانسه عازم پاریس شد.

(14/9/69)

اخبار داخلی

§       
بوش: اگر تجاوز
عراق مهار نشود جنگ سوّم جهانی رخ خواهد داد.

§       
نوازشریف رسما ً
نخست وزیر پاکستان شد.

(16/8/69)

§       
در پی رأی عدم
اعتماد مجلس هند، کابینه 11 ماهه این کشور سقوط کرد.

§       
دمکراتها در
انتخابات میان دوره‌ای مجلس نمایندگان آمریکا بر جمهوریخواهان پیشی گرفتند.

§       
هزاران تن از
طرفداران دموکراسی در مسکو خواستار کناره‌گیری هیئت حاکمه شوروی شدند.

§       
بیش از دو هزار
سرباز آمریکائی مستقر در عربستان به دلیل بیماری به بیمارستانهایی در آلمان منتقل
شدند.

(18/8/69)

§       
اسرار فروش
تکنولوژی بمبهای خوشه‌ای توسّط آمریکا به عراق فاش شد.

§       
22 هزار مهاجر
یهودی در ماه اکتبر وارد اسرائیل شدند.

§       
طرح ایجاد «بیروت
بزرگ» با مشارکت ارتش سوریه آغاز شد.

§       
نیروهای اسرائیلی
به جلیقه‌های ضدچاقو مجهّز شدند.

(20/8/69)

§       
نیوزویک: آمریکا
آماده است امتیاز ارضی به عراق بدهد.

§       
امپراطور ژاپن با
صرف 94 میلیون دلار هزینه، در میان اقدامات شدید امنیّتی تاجگذاری کرد.

(21/8/69)

§       
نمایندگان کنگره
آمریکا: بوش اختیارات قانونی برای وارد کردن آمریکا در جنگ را ندارد.

§       
آمریکا یک
ماهواره سری برای اهداف نظامی در خلیج فارس به فضا پرتاب کرد.

§       
یک هیأت از
پارلمان انگلیس وارد بغداد شد.

(22/8/69)

§       
3 بمب در مقابل
مرکز اعزام نیروهای آمریکائی به خلیج فارس در نزدیکی واشنگتن منفجر شد.

§       
رژیم صهیونیستی
برای سرکوب قیام فلسطینی‌ها، استفاده از دستگاه‌های اتوماتیک پرتاب سنگ را آغاز
کرد.

§       
بوش وضعیّت
اضطراری علیه ایران را تمدید کرد.

(23/8/69)

§       
تورگوت اوزال:
جنگ خلیج فارس ماه ژانویه آغاز خواهد شد.

§       
مانور نظامی 6600
جنگنده نیروهای چند ملّیتی با نام «رعد قریب الوقوع» در خلیج فارس آغاز شد.

§       
گورباچف: اوضاع
اقتصادی و سیاسی شوروی وخیم‌تر شده است.

§       
صدام خواستار
مذاکره با آمریکا و عربستان شد.

§       
سفر بوش به اروپا
و خاورمیانه آغاز شد.

§       
محدودۀ بیروت
بزرگ تعیین شد.

(26/8/69)

§       
گورباچف: شورای
ریاست جمهوری شوروی منحل خواهد شد.

§       
وزیر کشور
عربستان: هرگونه تظاهرات حتی برای گرفتن حقوق قانونی در عربستان تحمل نمی‌شود.

§       
26 تن در
ناآرامی‌های پنجاب کشته شدند.

(28/8/69)

§       
با اعلام پایان
40 سال جنگ سرد میان غرب و شرق، نخستین معاهده خلع سلاح میان رهبران 22 کشور
اروپائی امضاء شد.

§       
صدام حسین از
آغاز بحران خلیج فارس در یک کاخ زیرزمینی در عمق 40 متری زمین زندگی می‌کند.

§       
در آلمان سالانه
2200 کودک معلول بدنیا می‌آیند که نتیجه نوشیدن مشروبات الکلی مادرانشان در طی
دورۀ حاملگی بوده است.

(30/8/69)

§       
«بوش» با سران
عربستان و کویت در جده به گفتگو نشست.

§       
تدریس زبان
انگلیسی در سودان متوقّف شد.

§       
در اثر شلّیک یک
موشک ضد تانک از یک فروند هلیکوپتر در عربستان، یک انبار مهمّات نیروی هوائی
آمریکا به آتش کشیده شد.

(1/9/69)

§       
«بوش» و «حافظ
اسد» 3 ساعت در ژنو مذاکره کردند.

§       
تاچر از رهبری حزب
محافظه کار انگلیس استعفا کرد.

§       
با خروج آخرین
گروه شبه نظامی، بیروت پس از 15 سال تحت کنترل دولت لبنان درآمد.

§       
دولت کویت وامی
بمبلغ 550 میلیون دلار با شرایط درازمدّت و تشویقی در اختیار شوروی قرار داد.

§       
عراق، حکومت
نظامی در کویت را لغو کرد.

§       
خبرگزاری رسمی چین:
شوروی و چین مخالف اعمال زور علیه عراق هستند.

(4/9/69)

§       
یک خبرنگار
انگلیسی به اتّهام دستیابی به اسرار نظامی در شیلی به قتل رسید.

§       
بیش از یکهزار
پلیس ضد شورش کره جنوبی، تظاهرات ضد دولتی دانشجویان این کشور را سرکوب کردند.

§       
یک نابغه 11 ساله
هندی الاصل با پذیرفته شدن در سال دوّم دانشگاه در رشتۀ ریاضی، رکورد نوابغ و
اعجوبه‌های تاریخ علم را شکست.

(6/9/69)

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد، سالیانه 5/2 میلیون نفر بر
اثر کشیدن سیگار قربانی می‌شوند.

گورباچف، رسما ً به صدام اخطار کرد.

«جان میجر» بدون کسب آراء لازم در حزب محافظه‌کار
نخست وزیر انگلیس شد.

(7/9/69)

رهبر برکنار شدۀ حزب کمونیست بلغارستان: کمونیسم یک اشتباه
بزرگ است.

عربستان یک وام 4 میلیارد دلاری در اختیار شوروی قرار می‌دهد.

یک اقتصاددان کویتی: کویت 15 میلیارد دلار در جریان جنگ
تحمیلی به ایران، در اختیار عراق قرار داد.

(8/9/69)

§       
شورای امنیّت
سازمان ملل روز گذشته با صدور یک قطعنامه مهم و تعیین کننده به دولت عراق 34 روز
فرصت داد تا نیروهای خود را از خاک کویت خارج کند.

§       
«بوش» وزیر
خارجه عراق را برای مذاکره به واشنگتن دعوت کرد.

§       
در جریان برگزاری
انتخابات مجلس مصر، دهها تن کشته و مجروح شدند.

§       
بزرگترین
پالایشگاه نفت جهان در عربستان دچار آتش‌سوزی شد.

(10/9/69)

§       
آمریکا طرح
قطعنامه محکومیّت جنایات رژیم صهیونیستی بخاطر سرکوب مردم مسلمان فلسطینی و بررسی
وضعیت ساکنان سرزمینهای اشغالی را وتو کرد.

§       
موادغذائی در
لنینگراد جیره‌بندی شد.

§       
بدنبال نفوذ
شورشیان به پایتخت چاد، «حسن هابره» رئیس جمهور این کشور به اتّفاق خانواده‌اش
فرار کرد.

(11/9/69)

§       
صدام از آمریکا
خواست تا 5 فروردین دست به عملیّات نظامی نزند.

§       
هلموت کهل بعنوان
صدر اعظم آلمان متّحد انتخاب شد.

§       
افسران ملی‌گرا در
آرژانتین دست به شورش زدند. این شورش با کشته و مجروح شدن 311 نفر سرکوب شد.

§       
وزارت خارجه
آمریکا اعلام کرد، آمریکا و عراق در مورد مذاکرات دوجانبه و مستقیم به توافق
رسیدند.

(13/9/69)

§       
ژنرال «حسین
محمّد ارشاد» رئیس جمهور بنگلادش استعفا کرد.

§       
«ادریس دبی»
بعنوان رئیس جمهور چاد انتخاب شد.

§       
وزیر دفاع
فرانسه: ایران تنها کشور دارای شرایط برای رهبری خاورمیانه است.

(14/9/69)

ضد انقلاب

* یک شبکه جاسوسی
برای آمریکا، یک باند منکراتی و بزرگترین گروه ارتشاء در شهرداری تهران که تاکنون
به دریافت سه میلیارد و پانصد میلیون ریال و همچنین 1850 عدد سکۀ بهار آزادی از
مردم اعتراف نموده منهدم شد.

(23/8/69)

* اعضای یک تیم
تروریستی حزب منحله کردستان در سنندج دستگیر شدند.

* محمولۀ بزرگ
کالای قاچاق به ارزش یک میلیارد ریال در چابهار کشف شد.

(29/8/69)

* باند بزرگ
اشرار و قاچاقچیان مسلح «عباس ناروئی» که تاکنون در به شهادت رساندن 64 تن از
نیروهای جان بر کف نظامی و انتظامی شرکت داشتند در ارتفاعات سیرجان متلاشی شد و 8
تن از اعضای باند بهلاکت رسیدند.

(1/9/69)

* قاچاقچیان
اشیاء عتیقه، جنازه پیره‌زنی متعلّق به یک هزار و صد سال پیش را از بقعه شهدای
«فهرج» یزد خارج کرده بودند که کاملا ً سالم مانده است و قصد داشتند آن را به قیمت
70 میلیون تومان بفروش برسانند.

(14/9/69)

گفته‌ها و نوشته‌ها

خواب آسودگی و
عرصۀ هستی هیهات

روزگار طرب و
نوبت غم می‌گذرد                                  ماتم و سور جهان، زود زهم می‌گذرد

خواب آسودگی و
عرصۀ هستی، هیهات                             صبر
زین مرحله، با تیغ دودم می‌گذرد

هیچ کس نیست که
در فکر دل خود باشد                           عمر
مردم همه در فکر شکم می‌گذرد

لب لعل تو به این
آب نخواهد ماندن                            دور
فرماندهی خاتم جم می‌گذرد

صائب از اهل حسد
می‌گذرد بر دل من                               آنچه
بر آینه از صحبت نم می‌گذرد

«صائب تبریزی»

سفارشهای پیامبر
به ابوذر

ابوذر رحمه الله
علیه می‌گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله به من هفت سفارش کرد:

1 و 2- به
زیردستان خود نگاه کنم و به بالا دستان ننگرم.

3- مستمندان و
بیچارگان را دوست داشته باشم و با آنها معاشرت کنم.

4- حق را همواره
بگویم هر چند تلخ باشد.

5- صلۀ رحم خویش
کنم گرچه از من روگردان باشند.

6- در راه خدا،
از سرزنش هیچ سرزنش کننده‌ای نترسم.

7- بسیار «لاحول
ولا قوه الا بالله العلی العظیم» بگویم زیرا این ذکر از گنجهای بهشت است.

عدالت در سپردن
مناصب به افراد

یکی از سرتیپان
که سابقۀ دوستی با امیرکبیر داشت چون شنید رفیق دیرین به صدارت رسیده، به امید
گرفتن پستی از تبریز، روانه تهران شد و چنان پنداشت که با آن همه دوستی که با امیر
داشت، به حکومتهای بزرگ خواهد رسید، امیر از نظر شخصی به او احترام کرد اما سرتیپ
مدتی ماند، دید خبری از پست نشد؛ سرانجامی روزی تمنّای پست کرد و از سوابق دوستی
خود یادآوری نمود.

امیر خندید و
گفت: حکومت به شما دادن، چراغ دم باد نهادن است. به خاطر داری که در تبریز برای
مواجب خود تیولی (ملکی) داشتی و هر روز در نگاهداری آن عاجز بودی که نظمی در آن
بدهی و ما را آسوده بگذاری، با آنکه کمال تقویت و طرفداری از تو می‌کردم، باز هم
رعایای تیولت متفرق بودند و شکایت و گله از تو داشتند، با این حالت هرگز به شما
حکومت نخواهم داد و هیچ کاری به تو نخواهد سپرد.

دعای زاهد!

زاهدی به پیرزن
آسیابان گفت که: گندم مرا زودتر آرد کن وگرنه دعا می‌کنم که خرت سگ شود!!

پیرزن گفت: ای
زاهد! حال که دعای تو مستجاب است، خر مرا واگذار و دعا کن گندمت آرد شود، زیرا
دعای تو از سبیلت بالا نمی‌رود!

… توبه شکستم
صدبار

جز یاد تو، دل به
هر چه بستم توبه                                            بی‌ذکر
تو، هرجای نشستم، توبه

در حضرت تو، توبه
شکستم صدبار                                      زین توبه که صدبار شکستم، توبه

«سنائی»

مرغ یک‌پا چگونه
دوپا شد؟

روزی دهقانی، غازی
پخته برای حاکم برد. در بین راه، گرسنه شد و یک پای آن را خورد و باقی را پیش حاکم
برد. حاکم دید غاز یک پا ندارد، پرسید: یک پای غاز چه شده؟

دهقان گفت: در ده
ما غازها یک پا بیشتر ندارند، اگر باور ندارید، غازهائی را که در کنار استخر
ایستاده‌اند نگاه کنید! حاکم دید غازها روی یک پا ایستاده‌اند. اتّفاقا ً همان
موقع چند تن از غلامان، آنها را با چوب زده به لانۀ خود بردند.

حاکم گفت: چرا
دروغ می‌گوئی؟ اینها که دوپا دارند.

دهقان گفت: چوبی
که آنها از دست نوکرهای تو خوردند، اگر شما می‌خوردید عوض دوپا، چهارپا می‌شدید!

دیوانه‌تر از
دیوانه

پادشاهی به شکار
می‌رفت. دیوانه‌ای را دید که کودکان دسته به دسته در قفایش افتاده بودند. دیوانه
هم یکی را فحش می‌داد و بر دیگری سنگ می‌انداخت. شاه دیوانه را صدا زد. آمد و در
اطراف شاه مؤدبانه به این طرف و آن طرف می‌رفت و شاه هر سئوالی می‌کرد، مرتب و
عاقلانه جواب می‌داد.

شاه تعّجب کرد و
گفت: چه چیز سبب شد که با من مثل سایر افراد رفتار نکردی؟

دیوانه گفت: چون
تو را از خودم بی‌عقل‌تر و پرزورتر دیدم، با تو آرام و مؤدب حرف زدم زیرا گفتم
مبادا چیزی به عقل ناقص تو برسد و فرمان بدهی که ببرید، بکشید، ببندید، بزنید! آن
وقت فریاد من به جائی نمی‌رسد.

منطق سیاست
قاجاری

آقا محمدخان
قاجار، شاه خونریز و بی‌رحم وقتی در کرمان مشغول کشتن و کور کردن مردم بود، سربازی
به او خبر داد که فلان افسر قصد دارد ترا بکشد. تحقیق کردند، معلوم شد چون بین این
سرباز و آن افسر رقابت و عداوتی بوده است، این سرباز چنین گزارش دروغی را برای
کشتن آن افسر به شاه داده است.

محمّدخان قاجار
رو به برادرزاده‌اش فتحعلیشاه- که ولی عهد بود- کرد و گفت: چه کنم؟ ولیعهد گفت:
دروغگو باید مجازات گردد.

شاه بی‌رحم گفت:
اینکه تو می‌گوئی از نظر عدالت، حرف درستی است، امّا از نظر منطق سیاست، درست نمی‌باشد.
از نظر عدالت، دروغگو مقصّر است، امّا از نظر سیاست، چند شبانه‌روز است که در فکر
دو طرف، سخن از کشتن من بوده است؛ ممکن است یک روزی، به فکر کشتن من بیافتند؛
مصلحت نیست کسانی که چند روز تصوّر کشتن من در ذهنشان بوده، زنده باشند.

فورا ً دستور داد
شاهد و متّهم زننده را به جرم اینکه این فکر، چند روز در مغزشان خطور کرده، کشتند.
زهی قساوت و سنگدلی!

علّت هراس از مرگ

از امام صادق
علیه السلام نقل شده که فرمود: شخصی نزد ابوذر آمد و پرسید: چرا ما از مرگ کراهت
داریم و می‌ترسیم؟

ابوذر پاسخ داد:
چون شما دنیا را آباد کردید و آخرت را ویران، لذا دوست ندارید که از خانه آباد به
منزل ویران بروید.

پرسید: ورود ما
را بر خداوند چگونه می‌بینی؟

گفت: نیکوکار شما
همانند بردۀ متواری است که نزد مالکش برگردد.

پرسید: حال ما را
در پیشگاه خداوند چگونه می‌نگری؟

گفت: کردارتان را
با قرآن تطبیق کنید که خداوند گوید: نیکان در نعمتها هستند و بدکاران در دوزخ.

پرسید: پس رحمت
خدا کجا است؟

جواب داد: رحمت
خدا شامل حال نیکوکاران می‌شود نه بدکاران!

طبیب چیزفهم!

طبیبی را به
بالین مریضی بردند، پس از معاینه نسخه نوشت خواست برود. زن مریض در بیرون اطاق،
حال شوهرش را از طبیب پرسید. طبیب گفت: حالش خیلی بد است و امید بهبودی نمی‌رود
زیرا هر دو دست شوهرتان تا بازو سیاه شده و مرگش نزدیک است؟

زن گفت: دستهای
او همیشه سیاه است!

دکتر گفت: چطور؟

زن گفت: برای
اینکه شوهر من رنگرز است!

دکتر گفت: عجب!
پس چرا از اوّل این را نگفتید؟!

دکتر کم توقّع

شخصی برای مراجعه
نزد طبیبی رفت. پس از معالجه گفت: آقای دکتر! من کارگرم و بر اثر بیکاری پول ندارم
که به تو بدهم. دکتر گفت: مانعی ندارد، افراد زیادی مثل شما به ما رجوع کرده‌اند و
ما در عوض پول از حرفه و شغل آنها استفاده کرده‌ایم؛ مثلا ً اگر کسی آهنگر بوده در
مقابل حق ویزیت، در و پنجره برای ما ساخته و یا نجّار بوده کارهای نجّاری برای ما
انجام داده؛ بفرمائید شغل شما چیست که من استفاده کنم؟

آن شخص گفت: پدر
من گورکن است و خودم مرده‌شوی، هر وقت مردی تو را مجّانی شسته و دفن می‌کنیم!!

زتب هجر تو…

این بستر خستگی
که انداخته‌ام                                               بر
وی زنب هجر تو بگداخته‌ام

ابروی تو لیک در
نظر محرابیست                                               کز
سجده آن به فرقنت ساخته‌ام

«محتشم کاشانی»

پیاده بروم یا
سواره!

از «ازهر جمّال»
(شتربان) که در عرب به حماقت مشهور است، منقول است که روزی ده شتر پیش کرده بود و
به جائی می‌رفت. چون چند فرسنگی پیاده رفت، سوار بر شتری شد و باقی شترها بشمرد.
دید نه شتر است. گفت: من ده شتر داشتم، یکی دیگر کجا رفت؟

از شتر پیاده شد
و در بیابان به جستجو پرداخت و چون از شتر نشان نیافت، افسرده‌دل بازگشت و بار
دیگر شروع به شمردن شتران کرد. این بار ده شتر بود! خوشدل شد و به راه ادامه داد.
بعد از دو سه فرسنگ، باز بر شتری سوار شد و شتران را شمرد، نه شتر دید. باز پیاده
شد و به جستجو پرداخت. و این عمل چندین بار تکرار شد.

سرانجام گفت:
پیاده بروم و شتران من ده باشند، بهتر است که سواره روم و شترانم نه باشند!!

پیمان صاحب جواهر

نوشته‌اند که
صاحب جواهر رحمه الله علیه که از مفاخر شیعه است و کتاب جواهرش بزرگترین موسوعۀ
فقهی است، با خود عهد و پیمان بسته بود که هر شب، مقداری از کتاب ارزشمند جواهر را
بنویسد. اتّفاقا ً در یکی از شبها، فرزند دلبندش از دنیا رفت و با این حال او حتی
همان شب نیز از پیمان خود چشم‌پوشی نکرد و با دیده‌ای گریان و قلبی پر از غم و
اندوه، در کنار جسد بی‌جان فرزندش نشست، قلم و کاغذ را بدست گرفت و مشغول نوشتن
جواهر شد.

پاسخ به نامه‌ها

قم- صندوق پستی
777

* اصفهان- برادر،
م- ر- ش

1-   
منّت یعنی احسان
و نعمت. منّان که از صفات حسنای خداوند متعال است یعنی بسیار احسان کننده و نعمت
دهنده، نه منّت گذار به معنائی که در اذهان عامّه است. البتّه منّت گذاشتن از
انسان بر دیگران زشت است ولی از خداوند زیبا است. خدا را نباید بر خود قیاس کنید.
منّت گذاشتن او و شمردن نعمتهای خود بر ما نیز لطف و عنایت است. بلکه منّت گذاشتن
و منّت را کشیدن از پدر و مادر نیز زشت نیست.

2-   
اینکه می‌گوئید
چرا من و شما حضرت علی علیه السّلام نشدیم مثل این است که بگوئید چرا سنگ گوهر نشد
و چرا زمین آفتاب نشد. اختلاف انسانها گرچه بظاهر در صفات عرضی است و در ذاتیّات
اختلافی ندارند ولی واقع امر چنین نیست بلکه هر انسانی واجد مزایا و خصوصیات ذاتی
است که در دیگران نیست. آنچه در اختیار ما است این است که در حدّ ظرفیت خود به
مقتضای عمل خویش تکامل یابیم یا در اثر بد عمل کردن تنزّل کنیم.

3-   
توسّل به پیامبر
صلّی الله علیه و آله و سلّم و ائمّه علیهم السّلام برای این است که آنها مقرّب
درگاه الهی‌اند و از این راه بهتر می‌توان به خدا نزدیک شد خداوند فرموده است: «یا
ایّها الّذین آمنوا اتقوا الله وابتغوا إلیه الوسیله»- ای گروه مؤمنان از خشم خدا
بر حذر باشید و برای رسیدن به او وسیله‌ای بجوئید. و در حدیث از رسول اکرم صلّی
الله علیه و آله و سلم وسیله به اهل بیت علیهم السّلام تفسیر شده است. و توسّل به
آنها تنها به این نیست که آنها را گرامی بداریم و در مناسبات از آنها یاد کنیم
گرچه این مهمّ است ولی توسّل واقعی این است که آنها را عملا ً الگوی خود قرار دهیم
و از آنچه اجتناب می‌کردند اجتناب کنیم و راهی را که پیمودند بپیمائیم.

4-   
مشکل اصلی همۀ ما
همان خداشناسی و معرفت است اگر در این زمینه به حد یقین رسیدیم دیگر برنامۀ عملی
مشخّص بجز آنچه دستور شرع است لازم نیست. دو رکعت نمازی که با یقین کامل خوانده
شود از سالها عبادت بی‌روح بهتر است و راه را نزدیکتر می‌کند. هرگز گمان نکنید که
در یقین به حدّ اعلا رسیده‌اید تنها پاسخ به چند سؤالی که در ذهن شما است یقین
بوجود نمی‌آورد پاسخ به این سؤالات و شبهه‌ها فقط برای طرد شیطان است که وسوسه می‌کند
ولی برای تحصیل یقین ریاضت و مجاهدت و مخالفت با هوای نفس لازم است.

5-   
این سخن که اسلام
در همه شئون زندگی انسان راه حل دارد دقیق نیست اسلام دین است نه مجمع علوم مورد
نیاز انسان، اگر شما توقّع داشته باشید که اسلام راه حل عملی مشکلات بهداشتی و
اقتصادی و نظامی و سیاسی و علمی ووو…. را بیان کرده یا در همه آنها اظهارنظر
کرده باشد در اشتباهید. اسلام یک دین است که انسان را با واقعیّت جهان آشنا می‌کند
انسان از جهان فقط ظاهر پدیده‌ها را می‌بیند «یعلمون ظاهرا ً من الحیاه الدّنیا» و
نمی‌داند که در پشت پردۀ غیب چه اسراری است گرچه به فطرت احساس می‌کند که در آنسوی
جهان خبری است و به عقل درک می‌کند که این جهان با این عظمت نمی‌تواند همین ظاهر
فناپذیر باشد ولی دقیقا ً نمی‌تواند غیب جهان را بشناسد. دین انسان را رهنمون می‌گردد
و او را با جان جهان آشنا می‌کند و از تنهائی غم‌انگیزی که از جهان طبیعت احساس می‌کند
رها می‌سازد و به او نور و ایمان می‌بخشد تا در تاریکیهای جهان مادّه سرگردان
نباشد.

6-   
آنچه در رساله‌های
علمیّه است حکم خدا است که از روی مدارک فقهی استفاده شده است و بدون عمل به آنها
هرگز نمی‌توان مطمئن بود که رضایت خداوند به دست آمده است.

7-   
عقل محدودۀ
ادراکی خاصّی دارد و چنین نیست که انسان با عقل خود بتواند همه حقایق را درک کند و
ما خود بالعیان می‌بینیم که بعضی از حقایق را نمی‌توانیم درک کنیم. و به هر حال
احکام شرع خواسته‌های خداوند است و هرگز نمی‌توان آنها را با مقیاس عقل بدست آورد
گرچه آن احکامی که فطرت انسان آنها را به طور قطع درک می‌کند به روشنی می‌داند که
آنها نیز خواستۀ خداوند است و این معنای آن جمله است که آنچه را عقل حکم می‌کند
شرع نیز حکم می‌کند و البتّه عکس این جمله کلیّت ندارد و این جمله حدیث نیست.

8-   
در لباس از نظر
احکام شرع محدودیّتی الزامی نیست بجز اینکه اسراف نباشد و این مسئله از نظر تناسب
با یک مسلمان وارسته و پیرو دین بستگی به نظر عرف دارد.

9-   
زن نباید همه بدن
و موهای خود را از نامحرم بپوشاند بجز قرص صورت و دستها تا مچ و بیش از آن مجاز
نیست و امّا نگاه کردن به همین مقدار در صورتی جایز است که بقصد شهرت و لذّت نباشد
و خوف فریفته شدن نیز نباشد. و امّا صحبت کردن زن اشکالی ندارد ولی نباید سخن و
صدای او به گونه‌ای باشد که تحریک شهوت کند.

10-                      
 این سخن که عشق مجازی راهی به سوی عشق حقیقی
یعنی عشق به خدا است از یاوه‌گوئیهای صوفیان است. تنها راه عشق خدا، شناخت خدا است
در حدّی که انسان لیاقت پیدا کند که آن جمال حقیقی را لمس و احساس کند آنگاه شیفته
خواهد شد.

* تهران- خواهر،
ش- ز

نصایح پدر و مادر
را تا جائی که خلاف شرع نیست گوش کنید و سخنان تند آنها را نیز بخاطر خدا تحمّل
کنید ولی اگر دستوری برخلاف شرع گفتند مانند بی‌اعتنائی به حجاب و امثال ان اعتنا
نکنید. در عین حال با آنها با احترام و تواضع برخورد نمائید.

* شهر بابک-
برادر، ع- حسینی

1-   
پاسور بازی حرام
است.

2-   
ریش را به احتیاط
واجب نباید تراشید ولی تراشیدن سبیل اشکال ندارد و کوتاه کردن آن مستحب است.

3-   
کتابهائی که موجب
فساد و محرّک گناه است را نباید خواند و نشر آنها گناه است.

4-   
اگر شک کنید که
وضو باطل شده یا نه لازم نیست وضو بگیرید.

5-   
اگر شک در جنابت
دارید غسل لازم نیست.

6-   
خواندن قرآن بدون
وضو اشکال ندارد اگر دست به خط آن بزنید ولی مستحب است با وضو باشید.

7-   
نماز را باید با
شرائط و طمأنینه و آرامش بخوانید و اگر تند خواندن موجب عدم رعایت شرایط باشد باطل
است.

* باختران-
برادر قدرت گراوندی

نوّاب اربعه
کسانی هستند که پس از غیبت ولی عصر عجل الله فرجه از سوی آن حضرت برای رسیدگی به
امور شیعیان به عنوان نماینده خاص و به ترتیب تعیین شدند: اوّل آنها عثمان بن سعید
عمری است و دوّم فرزند ایشان محمّد و سوّم حسین بن روح نوبختی و چهارم علی بن
محمّد سمری رضوان الله علیهم و پس از آنها غیبت کبری شروع شد که در آن دیگر
نمایندۀ خاصّی از سوی آن حضرت تعیین نشده است.

* رشت- خواهر، ف-
ر- د

1-   
گناه به اختیار
انسان نیست و دوری از آن نیز به اختیار او است. راهی بجز تصمیم جدّی و مراقبت نفس
و مواظبت اعمال ندارد. انسان باید خود را کنترل کند و با کمال دقّت اعمال و کردار
خویش را ذرّه‌بین قرار دهد و به خود خوشبین نباشد و مهار نفس را به دست گیرد. چه
بسیار است سخنانی که انسان به عنوان دلسوزی و خیرخواهی جامعه یا افراد خاصّی می‌گوید
ولی در باطن هدفش جاه‌طلبی و خودنمائی و تحقیر دیگران است انسان خود را در انگیزۀ
کارها فریب می‌دهد و لذا باید شدیدا ً مراقب اعمال و رفتار و انگیزه‌های خویش
باشد.

2-   
در مورد گناهان
گذشته توبه لازم است. توبه اظهار پشیمانی از عمل و درخواست عفو از خدا و تصمیم بر
ترک گناه و سعی در اصلاح خویش و پیش گرفتن راه صلاح و تقوی است البتّه در موارد
خاصّی فضای اعمال و گاهی کفّاره یا درخواست حلیّت از دیگران که حقوق آنها تضییع
شده است لازم است.

3-   
معیار تشخیص
ایمان و مرتبت آن تنها نزد خداوند است آن روز که همۀ اسرار نهانی انسانها بروز می‌کند
مؤمنین واقعی و حدود ایمان آنها مشخّص می‌شود.

4-   
در قضای نمازهای
فوت شده بهتر است ترتیب رعایت شود یعنی آنچه را قبلا ً فوت شده اوّل بخواند و
تدریجا ً نمازها را قضا کند و لازم نیست خود را به سختی بیاندازد.

5-   
عدم رعایت حجاب
نیز گناهی است که باید از آن توبه کرد و کفّاره‌ای ندارد.

* همدان- برادر
کمیل- م- الف

1-   
اشکال ندارد.

2-   
در غسل جنابت
لازم نیست قصد کند که متعلّق به چه روزی است و جنابت‌های متعدد یک غسل دارد.

3-   
اگر آن شخص را
نمی‌توانید بشناسید و پیدا کنید همان مقدار پول را از جانب او به فقیری صدقه
بدهید.

4-   
ما معتقدیم که راه
حل مشکلی جنسی جوانان فراهم آوردن امکانات ازدواج دائم برای همگان است و ازدواج
موقّت راه‌حلّی است موقّت برای حالتهای خاص و هرگز راه‌حل مشکل جامعه نیست بلکه
مشکل‌آفرین است.

* لارستان-
برادر، گ- ر- م- ر- ز- ج

نذر شما باطل است
و نباید آن عمل را انجام دهید.

* اراک- س- ق-
چشم‌انتظار

1-   
از نظر شرعی
ازدواج موقّت جایز است.

2-   
امام جماعت باید
بالغ باشد.

* اهواز- خواهر،
م- الف

در مورد ساعت
باید یک سال در جاهائی که احتمال می‌دهید صاحبش پیدا شود اعلام کنید و اگر پس از
یک سال صاحبش پیدا نشد می‌توانید برای خود بردارید و می‌توانید صدقه بدهید و می‌توانید
به امید یافتن صاحبش نگه دارید و در مورد کوپنها اگر علامتی ندارد که اعلام کنید
باید به ستاد بسیج اقتصادی برگردانید و حق ندارید با آنها روغن و امثال آن بخرید و
بفروشید.

* مشهد- برادر،
الف- ح/ 48/ 10

شما سالمید و هیچ
جای نگرانی از آن جهت نیست و دلیل آن حالت همان عمل است.

* شاهرود- برادر،
س- ک- م

از دفتر استفتاء
مرجعتان بپرسید.

* قم- برادر، ح-
ن- 2520- ج- ق

1-   
بهتر است آن دوست
را رها کنید.

2-   
ازدواج با دختری
که از شما بزرگتر است اشکال ندارد.

* تهران- برادر،
م- نوار- س

آن ازدواج حرام و
باطل است باید مانع آن شوید و آنها را متوجه سازید.

* کرج- برادر، ب-
ش

شما می‌توانید
طبق تقلید از آیه الله العظمی اراکی دامه ظله در مسألۀ بقا بر تقلید میّت، بر
تقلید حضرت امام قدس الله روحه باقی باشید و در تقلید و هر چیز دیگر، آوردن نیّت
به زبان لازم نیست.

* تبریز- برادر،
س- براری- تک

1-   
آزمایشی که
متوقّف بر استمناء است اگر ضرورت نداشته باشد جایز نیست.

2-   
ازدواج واجب نیست
مگر این که انسان بداند بدون آن بگناه نمی‌افتد.

3-   
همسر برادر محرم
نیست.

4-   
برداشتن پول
بدهکار بدون رضایت او جایز نیست و دزدی بحساب می‌آید و به جای طلب شما ملکتان نمی‌شود
باید او خود به شما بدهد مگر اینکه نتوانید از او حتّی با شکایت طلب خود را بگیرید
آنوقت از باب تقاص می‌توانید بردارید.

5-   
خجالت از پدر و
مادر عذر نیست و غسل ساقط نمی‌شود.

* نائین- خواهر-
ف، ر- ز

1-   
فضلۀ مارمولک نجس
نیست.

2-   
موی گربه نجس
نیست ولی در نماز نباید در بدن یا لباس باشد مانند هر جزء دیگری از حیوانات حرام
گوشت.

3-   
پولی را که نمی‌دانید
نذر کرده‌اید یا برای صدقه کنار گذاشته‌اید می‌توانید صدقه بدهید.

4-   
خرید و فروش کوپن
یا اجناس کوپنی و امثال آن بستگی به مقررّات دولت دارد اگر طبق مقررات دولت ممنوع
نباشد اشکال ندارد.

* شیراز- خواهر
یلدا

ازدواج کنید و از
او نترسید اگر ادّعایی کرد تکذیب کنید. مطمئن باشید هیچ مشکلی پیش نمی‌آید.

* بوشهر- برادر،
ح- ا- م

آنچه شنیده‌اید
صحیح است و این حالت طبیعی است.

* خواهر، ر- ط 88

پاسخ کلیّۀ سؤالهای
شما منفی است و حالتی که احساس می‌کنید موجب غسل نمی‌باشد.

* آذربایجان
شرقی- خواهر، ا- هـ- ی

منظور از سؤال
شما روشن نیست بهرحال برایشان بجز توبه و خویشتن داری از گناه چیزی نیست.

* کرج- برادر،
الف- ر- ع

1-   
قطع رحم نکنید هر
چند ارحام شما گناهکار باشند بلکه سعی در هدایت آنها داشته باشید.

2-   
پول را باید به
خود آن اداره برسانید.

* قم- برادر، م-
م 60- 50

از این گونه
ارتباط‌ها اجتناب کنید.

* کلاردشت-
برادر، غ- م- ش- 164

1-   
در مورد آن جریان
با پدر یا برادر بزرگتر مشورت کنید.

2-   
تلاش کنید و
مأیوس نشوید.

3-   
امتحان و درس عذر
مقبولی برای روزه خواری نیست و اگر کسی عمدا ً با این گونه عذرها روزه را بخورد
قضا و کفّاره بر او واجب است.

* جاجرود- برادر
ابوالفضل حسن

شما می‌توانید به
دادگاه شکایت کنید اگر وصیّت پدر شرعا ً ثابت نشود حق شما محفوظ خواهد ماند.

* خوزستان- برادر
عبدالله عبدالله‌پور

در انتخاب همسر
ایمان، اخلاق، نجابت و عفّت را حتما ً مورد توجه قرار دهید.

* بم- برادر، ان-
یو

تمام مواردی که
نوشته‌اید گناه است.

* تهران- برادر،
ع- هـ

حالتی که به طور
مستمر احساس می‌کنید غسل ندارد برای توضیح بیشتر آدرس بدهید.

* مسجد سلیمان-
خواهر، م- خ

ازدواج شما با او
به صلاح شما نیست ولی در رابطه با آن اتّفاقی که افتاده توضیح کافی نداده‌اید.

* برادران و
خواهران:

* روستای تازه‌آباد-
علی حقیقت‌طلب * اراک- مولود. ج * بهبهان- صفورا شیرانی * سنندج- شکرالله سعیدی *
تهران- مهدی زارع * شیراز- م. لاری * مشهد- علی اکبر حسینی * شیراز- معصومه بابائی
* مشهد- م. ر. ص.

آدرس کامل و دقیق
بدهید تا پاسخها ارسال شود.

اهداف عمدۀ پیش‌بینی
شده برای مناطق آزاد

قسمت دوّم

محمّدرضا حافظ‌نیا

اهداف عمدۀ پیش‌بینی
شده برای مناطق آزاد:

طراحان و
طرفداران تأسیس و توسعه مناطق آزاد تجاری و صنعتی برای اینگونه مناطق اهداف زیر را
ذکر می‌نمایند.

1-   
تولید و تحصیل
درآمدهای ارزی با توسعه صادرات و صادرات مجدد کالا.

2-   
تولید اشتغال و
جذب بیکاران.

3-   
جذب سرمایه‌های
خارجی و تکنولوژی پیشرفته.

4-   
کسب و افزایش
مهارتهای نیروی کار و مدیریت.

5-   
ایجاد حلقۀ
اتّصال بین ناحیۀ آزاد با اقتصاد ملّی و بومی.

مشخّصات مناطق و
بنادر آزاد:

1-   
داشتن موقعیّت
جغرافیائی مناسب در مسیر و گذرگاهها و یا خطوط حمل و نقل دریائی بین‌المللی و
آبهای آزاد.

2-   
داشتن موقعیّت
جغرافیائی مناسب در کنار بندرگاه و یا فرودگاه بزرگ و بین‌المللی.

3-   
عدم شمول مقررات
و قوانین گمرکی و مدنی کشور در منطقه آزاد و برخورداری از مقررات ویژه.

4-   
جذب سرمایه‌های
خارجی بعنوان نیروی محرکه رشد و توسعۀ منطقه آزاد.

5-   
نبود نظارت و
کنترلهای گمرکی مگر بمنظور اطمینان از نبود کالاهای قاچاق.

6-   
سازماندهی
فعالیّتهای اقتصادی بمنظور صدور و یا صدور مجدّد کالا.

7-   
برخورداری از
تأسیسات پیشرفته زیربنائی نظیر مخابرات و ارتباط بین‌المللی، کانال تلویزیونی
ویژه، برق و آب، راه و فرودگاه و غیره.

8-   
برخورداری از
تأسیسات مدرن سکونتگاهی و تفریحی نظیر هتل، ویلا، سینما، باشگاه، میادین ورزشی و
غیره.

9-   
برخورداری از
تأسیاست بندرگاهی و اسکله‌های بزرگ مجهّز به انبارهای وسیع سرپوشیده و روباز.

10-                      
 برخورداری از بازارها و نمایشگاههای مدرن و
وسیع.

11-                      
 فراهم بودن تسهیلات لازم برای سرمایه گذاری از
قبیل واگذاری زمین، تضمین ملّی نشدن سرمایه گذاریها، نبود مقررات اداری دست‌و‌پاگیر
و سهولت ورود و خروج کشتی و بارگیری و تخلیۀ بار.

12-                      
 محصور بودن نسبت به کشور مادر و میزبان و سهولت
ارتباط آن با دنیای خارج، یعنی پیوند آن با دنیای خارج بدون هیچگونه مانعی انجام
می‌پذیرد ولی ارتباط آن با بدنۀ کشور از کانال ضوابط گمرکی و مقررات مربوط به
صادرات و واردات و صدور ویزا برای متقاضیان صورت می‌گیرد. در واقع منطقۀ آزاد بخشی
از اقتصاد کشور مادر است که به اختیار آن جدا شده و بدامان اقتصاد بازار آزاد بین‌المللی
رانده می‌شود.

انواع مناطق و
بنادر آزاد:

1-   
مناطق آزاد
تجاری: این مناطق با هدف ورود کالاهای ساخته شده و صدور مجدد آن همراه با
معافیتهای گمرکی به کشورهای دیگر ایجاد می‌شوند و فعالیّتهای عمده آن تخلیه و
بارگیری، انبارداری و بسته‌بندی کالا و احتمالا ً توسعۀ صنایع کوچک می‌باشد.

2-   
مناطق آزاد
صنعتی: این مناطق با هدف جذب سرمایه‌ها و تکنولوژی خارجی و سپس تزریق تدریجی آن
بداخل کشور تأسیس می‌شوند توسعۀ اشتغال و ارتقاء سطح دانش فنّی کارگران و مدیران و
تأثیرگذاری آن بر سطح تکنولوژی کشور از اهداف جانبی می‌باشد. فراهم کردن تسهیلات و
تضمینهای ویژه برای رضایت سرمایه‌داران خارجی و غربی، شرط اصلی جهت توسعۀ اینگونه
مناطق است. فعالیتهای صنعتی از فعالیتهای مالیاتی برخوردار بوده و منطقه بصورت
مرکز صادرات تولیدات صنعتی در می‌آید.

3-   
مناطق آزاد
صنعتی- تجاری: این مناطق نقش تجاری و صنعتی را با هم بازی می‌کنند و منطقۀ آزاد
علاوه بر فضاهای ویژۀ ورود و صدور و انبار کالا، محدوده‌های خاصّی را برای
کارخانجات صنعتی تولیدی که عمدتا ً مونتاژ می‌باشند را در نظر می‌گیرند.

علی‌رغم تبیین اهداف
جالب برای مناطق آزاد تجاری و صنعتی، بررسیها نشان می‌دهد که این طرح در کشورهای
صنعتی پیشرفته نسبتا ً موفق بوده است ولی در کشورهای در حال رشد، در حدّ مورد
انتظار عمل نکرده است و فعالیتهای مناطق آزاد عمدتا ً تحت‌الشعاع منافع سرمایه
گذاران و شرکتهای چند ملیّتی قرار داشته است.

این مناطق، سهم
قابل ملاحظه‌ای در توسعۀ اقتصادی کشور میزبان نداشته و شرکتهای مادر از انتقال
تکنولوژی پیچیده مراحل قبل از مونتاژ به منطقۀ آزاد به بهانۀ نبود نیروی کار ماهر
خودداری نموده و آنرا در کشور صنعتی باقی گذاشته‌اند و صنایع توسعه یافته عمدتا ً
دارای تکنولوژی و ماشین‌آلات ساده و متداول در جهان بوده‌اند که برای نمونه می‌توان
از صنایع الکترونیک، پوشاک، کفش و چرم، الکتریک، پلاستیک، اسباب‌بازی، قطعات یدکی
اتومبیل و وسائط نقلیه، کالای ورزشی و غیره یاد کرد.

همچنین سرمایه‌گذاری‌های
مناطق آزاد فقط 6/2 درصد از نیروی کار شاغل در بخش صنعتی کشورهای میزبان را جذب
نموده‌اند که آنهم عمدتا ً از زنان بوده‌اند مثلا ً 75 درصد از نیروی کار مناطق
آزاد کشور مالزی را زنان تشکیل داده که 83 درصد آنها نیز زنان جوان با سن متوسط 21
سال می‌باشند.

از این گذشته
سرمایه‌گذاران خارجی ترجیح می‌دهند بیشتر در مناطقی که اوّلا ً تمام کشور حالت
منطقه آزاد داشته باشد و ثانیا ً در مسیر آبراهه‌های مهّم جهان و مجاور بازارهای
مصرف باشد با ملاحظه تضمینهای لازم، سرمایه‌های خود را بکار اندازند.

مطالعۀ انجام شده
بر روی 1269 مؤسسۀ موجود در مناطق پردازش صادرات 12 کشور مکزیک، کره، مالزی،
موریس، فیلیپین، سریلانکا، دومینیکن، هندوستان، جامائیکا، ترینیداد وتوباگو، غنا،
السالوادر، لیبریا نشان می‌دهد که سهم سرمایه‌گذاری خارجی 8/36 درصد سهم سرمایه‌گذاری
داخلی 8/24 درصد و سهم سرمایه‌گذاری مشترک 3/83 درصد می‌باشد که هرچند سهم سرمایه‌گذاری
خارجی بالاست ولی سهم سرمایه‌گذاری داخلی نیز رقم بالائی را بخود اختصاص داده است.
البته وجود بعضی مقررات مربوط به کشورها در ارتباط با منطقه آزاد نیز بر این موضوع
بی‌تأثیر نبوده است (مانند ممنوعیّت مالکیّت خارجی بیش از 50 درصد). از نتایج
فعالیّت مناطق آزاد می‌توان، سرایت الگوی آن به کلّ کشور میزبان و تبدیل آن به
کشور «پردازش صادرات» و یا برعکس تبدیل آن به «منطقه آزاد پردازش واردات» شبیه
منطقۀ آزاد برزیل، اشاره کرد و اساسا ً اینگونه مناطق برای صنایع نوپای کشورهای در
حال توسعه رقیب قدرتمندی محسوب شده و مانع از توسعه و تکامل آن خواهند شد.

در منطقۀ خلیج
فارس از اواخر دهۀ 1970 بنادر آزاد کشور امارات متحده عربی طراحی و به اجرا گذاشته
شد. بنادر آزاد راشد و جبل علی بسرعت رشد نمودند و امروز، بصورت یکی از قطبهای
تجاری جهان درآمده‌اند. این بنادر در سال 1980 حوزۀ نفوذ خود را به 50 کشور توسعه
داده بودند ولی در سال 1988 حوزۀ نفوذ خود را به 131 کشور گسترش دادند. شرایط
مناسب ایجاد شده در بندر جبل علی باعث شده است که نمایندگیهای شرکتهای چند ملیّتی
در این بندر دفاتر خود را ایجاد و از آن بعنوان مرکز پخش کالاهای خود استفاده
نمایند.

محاسن و معایب
مناطق آزاد:

الف- محاسن:

1-   
تولید درآمد ارزی
و ارزش افزوده در بخش تجارت و صنعت.

2-   
تولید شغل و جذب
بیکاران در مشاغل تجاری و صنعتی مناطق آزاد.

3-   
تأمین بعضی از
نیازهای مصرفی جامعه و بخشهای صنعت و خدمات کشور که به کالاها و مواد خارجی بستگی
دارد با سهولت بیشتر.

4-   
جذب تکنولوژی از
طریق نیروی کار بومی شاغل در واحدهای صنعتی شرکتهای چند ملیّتی مستقر در منطقه
آزاد.

5-   
توسعۀ اقتصادی و
اجتماعی منطقه آزاد و برخورداری سکنۀ آن از این امکان.

ب- معایب:

1-   
کند شدن روند
توسعۀ تکنولوژی و تولید خود اتکا و انقراض تدریجی واحدهای تولیدی و صنعتی مشابه در
داخل کشور، بدلیل وجود رقیب قدرتمند در منطقه آزاد. زیرا تولید کننده منطقه آزاد،
با برخورداری از امکاناتی نظیر معافیتهای مالیاتی و گمرکی، صرفه‌جوئی در ساخت و
هزینه‌های حمل کالا و تکنولوژی مدرنتر؛ امکان عرضۀ کالای مرغوبتر با قیمت مناسبتر
را دارد در صورتیکه تولید کننده مشابه داخلی فاقد چنین امتیازاتی بوده و قدرت
رقابت در عرصه صادرات کشور را از دست می‌دهد. بنابراین او باید یا فرآیند تولید
خود را با نیاز داخلی کشور تنظیم نماید (البته مشروط به اینکه تولید کنندۀ منطقۀ
آزاد، در داخل نیز رقیب او نباشد) و یا اینکه پدیدۀ شکست و انقراض را پذیرفته و
واحد تولیدی خود را تعطیل نماید.

2-   
تحت‌الشعاع قرار
گرفتن ارزشهای عقیدتی و فرهنگی جامعه و کشور میزبان در صورتیکه با فرهنگ اکولوژیک
مناطق آزاد که مشخصا ً فرهنگ غرب است متعارض باشد.

3-   
کمک به فرهنگ
اقتصاد بازار و تقویت سرمایه‌داران و شرکتهای چندملیّتی خارجی و نیز سرمایه‌داران
داخلی.

4-   
شکل‌گیری ناحیه و
ساخت جدید جغرافیائی با ترکیبات اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و سیاسی و حقوقی
متفاوت از بدنۀ اصلی کشور، و شکل‌گیری بلندمدّت نوعی تمایل به استقلال از کشور
مادر، بویژه برای مناطق آزادی که اوّلا ً دارای فاصلۀ جغرافیائی قابل توجه با کشور
مادر باشند ثانیا ً از فاصله جغرافیائی کمتر و یا برابر با کشور مقابل برخوردار،
باشند ثالثا ً دارای تناسب جغرافیایی از حیث ترکیبات فرهنگی و اجتماعی و تاریخی و
غیره بوده باشند.

در خاتمه بیان
این نکته ضروریست که نقش اصلی تعیین شده برای مناطق آزاد صرفا ً اقتصادی بوده و
بازتابهای منفی فرهنگی و اجتماعی در آن دیده نمی‌شود و در ضمن علی‌رغم محاسن و
اهداف اقتصادی پیش‌بینی شده برای مناطق آزاد، متأسّفانه تأثیر اینگونه مناطق بر
روند رشد اقتصادی اکثر کشورهای میزبان ناچیز بوده که آنها می‌توانند از طریق توسعۀ
فعالیّتهای اقتصادی خود در سایر زمینه‌ها، به نتایج اقتصادی مترتّب بر بنادر آزاد
دست یابند. البته نیاز به توضیح نیست که تعیین نقش اقتصادی برای مناطق آزاد نیز
نباید به صورتی انتزاعی نگریسته شود بدین معنی که پدیدۀ مناطق آزاد اقتصادی تنها
در سیستمهایی موفّق و قابل اجراست که سیستم اقتصادی سرمایه‌داری را به طور کامل و
دربست پیاده می‌کنند نه در جوامع و دولتهایی که با اقتصاد سرمایه‌داری به سبک و
سیاق غربی مخالفند.

مبانی تفکّر
بسیجی (2)

ارزشها و
معیارهایی که در تفکّر بسیجی جلوه و نمود بارزتری نسبت به دیگر مسائل و خصائص آن
دارد را می‌توان در چند محور مشخص کرد:

1-    نگاهی عارفانه به دنیا:

در تفکّر بسیجی،
دنیا با همۀ عظمتهایی که دیگر دیدها برای آن قائلند هیچگونه ارزشی نداشته بلکه آن
را بوتۀ آزمایشی می‌داند که باید در پیچ‌و‌خم‌های روزمرّه و نیز برخورد با زخارفش
به شدّت مراقب حیل شیطان بود. دنیا در این تفکّر به راستی جایگاهی همچون زندانی پر
مشقّت و زجرآور را داراست. این اصل در مورد نفس فرد بسیجی نیز قابل تعمیم است بدین
معنی که بسیجی واقعی خود را چیزی نمی‌بیند و هرچه هست را لطف و رحمت بی‌منتهای
الهی می‌داند و همه چیز را جلوه‌ای از جلوات حق می‌نگرد. نه برای خود حقّی خاص
قائل است و نه چشم‌انتظار آنکه حتّی بخاطر خدمتش، دیگران، از او تشکّر و قدردانی
نمایند با عشق به خدا و تنها به منظور ادای تکلیف و انجام فریضه الهی قدم در راه
حق می‌نهد و از امام خویش آموخته است که نتیجه را به مشیّت خداوندی واگذار نماید.

2-    زندگی بی‌آلایش بسیجی:

در تفکّر بسیجی
دنبال بدست آوردن مال دنیا بودن، چنین نگریسته می‌شود:

امام خمینی (س):

«پسرم! هیچگاه
دنبال تحصیل دنیا، اگر چه حلال او باشد، مباش که حبّ دنیا، گرچه حلالش باشد، رأس
همۀ خطایا است چه خود حجاب بزرگ است و انسان را ناچار به دنیای حرام می‌کشد».

(26/4/63- نقطۀ عطف)

در واقع ویژگی
بارز ظاهری یک بسیجی پیرو اسلام ناب محمّدی (ص) آن است که از مال و ثروت بی‌بهره
بوده، محل سکونتی بی‌آلایش، لباس و پوششی ساده و رفتاری به معنای واقعی، مردمی
داشته باشد. گرچه این ارزش والا و گرانقدر خوی کوخ‌نشینی ممکن است گاهی مورد
استهزاء قرار گرفته و دارندگان چنین تفکّری «جلنبر» نامیده شوند و ساده‌پوشی آنان
تعبیر به «قیافه‌های غیر قابل رؤیت» بشود امّا نباید از نظر دور داشت که خیل
عاشقان امام و شهدای عزیز ما و منتظرین واقعی شهادت، بسیجیان پیرو راه آنان،
اینگونه بوده و هستند و بر این خوی و تفکّر افتخار کرده و می‌کنند. تأثیر دنیایی
این طرز زندگی همان است که امام (س) در پیام 8/3/63 متذکر شدند:

«اگر بخواهید بی‌خوف
و هراس در مقابل باطل بایستید و از حق دفاع کنید و ابرقدرتان و سلاحهای پیشرفته و
شیاطین و توطئه‌های آنان در روح شما اثر نگذارد و شما را از میدان به در نکند خود
را به ساده زیستن عادت دهید و از تعلّق قلب به مال و منال و جاه و مقام بپرهیزید».

در حقیقت این مشی
و مرام زندگی تضمین کنندۀ تمامی مأموریّتهایی است که امام (س) در «منشور بسیج
مستضعفین 2/9/67» برای بسیجیان تعیین کرده‌اند:

«ملّتی که در خط
اسلام ناب محمّدی (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و مخالف با استکبار و پول‌پرستی و
تحجّرگرایی و مقدّس‌نمایی است، باید همۀ افرادش بسیجی باشند».

یعنی مخالفت با
«استکبار»، «پول پرستی»، «تحجّرگرایی» و «مقدّس نمایی» که خصائص مشخص ملّتی است در
خط اسلام ناب و یکپارچه بسیجی، خود باید ساده زیست و خمینی گونه باشد. اگر ما
بخواهیم جامعه را به سوی «تجمّل» و «رفاه‌گرایی» سوق دهیم و بیماری مصرف را در
کشور سلطنت‌زاده و جنگزده ایران شایع سازیم دست‌اندرکاران دلسوز و انقلابی نخواهند
توانست با وابستگیها مبارزه کنند، دارندگان تفکّر بسیجی باید ضرورت مبارزه با تجمل‌گرایی
و رفاه‌طلبی را برای مردم ما تشریح و تبیین کرده و از مخدوش شدن یکی از اصول و
ارزشهای اصیل و ناب اسلامی جلوگیری بعمل آورند. اگر غیر از این باشد یعنی اگر ساده‌زیستی
در جامعه ما از جایگاه واقعی و والای خود به زیر کشیده شود، همان روزی است که بنا
به نص صریح سخن امام (س)، نخواهیم توانست بی‌خوف و هراس در مقابله با باطل و دفاع
از حق بایستیم و ابرقدرتها و سلاحهای پیشرفتۀ آنان در روح ما اثر خواهد گذاشت.

اگر پیروان اسلام
آمریکایی و مخالفان تفکّر بسیجی موفّق گردند این ارزش مهّم را به ضد ارزش تبدیل
کنند در واقع یکی از اصلی‌ترین ویژگیهای بسیجیان و حزب الله خنثی خواهد شد. مگر نه
اینست که «جنگ ما جنگ فقر و غنا بود جنگ ما جنگ ایمان و رذالت بود. و این جنگ از
آدم تا ختم زندگی وجود دارد». (3/12/67- امام خمینی) مگر نه اینست که بسیجیان این
«پابرهنه‌های مغضوب دیکتاتورها». (برگرفته از پیام امام- فریاد برائت)، شیرمردان و
سرداران جبهۀ فقرند بر علیه سرمایه‌داران و مرفهان بی‌درد. مگر نه اینست که:

«ملّت عزیز ما که
مبارزان حقیقی و راستین ارزشهای اسلامی هستند بخوبی دریافته‌اند که مبارزه با رفاه‌طلبی
سازگار نیست و آنها که تصوّر می‌کنند مبارزه در راه استقلال و آزادی مستضعفین و
محرومان جهان با سرمایه‌داری و رفاه‌طلبی منافات ندارد با الفبای مبارزه بیگانه‌اند
و آنهایی هم که تصوّر می‌کنند سرمایه‌داران و مرفهان بی‌درد با نصیحت و پند و
اندرز متنبّه می‌شوند و به مبارزان راه آزادی پیوسته و یا به آنان کمک می‌کنند آب
در هاون می‌کوبند. بحث مبارزه و رفاه و سرمایه، بحث قیام و راحت طلبی، بحث
دنیاخواهی و آخرت‌جویی دو مقوله‌ای است که هرگز با هم جمع نمی‌شوند و تنها آنهایی
تا آخر خط با ما هستند که درد فقر و محرومیّت و استضعاف را چشیده باشند. فقرا و
متدینین بی‌بضاعت، گردانندگان و برپادارندگان واقعی انقلابها هستند».

(امام خمینی- 29/4/67)

مگر نه اینست که:

«آنهایی که در
خانه‌های مجلّل، راحت و بی‌درد آرمیده‌اند و فارغ از همۀ رنجها و مصیبتهای
جانفرسای ستون محکم انقلاب و پابرهنه‌های محروم، تنها ناظر حوادث بوده‌اند و حتّی
دور هم دستی بر آتش نگرفته‌اند، نباید به مسئولیتهای کلیدی تکیه کنند که اگر به
آنجا راه پیدا کنند، چه بسا انقلاب را یک شبه بفروشند و حاصل همۀ زحمات ملّت را بر
باد دهند».

(امام خمینی فریاد برائت- مرداد 66)

به گفتۀ امام
راحلمان «چه در جنگ و چه در صلح بزرگترین ساده‌اندیشی این است که تصوّر کنیم
جهانخواران خصوصا ً آمریکا و شوروی از ما و اسلام عزیز دست برداشته‌اند»، لذا باید
مراقب بود که بیگانگان با تفکّر بسیجی، افکار مسموم خود در زمینۀ تجدید رابطه با
غرب و آمریکا را در جامعه اشاعه ندهند.

مگر نه اینست که:

«اگر ملّت می‌خواهد
که این پیروزی تا آخر برسد و به منتهای پیروزی که آمال همه است برسد، باید مواظب
آنهایی که دولت را تشکیل می‌دهند… همۀ اینها توجّه بکنند که مبادا یک وقتی از
طبقۀ متوسط به طبقۀ بالا و به اصطلاح خودشان «مرفه»، به آن طبقه برسند».

(امام خمینی- 20/11/60)

با این رهنمودهای
روشن و دهها و صدها نمونۀ دیگر از این دست، در آیات و روایات و احادیث که جملگی از
افتخار انبیاء و اولیای الهی به فقر ظاهری و دنیایی‌شان حکایت می‌نماید و ساده‌زیستی
و ساده‌پوشی را بعنوان یک اصل اصیل طرح می‌نمایند، آیا صحیح است که معیارهایی
مانند «تجمّل» و «جاه‌طلبی» در جامعه اسلامی مطرح شود و ساده‌پوشی نشانۀ بی‌دینی
یا لباس شهرت و عمل حرام! تبلیغ گردد. امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) در خطبۀ
«قاصعه» نهج البلاغه منطق فرعون در مقابل موسی و هارون را اینگونه بیان می‌نماید:

«فإنّ الله
سبحانه- یختبّر عباده المستّکبرین فی انفسهم بأولیائه المستضعفین فی اعینهم، ولقد
دخل موسی ابن عمران و معه اخوه هرون- سلام الله علیهما- علی فرعون و علیهما مدارع
الصّوف و بأیدیهما العصّی، فشر طاله إن اسلم بقاء ملکه ودوام عزّه، فقال: ألا
تعجبون من هذین یشرطان لی دوام العزّ و بقاء الملک وهما بما ترون من حال الفقر
والذّل، فهلا القی علیهما اساوره من ذهب؟! إعظاما ً للذهب و جمعه، و احتقارا ً
للصّوف ولبسه».

خداوند سبحان
بندگان مستکبر خود را به اولیای خویش که در نظر آنان مستضعفند امتحان می‌کند. موسی
بن عمران و برادرش هارون- که درود خداوند بر آنها باد- در حالی که بر آنها لباس
محقر و پشمینه بود و در دست خود عصا داشتند بر فرعون وارد شدند و به او تعهد دادند
که اگر اسلام را اختیار کند سلطنتش باقی باشد و عزتش دوام یابد (فرعون به اطرافیان
خود) گفت: «آیا جای تعجب نیست که این دو برای من متعهد می‌شوند که ملک و عزت من
دوام یابد در حالی که آنها بر آن وضع و حالت فقیرانه و ذلیلانه‌اند که می‌بینید
(اگر چنین باشد که ادعا می‌کنند) پس چرا بر آنان زیورآلات طلا و نقره فرود نمی‌آید»
(این را گفت از روی) بزرگ شمردن طلا و جمع‌آوری آن و تحقیر لباس پشمینه و پوشیدن
آن.

3-    وقوف و حسّاسیّت نسبت به وقایع داخلی و جهانی

یکی دیگر از
ویژگیهای تفکّر بسیجی، نگاه کردن صحیح و متعهّدانه به رخدادها و حوادث سیاسی،
فرهنگی، اجتماعی، نظامی و اقتصادی داخل کشور و جهان است. هیچ حادثۀ مهمّی در این
زمینه‌ها از دید یک بسیجی واقعی پنهان نیست. همان بسیجی مؤمنی که مجّهز به سلاح
صبر و ایمان است و شیر جبهه‌ها بود، دقیقا ً در ارتباط با وقایع سیاسی، اجتماعی،
فرهنگی و اقتصادی عصری که در آن زندگی می‌کند حساسیّت داشته و دارد. دارندگان این
تفکّر بنا به فرمودۀ بزرگ بسیجی جهان اسلام در عصر حاضر، خمینی کبیر (سلام الله
علیه)، چنین تکلیفی را برعهده دارند: امام خمینی «س»:

«روزهای حسّاس و
تعیین کننده‌ای در پیش داریم و انقلاب اسلامی هنوز سالها و ماههای تعیین کنندۀ
دیگر در پیش خواهد داشت که واجب است پیش‌کسوتان جهاد و شهادت در همۀ صحنه‌ها حاضر
و آماده باشند».

(26/6/67)

وصایای امام
بالأخص وصیت‌نامۀ سیاسی الهی آنحضرت پر است از بیدارباشها و زنگ خطرهایی که آن
بزرگ پرچمدار اسلام ناب محمّدی (صلّی الله علیه و آله) برای حفظ هوشیاری پیروان خویش
بخصوص بسیجیان متذکر شده‌اند بسیجیان عاشق امام وظیفه دارند که به فرمودۀ امام:
«(باید) همان محافل انس و نورانیّت و برادری و وحدتی را که در میدانهای نبرد و در
جبهه بوده است و همان ارتباط معنوی که میان شما و روحانیون عزیز برقرار بوده به
مجامع داخلی و به همۀ محیطهای سیاسی و اجتماعی و نظامی کشانده شود تا انقلاب
اسلامی ما از خطر آفتها و تفرقه‌ها و بی‌تفاوتیها محافظت گردد».

(26/6/67)

تنها در چنین
صورتی است که می‌توان نسبت به ثبات نظام و انقلاب در خط اسلام ناب و استقلال
واقعی، مطمئن بود و الاّ باید هر لحظه منتظر حادثه ماند. بسیجیان ساده‌پوش به
عنوان یکی از صاحبان انقلاب و نظام باید به دقت در تمامی زمینه‌ها مراقب همه نسبت
به عدم انحراف از مسیر صحیح امام باشند و از اعوجاجهای احتمالی جلوگیری نمایند.

در زمینۀ مسائل
فرهنگی همانگونه که امام در وصیت‌نامۀ سیاسی الهی‌شان تأکید کرده‌اند:

«باید همه بدانیم
که آزادی به شکل غربی آن که موجب تباهی جوانان و دختران و پسران می‌شود از نظر
اسلام و عقل محکوم است و تبلیغات و مقالات و سخنرانیها و کتب و مجلاّت برخلاف
اسلام و عفّت عمومی و مصالح کشور حرام است و بر همۀ ما و همۀ مسلمانان جلوگیری از
آنها واجب است و از آزادیهای مخرّب باید جلوگیری شود و از آنچه در نظر شرع حرام و
آنچه برخلاف مسیر ملّت و کشور اسلامی و مخالف با حیثیّت جمهوری اسلامی است، بطور
قاطع اگر جلوگیری نشود همه مسئول می‌باشند و مردم و جوانان حزب‌اللّهی اگر برخورد
به یکی از امور مذکور نمایند به دستگاههای مربوطه رجوع کنند و اگر آنان کوتاهی
نمودند، خودشان مکلّف به جلوگیری هستند».

در زمینۀ مسائل
سیاسی نکته‌ای وجود دارد که تشریح و موشکافی اجمالی آن لازم آمد. مدّتی است بین
بعضی از سطوح بسیجیان این اصل که: نیروهای نظامی و انتظامی و بسیج نباید در دسته‌بندیها
و بازیهای سیاسی و اختلافی وارد شوند، تعبیر و تفسیرهایی می‌شود که چندان با
واقعیّت و نظر امام انطباق ندارد.

عدّه‌ای این اصل
را چنین تفسیر کرده‌اند که: بسیجی‌ها نباید در مسائل سیاسی دخالت کنند!؟ معلوم
نیست بعد از تشکیل و تکمیل نیروهای ارتش 20 میلیونی بسیج، مسئولین سیاسی و فرهنگی
نظام را باید از چه کشوری وارد نمائیم؟!

برخی بسیجیان نیز
برای اینکه وارد مسائل جناحی نشوند خود را از بیخ و بن نسبت به مسائل و رخدادهای
سیاسی بیگانه ساخته‌اند و با عنوان کردن این مطلب که: «ما نه این جناحیم نه آن
جناح. ما کاری به سیاست و این حرفها نداریم». عملا ً در دامی گام گذاشته‌اند که
دشمنان انقلاب برای بی‌تفاوت ساختن مردان جبهه و جنگ پهن کرده‌اند. متأسفانه
افرادی که این تفسیر برایشان مقبولیت دارد به دلیل عدم آشنایی با ترفندهای
بازیگران صحنه‌های سیاسی کاری، گرفتار آنها می‌شوند و از وجهه‌شان سوءاستفاده می‌گردد
مانند حرکتی که در اوایل آبانماه یکی از جناحها بر علیه تنی چند از نمایندگان مجلس
انجام داد و گروه اندکی از بسیجیان به جلوی مجلس شورای اسلامی برای تسویه‌حسابهای
جناحی و باندی گروهی خاص، کشیده شدند.

در حالیکه تفسیر
درست اصل عدم مداخلۀ بسیجیان در بازیهای سیاسی در متن آن نهفته است. بسیجیان باید
نسبت به مسائل سیاسی داخلی و خارجی آگاهی و وقوف داشته، آنهم از موضعی خط امامی و
مستقل، و مبیّن اصول و ارزشهای انقلاب و آرمانهای والای امام در جامعه باشند.

دارندگان تفکّر
بسیجی از چنین موضعی حتّی باید نسبت به مخدوش شدن اصول، عکس‌العملهای جدّی از خود
نشان دهند. در زمینۀ سیاست خارجی از آنجا که مسئولین متعهد و عزیز و دست‌اندرکاران
وزارت امور خارجه کشورمان به دلیل محدودیتهای عرف دیپلماسی قادر به انجام پاره‌ای
اقدامات نیستند یا از اتخاذ بعضی مواضع صریح در برخی مقاطع زمانی خاص معذورند،
بسیجیان می‌توانند به صورتی دائمی اصول و آرمانهای انقلاب و امام (س) را به آنان
گوشزد نموده و سیاست خارجی کشورمان را به سمت اتخاذ یک دیپلماسی انقلابی سوق دهند.
به عنوان مثال ستیز و دشمنی انقلاب با غرب و شرق به ویژه آمریکا را یادآوری نمایند
و متذکّر شوند که به گفتۀ امام راحلمان «چه در جنگ و چه در صلح بزرگترین ساده‌اندیشی
این است که تصوّر کنیم جهانخواران خصوصا ً آمریکا و شوروی از ما و اسلام عزیز دست
برداشته‌اند». (2/9/67) لذا باید مراقب بود که مخالفین تفکّر بسیجی، افکار مسموم و
منحرف خود در زمینۀ تجدید رابطه با غرب و آمریکا را در جامعه اشاعه ندهند. زیرا در
چنین صورتی مشمول این حکم قاطع امام (س) می‌گردند:

«هر کس در هر
مقام که خیال سازش با شرق و غرب را داشت، بی‌محابا و بدون هیچ ملاحظه‌ای، او را از
صفحۀ روزگار براندازید که سازش با شرق و غرب، خودباختگی است و خیانت به اسلام و
مسلمین است».

(22/11/58)

در زمینۀ مسائل
سیاسی داخلی نیز بسیجی نگرشی صحیح و به دور از پیشداوریهای خاص نسبت به جریانات،
جناحها و افراد، مبتنی بر اطلاعات و اخبار موثق و مطمئن باید داشته باشد و میزان
تعهّد و تقیّد هر یک از آنها را نسبت به اصول و ارزشهای اسلام ناب محمّدی (صلّی
الله علیه و آله) و خطّ امام دقیقا ً می‌سنجد.

اینها تنها چند
مورد خلاصه و مجمل پیرامون مبانی تفکّر بسیجی بود که انشاءالله تعالی در فرصتهای
بعد به موارد دیگری در این زمینه اشاره خواهد شد.

ادامه دارد

فساد و ابتذال در
کجا ریشه دارد؟

ارزشهای اسلام و
انقلاب را پاسداری کنیم (17)

حجّه الاسلام
محمّد تقی رهبر

«به ملّت عزیز
ایران توصیه می‌کنم که نعمتی که با جهاد عظیم خودتان و خون جوانان برومندتان بدست
آورده‌اید همچون عزیزترین امور قدرش را بدانید و از آن حفاظت و پاسداری نمائید.»

«وصیت من به مجلس
شورای اسلامی در حال و آینده و رئیس جمهور و رؤسای جمهور مابعد و به شورای نگهبان
و شورای قضائی و دولت در هر زمان آن است که نگذارند این دستگاههای خبری و مطبوعات
و مجله‌ها از اسلام و مصالح کشور منحرف شوند. و باید همه بدانیم که آزادی به شکل
غربی آن که موجب تباهی جوانان و دختران و پسران می‌شود از نظر اسلام و عقل محکوم
است و تبلیغات و مقالات و سخنرانیها و کتب و مجلات برخلاف اسلام و عفت عمومی و
مصالح کشور حرام است و بر همه ما و همه مسلمانان جلوگیری از آنها واجب است و از
آزادیهای مخرب باید جلوگیری شود.»

(وصیتنامۀ سیاسی الهی امام خمینی «قدس سره»)

***

مسئولیت حفظ و
تداوم دست‌آوردهای معنوی و مادی انقلاب اسلامی چیزی است که بر دوش مسئولین نظام و
امت فداکار همواره سنگینی می‌کند و معمار اندیشۀ اسلامی در پیام جاودانۀ خویش بر
این مسئولیت برای همیشه تأکید فرموده‌اند.

پس از ارتحال
حضرت امام عظیم‌الشأن نیز مسئولین نظام حفظ دست‌آوردهای گرانبار انقلاب را وظیفه
دانسته و بطور جدّی پای آن ایستاده‌اند. مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‌ای،
این موضع خلل‌ناپذیر را مکرر مورد تأکید قرار داده و ضرورت برخورد جدّی و قاطع با
فساد و فرهنگ ابتذال و تفکر غربی را مکرّرا ً خاطرنشان ساخته‌اند.

ریاست محترم
جمهوری حجه الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی نیز بدین منوال مواضع یاد شده را به
صراحت اعلام داشته و از جمله در مسئلۀ بدحجابی و ابتذال و بی‌تعهدی مشتی از زنان و
مردان مکرر سخن گفته و از باب نمونه در دیدار با جمعی از بانوان با تأکید بر ضرورت
رعایت اخلاق اسلامی از سوی زنان در زندگی اجتماعی گفتند:

«یکی از ضربه‌هائی
که متوجه خانم‌هاست مستقیما ً از طرف معدود زنانی بی‌بند و بار است که شاید کمتر
از 2 تا 3 درصد زنان جامعه را تشکیل می‌دهند و اکثریت جامعه این وضع را نمی‌پذیرند…».

(اطّلاعات- 16/4/69)

ایشان همچنین
درباره ضرورت برخورد با مظاهر ابتذال قبلا ً در یکی از خطبه‌های نماز جمعه گفته
بودند:

«اگر یک پاسدار
در خیابان به شما می‌گوید: خانم! روسری‌تان را یک قدری محکم‌تر بگیرید، نصف این
موها را بیرون نکنید، سینه‌تان را به دیگران نشان ندهید… این به نفع شما کار می‌کند.
مزاحم لذّت شما نیست. در زندگی خانوادگی و حلال این مزاحم شما نیست. این برای شما
رحمت است و شما هستید که اشتباه می‌کنید.»

(روزنامه‌های 23/9/63)

حرف سایر مسئولین
نظام نیز همین است و جز این نیست… و همچنین حرف آحاد مردم… امت حزب‌الله و
بسیجیان جان بر کف که دلسوخته‌گان این انقلابند، طی راهپیمایی‌های مکرر و حضور در
نماز جمعه‌ها و در برابر مجلس شورای اسلامی با ابراز تنفر و انزجار از مروجین فساد
و مظاهر ابتذال از مسئولین نظام برخورد قانونی و قاطع با اینان را درخواست کرده‌اند…
از جمله:

«عصر روز پنجشنبه
15 آذرماه 69، هزاران تن از بسیجیان و مردم تهران علیه بدحجابی و اشاعۀ فرهنگ
مبتذل غربی در خیابانهای تهران به راهپیمائی پرداختند. در این راهپیمائی که از
میدان ولی عصر (عج) آغاز و برابر مجلس شورای اسلامی خاتمه یافت قطعنامه‌ای قرائت
شد که در آن از مسئولین خواسته شده در پیاده کردن وصیت‌نامه حضرت امام «ره» جدی‌تر
برخورد کنند و برای پیاده کردن ارزشهای اسلامی کوشش بیشتری بخرج دهند و از صدا و
سیما خواسته شده در تمام برنامه‌های خود معیارها و ارزشهای اسلامی را مدنظر قرار
دهند.»

(روزنامه‌های 17/9/69)

در حاشیۀ این
راهپیمایی دو نکته قابل توجه است:

یکی اینکه: در
این راهپیمائی باشکوه هزاران تن از نیروهای کیفی و ارزشمند، حزب‌الله، جبهه رفته‌ها،
جانبازان، بسیجیان، دانشجویان، طلاب علوم دینیه و اقشار مختلف شرکت داشته‌اند که
درخور اهمیّت است.

دیگر آنکه:
راهپیمایان قبلا ً بقرار اطلاع، نامه‌هائی برای نمایندگان مجلس فرستاده و از آنان
دعوت کرده‌اند که از نمایندگان، فرد یا افرادی باشند که حرف اینان را بشنوند و به
مجلس منعکس کنند. امّا بگفتۀ حاضران، چون عصر پنجشنبه بوده! هیچیک از نمایندگان
نبوده‌اند که از این عزیزان استقبال و تقدیر کنند و به تعبیر حضرت امام (ره) ولی‌نعمت‌های
خود را مورد تفقد قرار دهند! در حالیکه چنین انتظاری می‌رفت و جامعه‌شناسی ما چنین
ایجاب می‌کرد…

فریاد نیروهای انقلابی
برای چیست؟

حرکت حزب‌الله و
نیروهای انقلابی که زخم‌های جبهه‌ها را بر سینه دارند و دیگر سوخته‌دلان این
انقلاب بازتاب ابتذال روزافزونی است که مشتی از زنان و مردان بی‌درد و غربزده و یا
منحرف با خاطر آسوده و بدون دلهره و دغدغه خاطر همه جا جلوه‌گری می‌کنند و احدی حق
اعتراض به آنها را ندارد!

جوانان مؤمن و
وفادار به انقلاب می‌گویند: شاید مسئولین بدرستی نمی‌دانند در سطح جامعه چه می‌گذرد.
زیرا گرچه آنها گزارشاتی می‌شنوند امّا شنیدن مانند دیدن نیست. اگر مسئولین می‌توانستند
به پارکها بیایند و عده‌ای پسر و دخترها را با چهره‌های جلف ببینند که در کنار
یکدیگر نشسته و حرکات مشکوک آنها پرده از روی خیلی مسائل برمی‌دارد… اگر آقایان
می‌توانستند به سینماها و شهربازی‌ها بیایند و چهره‌های زنان رنگ و روغن شده را در
برابر جوانان ببینند… اگر به دفاتر خصوصی، شرکتها، آژانسها و فرودگاه و
سازمانهای معاملات ملکی و مطب‌ها و بیمارستانهای خصوصی که محل تردّد عموم است
گذرشان می‌افتاد،… اگر به فروشگاههای لباس و لوکس‌فروشی‌های بالای شهر می‌آمدند،
اگر سکرترهای رنگ و روغن شدۀ پاره‌ای مدیران را حتی در پاره‌ای مراکز دولتی می‌دیدند
که به احساسات دینی مردم دهن‌کجی می‌کنند و حقوق این ملت را می‌گیرند، اگر پاره‌ای
از جشن‌های هنر و نمایش را می‌دیدند،… و اگر به دانشگاهها می‌آمدند و چهرۀ برخی
زنان و دختران دانشجو را می‌دیدند، قطعا ً به ما حق می‌دادند که فریاد کنیم و
ابتذال و بدحجاب و مرفهان بی‌درد و غرب‌زده‌گان بی‌تعهد را محکوم نمائیم، و از
اینجا به آنجا راه بیافتیم و به این و آن التماس کنیم. اینها خاری در چشم توده
مردم مسلمان و انقلابی است که اکثریت قاطع این امت را تشکیل می‌دهند.

شهید نهی از
منکر!

از سوی دیگر: بی‌برنامه‌گی
بلاتکلیفی و عدم هم‌آهنگی و ضعف برخورد با مظاهر فساد این متظاهرین به ابتذال را
گستاخ کرده تا بدانجا که در جریان یک نهی از منکر، روز روشن در پارک لالۀ تهران یک
جوان هفده سالۀ بسیجی بدست دو تن از اوباش به شهادت می‌رسد و بر آلام درونی
دردمندان انقلاب زخمی دیگر می‌نهد… یکی از بزرگان در نماز جمعه،        ضمن اشاره به توطئه آمریکا در ترویج فساد
از طرق گوناگون و تأکید بر اینکه این توطئه از حملۀ نظامی خطرناکتر است گفت: «باید
با این سیاست آمریکا هوشیارانه مبارزه کرد. روحانی و حزب‌اللّهی، رهبر و دولت در
صف واحد باید در مقابله با فساد بسیج شوند.

چرا یک بسیجی که
امر به معروف و نهی از منکر می‌کند باید کشته شود؟! باید مملکت عزادار شود ائمه
جمعه نباید آرام بنشینند. این خطرناک است که بچّۀ پاک هفدۀ ساله که وضو گرفته،
آمادۀ نماز جمعه شود از پارک رد می‌شود، نهی از منکر بکند توسط دو تا اوباش کشته شود:
(انا لله وانا إلیه راجعون)».

هزاران جوان و
نوجوان در میدانهای نبرد با دشمن خارجی و بدست منافقین ترور شدند امّا شهادت
هیچکدام از آنها آنقدر دردآور نبود که شهادت «ناصر ابدام» شهید نهی از منکر در
پارک لاله تهران در 30 شهریور 69 بدست عناصر پلید و فاسد.

نیروهای انقلابی
را نگهدارید!

این حادثه نتیجه
چیست؟ و آیا می‌توان از تکرار آن مطمئن بود؟ اگر ضمن حمایت همه جانبه و تشویق از
نیروهای حزب‌اللّهی با مظاهر فساد قاطع‌تر برخورد می‌شد، اوباش دست از آستین بیرون
نمی‌آوردند و چنین جنایتی را مرتکب نمی‌شدند… این عناصر بی‌شرم لایق آزادی
نیستند و از آزادی دادن هرگز متنبّه نمی‌شوند و به صف انقلابیون نمی‌پیوندند.
نباید معطل اینها شد. باید جوانانی را نگهداشت که در حوادث سهمگین به کام شیران
رفتند و گوهر انقلاب و عزت میهن و شرافت امت را از کام نهنگان بیرون کشیدند و
استکبار را به زانو درآورند و آمریکا را ذلیل کردند و با کمترین زندگی ریاضت‌آمیز
بزرگترین خدمت را به کشور و انقلاب نموده و توقّعی جز حمایت از آرمانهای انقلاب
ندارند. اینها را باید نگهداشت نه عناصر لجام گسیخته را که هرگز با اسلام و
انسانیّت و شرافت آشتی نخواهند کرد… و یا زمین‌خواران و دلاّلان دلار و اشرافیّت
و ضد انقلاب را.

به این حقیقت تخل
باید اعتراف کنیم که ما در مردم‌شناسی جامعه‌مان ضعیف هستیم و یا شرائط اجازه نمی‌دهد
چنانکه باید به احساسات و گرایشات و درددلهای نیروهای سوخته‌دل بدرستی توجه کنیم.

این مردم را حضرت
امام بدرستی می‌شناختند که تا آخرین نفس از دیدار آنها خسته نمی‌شدند و به آنان
عشق می‌ورزیدند و به مسئولان همواره توصیه می‌فرمودند که قدر این مردم را بدانید و
رهبر معظم انقلاب با عنایت به این امر خطاب به مسئولان فرمودند:

«مسئولین نظام در
ایران باید از لحاظ قناعت، زهد و بی‌رغبتی به زخارف دنیا سرمشق دیگران باشند و حدّ
آن نیز ورع است. ترغیب جامعه به پرهیز از روحیۀ مصرف‌گرائی و رها شدن از مظاهر
فرهنگ غربی متوقف به عمل ما است و مسئولان کشور باید بی‌رغبتی به تشریفات و تجملات
زائد و در یک کلمه بی‌توجّهی به دنیا را در عمل به دیگران تعلیم دهند.» سپس با
اشاره به گفتار به یاد ماندنی حضرت امام، فرمودند:

«مردم حقیقتا ً
ولی نعمت ما هستند و صاحب واقعی انقلاب هستند آنان با جان و مال و فرزندان خود در
جبهه‌های جنگ حضور یافتند و از کشور، نظام و انقلاب دفاع کردند…».

(کیهان- 15 آذرماه 69)

باری، این مردم
از چهره‌های جلف و مظاهر غربی و بی‌بند و بار و عملکرد شکم‌بارگان و مرفهان بی‌درد
و غارتگر رنج می‌برند همانگونه که تفکّر و آرمان نظام نیز هماهنگ با مردم است امّا
مسئله مهم که هم مردم و هم مسئولان با آن مواجهند این است که چه باید کرد؟! حقیقت
این است که مردم دین خود را ادا کرده‌اند و اینک نوبت کارگزاران است. نمی‌گوئیم
آنها در ادای دین کوتاهی نموده‌اند، امّا می‌گوئیم هنوز آغاز کار آنها است
دورانهای حساسی است و آزمایشهای سنگین که به نسلهای آیندۀ ما و همۀ مسلمین الگو و
سرمشق خواهد داد. چشم جهانیان به سوی ما دوخته است که تجربۀ ما در عمل نه در شعار
چه خواهد بود. لذا حساسیّت و اهمیّت مسئله اجازه نمی‌دهد از کنار حوادث بی‌تفاوت
بگذریم چرا که ما نمی‌خواهیم فقط زندگی کنیم بلکه می‌خواهیم یک زندگی آرمانی و
الگوئی داشته باشیم…

ریشه‌یابی مفاسد
اخلاقی!

و حال سخن در این
است که بالأخره با این مسئله جدّی و حساب شده که اگر با آن بطور اصولی برخورد نشود
آیندۀ خطرناک و دشواری خواهد داشت چگونه باید برخورد کرد؟ معقول و طبیعی آن است که
نخست عوامل بازشناخته شود، عواملی که در فرهنگ و اجتماع و سیاست و اقتصاد و تربیت
و آموزش و تبلیغات و عملکردها و تجربه‌ها ریشه دارد… این عوامل را باید به بررسی
نهاد وگرنه برخورد رفورمیستی و روبنائی نهایتا ً چاره‌ساز نیست.

ریاست محترم
جمهوری حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی در خطبه‌های نماز جمعه با اشاره به
این موضوع و شعارات مردم علیه بدحجابی و ابتذال اخلاقی، روی یکی از این عوامل
انگشت نهادند که عکس‌العملهای مثبت و منفی را بدنبال داشت و ایشان با توضیحی مجدد
خاطرنشان ساختند که مشکل عدّه‌ای از زنان و مردان محرومیت غریزی است که باید از
طریق شرعی ارضا شود و مسئله ازدواج موقت را مطرح نمودند که البته در اصل مشروعیّت
مسئله جای گفتگو نیست و ما نیز معتقدیم که در یک کشور اسلامی مفهوم ندارد حکم
شرعی، ضمن اینکه ازدواج موقت نباید یک اصل در روابط خانوادگی قرار گیرد. امّا آنچه
مهم است پیشگیری از ضایعاتی است که در کنار آن حکم در وضع کنونی جامعه وجود دارد و
بدانها باید توجه داشت مثلا ً کرامت و شخصیت زن، ثبات نظام خانواده، رخنه نکردن
تنوع‌جوئی در زندگی مردان متأهل و تلاشی خانواده‌ها، پیشگیری از ابتذال زن و لوث
شدن حکم شرعی، عدم سوءاستفاده پسر و دخترها، سرنوشت کودکان احتمالی متعه و بالاخره
حدود شرعی، قانونی، اجرائی، عرفی، خانوادگی و اجتماعی که هر یک مسئله‌ای است حساس
و در مجموع نیاز به محاسبه و کارشناسی و دقت و مراقبت همه‌جانبه دارد… از این می‌گذریم.
حرف اصلی ما چیز دیگر است.

عوامل اصلی را
فراموش نکنیم!

حرف ما این است
که آیا مشکل اصلی در مسائل اخلاقی عدم دسترسی به ازدواج موقت است که با حلّ آن
دیگر مشکلات اخلاقی حلّ شود؟ آیا رفاه‌طلبی، گرایش به فرهنگ ابتذال، غربگرائی،
تنوّع جوئی جنسی و مظاهر دیگر فساد به دلیل محرومیّت غریزی است؟ بهتر است آمار
دادگاههای خانواده و دادسراهای مبارزه با منکرات سخن بگویند.

حال بدون اینکه
در برابر این حکم شرعی حساسیّت و موضعگیری داشته باشیم این موضوع را قابل بررسی می‌دانیم
که ابتذال اخلاقی را واقعا ً چگونه باید چاره کرد؟! آیا بدون کنکاش از ریشه‌های
فرهنگی، روانی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، تبلیغاتی و جنگ روانی می‌توان
مسئله فساد و ابتذال را به عنوان یک خطر بالقوّه به تحلیل نهاد؟

چرا هزاران پسر و
دختر جوان از تشکیل خانواده محروم‌اند؟ آیا مشکل اقتصادی اینان، مشکل مسکن و
اشتغال و اجارۀ سرسام‌آور خانه که ساخته و پرداختۀ سرمایه‌داران و بورس‌بازان و
زمین‌خواران و بزرگترین مانع بر سر راه ازدواج است مورد بررسی قرار گرفته؟ جوانی
که خانه ندارد و اجاره خانۀ کمرشکن را هم نمی‌تواند بپردازد چگونه تشکیل خانواده
دهد؟ مادام که مشکل فقر و غنا حل نشود مشکل نسل جوان نیز حل نخواهد شد. برای حلّ
این مشکل سنگین غریزه نیز کارساز نیست چرا که این امر یک گذرگاه احتیاطی است نه یک
اصل خانوادگی و اجتماعی، بهرحال توزیع عادلانه امکانات و تأمین مسکن و اشتغال و
جهیزیه و کمک به امر ازدواج و گشودن عقدۀ محرومیت‌های طبقه محروم و مبارزه با تجمل‌گرائی
و رفاه و احتکار و اشرافیت طبقۀ مرفّه را باید به عنوان یک اصل اساسی تلقّی کرد که
بسیاری مسائل دیگر به آن متفرع است. (من لامعاش له لامعاد له).

این از یکسو، از
سوی دیگر همین رفاه‌زدگان بی‌درد و تنوع‌جو هستند که با سفرهای مکرر به خارج و
وارد کردن مد و لباس تجمل و آرایش، ابتذال را به ارمغان می‌آوردند و آن گاه در
مهمانی‌ها و پارک‌ها و خیابانها جلو چشم جوانان به نمایش می‌گذارند، اینها غرائز
سرکوب شده‌ای هم ندارند، برای مهار اینان چه فکری شده است؟ اینها هستند که مصرف‌گرائی
را بال و پر می‌دهند، اینهایند که در روح جوانان عقده‌آفرینی می‌کنند، امروز هم
خیالشان راحت است و هم مشکلی ندارند امّا خود مشکلی بر سر راه جامعه شده‌اند، برای
برخورد با این فرهنگ چه باید کرد؟

ضعف فرهنگی و
اعتقادی

مسئله دیگر، ضعف
بنیه فرهنگی این قشر است. چرا اینان بعد از دوازده سال که از انقلاب می‌گذرد
نتوانسته و یا نخواسته‌اند با ارزشهای اصیل اسلامی منطبق شوند؟ و آیا آنها تنها
مقصّرند و یا تشکیلات فرهنگی تبلیغی ما هم قصور یا تقصیر دارد؟ بدیهی است که در
گرایشات یک جامعه نهادهای تبلیغاتی بویژه رسانه‌ها نقش تعیین کننده دارند و لذا
عصر امروز را عصر ارتباطات و تبلیغات نامیده‌اند و ماهواره‌ها ابزاری در دست قوای
استکباری درآمده‌اند… تبلیغات نیز اشکال مختلف دارد، مؤثرتر از همه تبلیغ
غیرمستقیم و بکارگیری شیوه‌های هنری و القاء بر اساس اصول روانشناسی فردی و جمعی
دیگر تخصصهای مربوطه است. حق این است که تبلیغات ما از این نقطه‌نظر، بویژه
بکارگیری هنر و نمایش در ترویج اخلاق و تحقیر ابتذال و رفاه کافی و مؤثر نبوده.
مثلا ً در همین مسئله بدحجابی که از آن بعنوان سمبل ابتذال یاد می‌شود، تاکنون چند
برنامۀ هنری در تلویزیون داشته‌ایم که ضمن کار هنری از ارشاد قوی نیز برخوردار
باشد؟!

در خصوص حجاب،
فلسفه و حدود شرعی آن با همان شیوۀ یاد شده چه تبلیغی شده جز پاره‌ای تذکرات موسمی
و خشک که آن هم در جمعی مثل نماز جمعه مطرح شده و یا مسئولی در مصاحبه گفته است؟!
بعکس، معمولا ً سریالها و فیلمها نموداری است از زندگی اشرافی و تجمل‌گرائی و بی‌تفاوتی
اخلاقی، ظهور زنان هنرمند جوان در کنار مردان جوان با حرکات جذاب و مشارکت مرد و
زن غرق تجمل و آرایش در نقش شاه و ملکه و یا زن و شوهر و بگومگوهای خانوادگی گرچه
نوعی سرگرمی و پسند عده‌ای باشد، برای نسل متعهد و مؤمن رنج‌آور است و آن را نوعی
ترویج ابتذال و شکستن مرزهای اخلاقی می‌دانند و حتّی در زمان جنگ جوانانی که از
تلویزیون این فیلمها را می‌دیدند با تأثّر شدید از مناظر سخت شکایت و گلایه داشتند
و آن را بدآموزی می‌دانستند…

و اخیر بعنوان تز
پیشگیری از نفوذ آینده ماهواره‌های خارجی، فیلم‌ها و سریال‌هائی با منظره مهیّج
زنان مکشّفه خارجی و بدحجاب داخلی در ضمن گزارشات از سیر و سفرها ارائه می‌شود که
گرچه از یک بعد که نشان دادن سراب زندگی‌های پوچ است و از این نظر مثبت تلقی می‌شود
امّا از سوی دیگر به عقیدۀ برخی خالی از اثر منفی نیست. متأسفانه در برخی فیلم‌های
خارجی و یا داخلی قسمت‌هائی در تلویزیون بعنوان تکه‌های تبلیغاتی پخش می‌شود که از
مصافحه و معانقه زنان و مردان صحنه‌هائی دارد که این دیگر کار تازه‌ای است و اگر
این مرد و زن در فیلم داخلی محرم هم باشند اثر نامطلوب آن قابل انکار نیست که هم
از آن فیلم‌ها این قسمت‌ها باید حذف شود و هم از تلویزیون تبلیغ نگردد و مثلا ً در
حین رانندگی دختر جوانی سر خود را روی شانه جوانی دیگر می‌نهد و امثال اینها که
اگر رو به توسعه گذارد همه چیز عادی خواهد شد. و بر اینها بیافزائید برخی موسیقی‌های
تند که برای قشر مؤمن مشمئزکننده و تأثّرآور می‌باشد…

در هر حال انتظار
نسل مؤمن و انقلابی این است که صدا و سیما نقش بیشتری را در نشر فضائل اخلاقی و
سازندگی فکر و بینش فرهنگی جامعه ایفا نموده و از آنچه موجب جریحه‌دار شدن احساسات
پاک قشرهای متدین و متعهد است بپرهیزد.

همچنین محیط‌های
آموزشی و بویژه دانشگاه‌ها که متأسفانه موهای نیمه افشان دختران و زنان را می‌بینیم
و آثار نامطلوبی که ببار می‌آورد و در این خصوص مسئولین دانشگاه‌ها و نمایندگان
ولی‌فقیه در این مراکز لازم است با توجه بیشتر کنترل‌های اخلاقی لازم را بعمل
آورده و از بدحجابی و یا نفوذ هر عمل خلاف اخلاق بطور جدّی مانع شوند چرا که این
مراکز هستند که زیربنای جامعۀ فردایند و کارگزاران جامعۀ آینده را می‌سازند.

مسئله الگوها و
عملکردها

مؤثّرترین نوع
تبلیغ، ارشاد عملی است. مربیان خود باید بهترین‌ها باشند وارستگان از هوی و تجمل و
رفاه و… که در غیر این صورت همه سخن‌ها نقش بر آب خواهد بود. این را نباید ساده
گرفت اعمال و رفتار ما زیر ذرّه‌بین است و پیش از آنکه خود متوجه باشیم جامعه توجه
دارد. انتظار جامعه و امت فداکار این است که ما بهترین الگوها برای آنان باشیم و
تجربه انقلاب اسلامی را با موفقیت و سربلندی به دیگران منتقل کنیم. همانگونه که
امام امت رضوان الله علیه همواره با نصایح مشفقانه مسئولان را نصیحت می‌فرمودند و
این نصایح باید همواره جلو چشم ما باشد. ما که سالها در کنار امام عظیم‌الشأن
بودیم، پشت کردن به دنیا و پرهیز از تجمل و رفاه را باید از او فرا گرفته باشیم.
آنچه امام را امام ساخت علاوه بر ویژگی علمی و درایت بی‌نظیر، وارستگی و روش زاهدانه
و اسوه جهاد و اخلاق و عمل بود که آشنا و بیگانه و حتّی عناصر غیر مسلمان و ناظران
خارجی را تحت تأثیر قرار می‌داد. اگر روح تجمل‌گرائی و بالانشینی و رفاه‌طلبی در
روح ما رخنه کند از قافلۀ اجتماع عقب خواهیم ماند و حرف ما بر دلها نمی‌نشیند و
افراد بی‌اعتقاد بی‌اعتقادتر و معتقدین نیز سست خواهند شد و اثر طبیعی آن رخنه روح
مادی‌گری در دیگران است. از سوی دیگر تنازع‌ها و تخاصم‌هاست که ما به آثار نامطلوب
و عدم اعتمادی که در دلها باعث می‌شود هرگز توجه نکرده‌ایم! می‌دانیم هوی و
دنیازدگی شئون مختلف دارد من و ماها هم از شئون آن است اگر این روحیه حاکم شد و
اخلاص و هضم نفس در جهت ساختن انسان‌ها را تحت الشعاع قرار داد، بی‌شک دیگران را
در معصیت و فساد جری‌تر خواهد کرد و خواهند گفت: شما به نوعی گرفتار دنیا هستید و
ما به نوعی دیگر!! بنابراین بیش از هر چیز باید بر عمل تکیه کنیم و خود را فدای
مصالح اسلام و تربیت دیگران بنمائیم که بهترین عامل بازدارنده عمل است و نه
گفتار…

ادامه دارد

سردرگمی
ایدئولوژیک

یکی از
خطرناکترین پدیده‌های اجتماعی سردرگمی در مواضع ایدئولوژی است. بدون شک اگر جامعه
به یک ایدئولوژی منحرف و اشتباه مقید و متعهّد باشد هر چند بدبختیهائی در پی خواهد
داشت امّا به مراتب بهتر از مذبذب بودن و تردید و تحیر است. کسانی که مسئولیّت
هدایت و ارشاد فرهنگی جامعه را به عهده گرفته‌اند باید با توجه به این واقعیّت
همیشه سعی در همگون ساختن مواضع و ایده‌هائی که به جامعه القا می‌شود داشته باشند.
این مسأله غیر از اختلافات فقهی و روبنایی است که هر کس به فتوای مجتهد و مقلّد
خویش عمل می‌کند. مواضع ایدئولوژی و زیربنایی یک جامعه بخصوص جامعه‌ای که انقلاب
کرده و خود را متعهّد به اصول انقلابی خویش می‌داند باید ثابت و محکم باشد به ویژه
این که انقلاب ما یک انقلاب صد در صد اسلامی است که تنها ایده‌های اسلامی را می‌پذیرد
و تردید در مواضع و اصول اساسی انقلاب تردید در اصول اسلامی تلقّی می‌شود و برای
هیچ مسلمانی پذیرفته نیست.

قناعت، ارزشی
اسلامی است و مصرف‌گرائی ایده‌ای استعماری

از دیرباز مبلغان
و رهبران دینی بر این امر تأکید داشته‌اند که قناعت، یک ارزش اسلامی و مذهبی بلکه
انسانی است و از نظر انقلابی نیز کلیه رهبران انقلابی جامعه بخصوص حضرت امام- قدس
سره- مردم را از مصرفی بودن و گسترش دامنه تجملات و رفاه‌طلبی و افزونخواهی
بازداشته‌اند و آن را یک ایدۀ استعماری برای وابسته ساختن کشورها و ملّتهای جهان
سوّم معرفی نموده‌اند و این حقیقتی است که هرگز قابل تردید نیست. ولی با توجه به
این حقیقت، عجب است که بعضی اصرار بر این امر دارند که باید عکس آن را تبلیغ نمود
و نباید مردم را به زهد و قناعت دعوت کرد بلکه باید رفاه‌طلبی ترویج شود زیرا باید
مردم- البتّه بعضی از آنها- از رفاه و تجمّل مناسب برخوردار باشند.

تردیدی نیست که
وظیفۀ دولت، تأمین رفاه و آسایش نسبی برای کلیۀ افراد و اقشار جامعه است و باز هم
شکی نیست که تلاش در این جهت، خواست همۀ جناحها و دسته‌ها و گروهها و تک تک افراد
است و باور نداریم که احدی در این زمینه سخنی برخلاف گفته باشد تا انگیزۀ این پاسخ
محکم و اصرار باشد. آنچه مایۀ تعجّب است این پرسش است که در ذهن هر شنونده به وجود
می‌آید: مگر دولت چه اقدامی در بالا بردن سطح رفاه و آسایش جامعه انجام داده است
که به مذاق کسی یا جناحی خوش نیامده و اعتراض کرده باشد؟ و اصولا ً آیا کسی اکنون
طرفدار رهبانیّت و تقشف و تزهّد است تا نیاز به پاسخ و تقبیح داشته باشد؟ واقعا ً
این مسأله روشن نیست که انگیزۀ این سخنان چیست؟!

هدف ما از این
نوشتار هرگز پیگیری اشتباهات بزرگان نیست بلکه هدف، تنها روشن شدن یک مسأله اساسی
است که از اصول انقلاب به شمار می‌آید. چیزی که هرگز نباید در آن تردید داشت این
است که ما نباید بخاطر رفاه جامعه استقلال آن را به خطر بیاندازیم. حضرت امام «ره»
در این زمینه می‌فرمایند: «آنها که تصوّر می‌کنند مبارزه در راه استقلال و آزادی
مستضعفین و محرومان جهان با سرمایه‌داری و رفاه‌طلبی منافات ندارد با الفبای
مبارزه بیگانه‌اند».

(29/4/67)

بنابراین اگر
رفاه و راحتی و آسایش ما مستلزم وابستگی اقتصادی که بالطبع وابستگی فرهنگی و سیاسی
را در پی دارد باشد، هیچ یک از جناحهای انقلابی و مردم شهیدپرور و گویندۀ محترم آن
سخنان طالب آن نیست، پس تردیدی نیست که ایشان نیز در این صورت، خواهان زهد و قناعت
است. و از سوی دیگر روشن است که ما هنوز به استقلال واقعی اقتصادی نرسیده‌ایم و تا
آن روز باید همچنان قناعت را پیشه کنیم تا گرفتار وابستگی مانند گذشته نشویم.

پس تشویق به مصرف
و ترک قناعت چه معنی دارد؟! اصولا ً امروز آیا این گونه مسائل نیاز به تشویق دارد؟
کیست که امکانات داشته باشد و از تجمّل و رفاه اجتناب کند؟ آیا سوق دادن جامعه به
مصرف نیازی به تبلیغات و شعار دارد؟ مردم خود به خود به آن سوی در حرکت‌اند و اگر
کنترلی لازم باشد در جهت عکس آن است.

اگر منظور، تشویق
مردم به فعالیت بیشتر اقتصادی در جهت تولید بیشتر و بهتر باشد، این دو جنبه دارد:
یک جنبه شخصی و یک جنبۀ اجتماعی.

اگر هدف انسان از
تلاش بیشتر جمع‌آوری مال بیشتر و تحصیل رفاه و تجمل بیشتر باشد از نظر شرعی
نکوهیده و مذموم است گر چه اگر از راه مشروع باشد حرام نیست ولی طبق آیات و روایات
و سخنان بزرگان دین و حکمت، هر چه توجه انسان به مادیّت بیشتر باشد از بعد معنوی و
کمال انسانی دورتر خواهد بود. ولی اگر هدف انسان از تلاش بیشتر، رشد اقتصادی کشور
اسلامی و خدمت به جامعه و مردم باشد بدون شک امری مورد ستایش و پسندیده است.

تأکید بر طلب
روزی حلال

در روایات ما با
این که تأکید فراوان بر کار و طلب روزی شده است ولی در عین حال روایات زیادی نیز
در میانه‌روی و خودداری از افراط در طلب رزق آمده است. در روایتی از رسول خدا صلی
الله علیه و آله و سلم است که عبادت هفتاد قسم است و افضل آن طلب روزی از راه حلال
است.

فضیل‌بن یسار از
اصحاب بزرگوار امام صادق علیه السّلام می‌گوید روزی حضرت به من فرمود: به چه کاری
مشغولی؟ گفتم: هیچ. بر او گران آمد و فرمود: این گونه اموال خود را نابود می‌سازید.
دیگری به آن حضرت گفت: من از نظر مالی در وضع خوبی هستم، آیا صلاح است که تجارت را
رها کنم؟ پاسخی به چنین مضمونی فرمود: که این کار احمقانه‌ای است.

امام باقر علیه
السّلام فرمود: کسی که دنیا را طلب کند برای بی‌نیاز شدن از کمک دیگران و انفاق بر
خانواده و دستگیری از همسایه، خداوند را در روز قیامت با چهره‌ای درخشان چون ماه
ملاقات خواهد کرد.

و در روایتی از
امام صادق علیه السّلام ضمن سفارشهایی به اصحاب خود در مورد تقوی و تلاش در
خودسازی فرمود: پس از نماز صبح زود بر سرکار خویش بروید و روزی حلال را طلب نمائید
که خداوند به شما کمک خواهد نمود.

همچنین از رسول
خدا صلّی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود: «نعم العون علی تقوی الله
الغنی»- بی‌نیازی از دیگران کمک خوبی است، برای پرهیزکاری و تقوی.

و از امام صادق
علیه السّلام روایت شده است: ثروتی که تو را از تجاوز به دیگران باز دارد بهتر از
فقری است که به گناه وادارد.

افراط نکردن در
طلب روزی

در عین حال
روایات زیادی از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم و ائمۀ هدی علیهم السّلام در
مورد میانه‌روی در طلب روزی رسیده است. در کتب سنّی و شیعه خطبه حجّه‌الوداع رسول
اکرم صلّی الله علیه و آله و سلم نقل شده و در آن خطبه حضرت فرمود: «روح الأمین در
قلب من چنین القا کرده است که هیچکس نمی‌میرد مگر این که روزی خود را بطور کامل
دریافت می‌دارد پس تقوی داشته باشید و در طلب روزی افراط نکنید».

و در روایتی از
امام صادق علیه السّلام است که فرمود: «در طلب روزی میانه‌روی باش نه همچون کسی که
مال و زندگی خود را تلف می‌کند و نه چون انسان مریض و آزمندی که به دنیای خود
خوشدل و به آن وابسته و دلبسته است. سعی کن با انصاف و عفیف باشی. مانند افرادی که
سست عنصر و ضعیف‌اند (که از طلب روزی عاجزند) نباش ولی در طلب روزی به مقدار نیاز
تلاش کن و بدان کسانی که ثروت دارند ولی سپاس نمی‌گویند گوئی که چیزی ندارند.»

خلاصه اگر منظور
از این گفته‌ها تشویق به رفاه‌طلبی لجام گسیخته و افزونخواهی آزمندانه است از نظر
شرعی نکوهیده و مذموم بلکه گاهی حرام است و معمولا ً انسان اگر در آن خط قدم نهاد،
ناچار به راه کج و انحرافی می‌رود. عجیب این است که برای تأیید رفاه‌طلبی آن هم به
نحوی که شیوۀ مستکبران و ستمگران است استدلال می‌شود به سنّت رسول خدا صلّی الله
علیه و آله و سلم که ایشان 9 همسر داشتند 
هر کدام را مثلا ً خانه‌ای جدا بود در حالی که اهل صفّه در مسجد بودند و
خانه‌ای نداشتند. حتما ً منظور از این استشهاد، اثبات قانونی بودن مالکیّت شخصی در
اسلام است که این بدون شک مورد قبول همه می‌باشد و هیچ کسی در آن تردیدی ندارد
وگرنه گمان نمی‌رود که منظور، اثبات استحباب و مطلوبیّت دنیاپرستی و شهوترانی و بی‌اعتنایی
به فقرا و مستمندان باشد. حال منظور هر چه هست آیا باید برای اثبات مقاصد خود چشم
بسته از هر جای تاریخ مطلبی را انتخاب کنیم و با یکدیگر تلفیق نمائیم تا شاهد مطلب
ما باشد؟!!

انگیزۀ ازدواجهای
پیامبر صلّی الله علیه و آله

آیا رسول خدا
صلّی الله علیه و آله و سلم همیشه نُه زن در اختیار داشتند؟! آنچه در تاریخ آمده
است: این است که در وقت وفات نُه همسر داشتند و مجموعا ً زمانی را که با آنها
ازدواج کرده هیجده زن بوده‌اند. همه می‌دانند که اکثر بلکه شاید همه این ازدواجها
انگیزه‌های سیاسی و اجتماعی داشته است و نه بمنظور تشکیل حرمسرا همچون طاغوتان
زمان بوده است. تنها عایشه در میان آنها دختری بوده که حضرت با او ازدواج کرده است
و سایرین همه مطلقه یا شوهر مرده بوده‌اند. در مورد حفصه در تاریخ آمده است که پس
از شهادت همسرش، کسی به خاطر اخلاق او حاضر به ازدواج با او نبود و رسول خدا صلّی
الله علیه و آله و سلم او را پذیرفت. در مورد زینب بنت جحش در قرآن نیز تصریح شده
است که انگیزۀ این ازدواج سنّت‌شکنی بوده زیرا عرب جاهلی فرزندخوانده‌های خویش را
مانند فرزند می‌دانستند، پیامبراکرم صلّی الله علیه و آله و سلم به امر خداوند با
ایشان که همسر زیدبن حارثه فرزند خواندۀ آن حضرت بود ازدواج کرد تا این سنّت عملا
ً شکسته شود و شاید هدف بالاتر از آن باشد و منظور خدشه‌دار ساختن کلیّۀ سنّتهای
جاهلی بجز آنچه را که از انبیاء سلف به ارث مانده و اسلام آن را تأیید کرده است
باشد.

زهد پیامبر صلّی
الله علیه و آله

البتّه این مطالب
را برای روشن ساختن اذهان عامۀ مردم که ممکن است با این گونه اظهار مطالب، به شک و
تردید بیافتند می‌آوریم و هرگز هدف ما جسارت به مقام علمی گویندۀ محترم نیست. مشکل
مسأله این است که این صحبتها سؤالاتی را در اذهان برانگیخته که نیاز به پاسخ دارد:
همه می‌دانیم که حضرت رسول صلّی الله علیه و آله و سلم نمونه زهد و اعراض از دنیا
بود. مسجد آن حضرت که مرکز کلیّۀ فعالیّتهای سیاسی و اجتماعی و نظامی بود ابتدا با
چهار دیوار گلی ساخته شد و سپس پس از شکایت مردم از گرما و درخواست سایه‌بان حضرتش
پذیرفت و از سعف نخل و خس و خاشاک سایه‌بانی بر آن ساخت، مردم از ریزش آب باران
شکایت کردند و خواستند تا سقفی از خشت و گل ساخته شود. حضرت نپذیرفت و فرمود: «لا!
عریش کعریش موسی، الامر اعجل من ذلک»- نه هرگز، بلکه کپری مانند کپر موسی علیه
السّلام، کار ما سریعتر از آن است که سقف از خشت و گل بسازیم.

سخن دربارۀ زهد
پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلم بالاتر از آن است که در این مقاله بگنجد. در
روایت معتبری عیص‌بن القاسم از امام صادق علیه السّلام پرسید؛ حدیثی از پدر شما
روایت شده است که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم هرگز نان گندم را سیر
نخورد. آیا راست است؛ فرمود: نه! او هرگز نان گندم را نخورد و نان جو را نیز سیر
نخورد.

از امیرالمؤمنین
علیه السّلام روایت شده که فرمود: «رختخواب پیامبر گلیمی بود و بالش او پوستی که
در آن لیف خرما بود. یک شب رختخواب او را دولایه گذاشتند چون صبح شد فرمود:
رختخواب ما امشب مانع نماز شد و دستور دادند که دیگر یک لایه بگذارند.»

یک بار که پردۀ
نسبتا ً زیبائی را آویخته بودند فرمان داد تا آن را بردارند و فرمود: «مرا به یاد
دنیا می‌اندازد». کتابها لازم است تا زهد و تقشف رسول خدا صلّی الله علیه و آله و
سلم را شرح دهد؛ زنهای آن حضرت هر کدام یک اطاق داشته‌اند آن هم از آن گونه اطاقها
که متناسب با چنان مسجدی است نه یک خانه. و امّا اهل صفّه چنین نبوده‌اند که
جماعتی همیشه در مسجد جای داشته باشند. «صفّه» جایگاهی است از مسجد که سایبان
داشته است، مهاجرین و فقرایی که تازه وارد مدینه می‌شدند در مدّت زمانی که هنوز
سرپناهی نداشتند در آنجا مسکن می‌گزیدند و رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم
مکرّر غذا برای آنها می‌برد و خود نیز همراه آنها غذا میل می‌کرد.

بهرحال اگر منظور
از این استشهاد بیان این مطلب باشد که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم همچون
سلاطین و طاغوتیان و ثروتمندان ستمگر در رفاه و آسایش زندگی می‌کرد و اعتنایی به
زیردستان فقیر و گرسنۀ خویش نداشت تا مجوّزی برای کسانی باشد که به بهانۀ مالکیّت
خصوصی حقوق فقرا را نمی‌پردازند و با گرانفروشی و هزاران دسیسۀ دیگر خون مستمندان
را می‌مکند این پیرایه‌ای است که هرگز به رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم که
از گرسنگی خود گاهی بر شکم سنگ می‌بست و آنچه را بدست می‌آورد تقسیم می‌نمود نمی‌چسبد.
در حدیث است که روزی گوسفندی را ذبح نمود و گوشت آن را تقسیم کرد و فقط یک دست
گوسفند را به خانه آورد همسران آن حضرت گفتند از یک گوسفند نصیب همۀ ما یک دست
بود. حضرت فرمود: «از این گوسفند فقط همین یک دست نصیب ما نشد». زیرا بقیه گوشت که
در راه خدا داده بود همه را ذخیرۀ آخرت قرار داده و همین دست که خورده شد نصیب خاک
خواهد بود.

آری! چنین بود
سیرۀ آن حضرت و اوصیاء بحق او. درست است که ما را طاقت آن همه زهد و تقشف نیست ولی
این دلیل نمی‌شود که نور خورشید را انکار کنیم و به کمترین بهانه‌ای از تاریخ هر
چند نادرست بچسبیم و با آن کارهای خودمان را مشروعیّت ببخشیم. باید اقرار کنیم که
هنوز فاصله اسلام عملی ما با اسلام ناب محمّدی صلّی الله علیه و آله و سلم بسیار
زیاد است و شاید به اندازۀ فاصله فقر و غنا باشد. البته شاید اسلام شعاری ما چیزی
نزدیک به اسلام آن حضرت باشد ولی در عمل هنوز بسیار دوریم.

مسأله حجاب و
حرکت فرهنگی استعمار

مسأله دیگری که
مواضع و تصمیمات متغیر و مذبذب ما در آن موجب سردرگمی مردم شده و اصل مسأله را زیر
سؤال برده است، مسأله حجاب است حضرت امام قدس الله روحه در یکی از استفتاءات پاسخ
فرمودند که: اصل حجاب از ضروریّات دین است یعنی انکار آن- با توجه- مستلزم ارتداد
است ولی عملکرد مسئولین موجب لوث شدن این مطلب شده است. مسئولانی که سنّی از آنان
گذشته و مشغول مسائل سیاسی‌اند و همه متأهل‌اند، طبیعتا ً اهمیّت و حساسیّت این
امر و فسادانگیز بودن آن را کمتر از جوانان درک می‌کنند و به همین دلیل جوانان حزب‌اللهی
از ابتدای انقلاب، فعالیّت چشمگیری را پیرامون این مسأله شروع کردند و واقعا ً
بسیار مؤثّر بود. امروز متأسّفانه به دلیل جزر و مدّی که در برخورد مسئولین
بلندپایۀ کشور در این رابطه گرفته می‌شود نه تنها بی‌حجابی و بدحجابی رشد فراوان
یافته است بلکه اوباش و اشراری که طرفدار فساد اجتماعی‌اند از این فرست سوءاستفاده
کرده و خون جوانان حزب‌الله را بر زمین می‌ریزند و اعتراض مؤمنان و خانواده‌های
شهدا و حامیان انقلاب نیز از سوی برخی نیروهای امنیّتی سرکوب می‌شود.

به که باید گفت
که آمرین به معروف و ناهین از منکر را در کشور رسول الله صلّی الله علیه و آله و
سلم بکشند و حامیان آنان نیز سرکوب شوند و حتی از قرار مسموع کشته‌ای در این
درگیری نیز بوده است.

مراکز نشر اخبار
از درج این گونه خبرها ابا دارند زیرا مثلا ً تضعیف فلان نهاد است. ولی به نظر ما
نهادی بالاتر و اصیل‌تر از نیروهای حزب اللهی نیست؛ اینان ستون انقلاب‌اند. کسانی
که فکر می‌کنند با دادن آزادیهای نامشروع و آزاد ساختن نوارهای ترانه و موسیقی و
اجازه چاپ کتابهای داستان و رمانی که فقط فساد اجتماعی را به بار می‌آورد و پخش
سریالهای آن‌چنانی با عناوین جذابی چون «طریق القدس» یا «بیوگرافی سیّد جمال‌الدین
اسد آبادی» و عدم برخورد مناسب با بدحجابی و بی‌حجابی و عروسی‌های کذائی و دهها
نمودهای مفسده‌انگیز دیگر، که روز به روز رشد می‌کند و ما همچنان در خواب خرگوشی
هستیم؛ اگر تصوّر می‌کنند با این گونه آزادیها منادیان حقوق بشر را در جهان راضی
خواهند کرد تا روابط سیاسی و اقتصادی ما با آنها تحکیم یابد سخت در اشتباهند و راه
را گم کرده‌اند؟! انقلاب و نظام را این جوانان مخلص و فداکار نگه داشته‌اند و نگه
می‌دارند و آن تبهکاران هرگز از آنها راضی نخواهند شد مگر آن که پیرو آنان شوند
همانگونه که در قرآن کریم آمده است: «لن ترضی عنک الیهود و لاالنّصاری حتی تتبع
ملتّهم»- یهود و نصاری از تو راضی نخواهند شد مگر این که پیرو دین و آئین آنها
شوی.

اخیرا ً شنیده می‌شود
که بعضی اقدامهای جوانان حزب الله در نهی از منکر و زدودن نمودهای ضد اسلامی از
چهرۀ شهر را محکوم می‌کنند و آن را نوعی تندروی و افراط می‌دانند.

اگر منظور این
باشد که این اقدام به تنهایی کافی نیست و باید همراه با آن اقدامهای فرهنگی صورت
گیرد صحیح است ولی این اقدام فرهنگی باید از کجا شروع شود؟ آیا با پخش این گونه
فیلمها و سریالهای ایرانی و غیر ایرانی که به وضح تبلیغ از بی‌حجابی و بدحجابی و
مشروع دانستن روابط نامشروع پسر و دختر می‌خواهید بخش فرهنگی نهی از منکر را انجام
دهید؟! گفته می‌شود که در بعضی برنامه‌های صبح رادیو، دکتر روانشناسی که راه و رسم
زندگی را به جوانان می‌آموزد صریحا ً نوعی ارتباط را میان دختر و پسر نامحرم فامیل
یا همسایه و امثال آن را سفارش کرده و در کمال بیشرمی و وقاحت مخالفت با این گونه
روابط را از اشتباهات بعضی خانواده‌های مثلا ً فناتیک و مرتجع و ناآگاه دانسته
است. هیچ جای تعجّب از این گونه روانشناسان نیست و باید گفت که دیگر از مسئولین
صدا و سیما هم توقعّی نیست ولی آنچه مایۀ تعجّب است سکوت مسئولان بلندپایه کشور و
علمای دین و ائمّه جمعه و خطبا و گویندگان و نویسندگان مذهبی و نمایندگان مجلس
ووو… می‌باشد گوئی همه از اعتراض به این وضع خسته شده یا مأیوس گشته‌اند!!

اخیرا ً بهانه‌ای
از سوی بعضی از مسئولین صدا و سیما برای شاد کردن برنامه‌ها اعلام شده که تا حدودی
هم در بعضی اذهان ساده مورد قبول قرار گرفته است و آن این که ماهواره‌های آمریکا و
کشورهای غربی در آیندۀ نزدیک قرار است که برنامه‌های تلویزیونی خود را در سطح
منطقه منتشر سازند و اگر ما برنامه‌های نسبتا ً شادینداشته باشیم مردم جذب آن
برنامه‌ها می‌شوند!!!

اوّلا ً: از نقطه‌نظر
فنّی شایعۀ «هجوم ماهواره»! در شرایط کنونی بیشتر شبیه یک «شانتاژ» تبلیغاتی تلقّی
می‌گردد.

ثانیا ً: به فرض
صحت شما هر چند برنامه‌های خود را شاد کنید نخواهید توانست جای آن برنامه‌ها را
بگیرید.

ثالثا ً: آنها که
دنبال آن‌گونه برنامه‌ها هستند هم اکنون نیز به وسیله ویدئو و غیره، شهوت و
تمایلات خود را اشباع می‌کنند.

رابعا ً: از همه
مهمتر این که جلوگیری از گناه مجوز گناه نیست حتی اگر دربارۀ خود انسان باشد تا چه
رسد به گناه دیگران. ما باید به وظیفۀ خود عمل کنیم خواه مورد پسند هواپرستان باشد
و خواه نباشد. خداوند می‌فرماید: «ولو اتبع الحق اهواء هم لفسدت السموات و الأرض»-
اگر بنا بود حق پیرو اهواء و تمایلات آنها باشد نظم آسمان و زمین فرو خواهد ریخت.

خلاصه مطلب آنچه
جای سؤال است این است کسانی که حرکت نهی از منکر را افراطی می‌دانند آیا با اصل
مسأله بدحجابی موافق‌اند؟ این که باور کردنی نیست و اگر مخالف‌اند و معتقدند که
باید حرکت به صورت فرهنگی باشد پس چرا هیچ تحرکی در صدا و سیما و سایر مراکز نشر
فرهنگ جامعه در زدودن فساد دیده نمی‌شود؟ آیا محسوس نیست که روند نشریات و کتب نیز
بر همان سمتی است که بی‌حجابان و یاران آنان می‌خواهند؟!

نکتۀ مهّمی که
باید در اینجا تذکر داد این است: بعضی از افراد به این گونه خرده‌گیریهای ما
اعتراض می‌کنند که شما مسائل مهم را رها کرده و به این گونه مطالب بیش از آنچه
باید اهمیّت می‌دهید. بیرون آمدن چند تار مو که این قدر گناه بزرگی نیست و اصولا ً
وظیفۀ ما جلوگیری از گناه نیست بلکه هدایت جامعه است و از این گونه سخنان. ولی از
این جهت غفلت شده است که منظور ما فقط اعتراض به بیرون آمدن چند تار مو نیست بلکه
کاملا ً و بطور محسوس روند خطرناکی بسوی بی‌بند و باری و فساد اجتماعی مشاهده می‌شود
که هر روز نمودی از آن ظاهر می‌شود و مفسدین پشت پرده که بدون شک از عوامل دست‌نشاندۀ
اجانب‌اند فعالیّت فرهنگی خود را بطور وقیحانه‌ای گسترش می‌دهند و ما همچنین سرگرم
خط بازی و غافل از آنچه در اطراف ما از توطئه عمیق علیه اسلام و انقلاب می‌گذرد هستیم.
بزرگترین و ارزشمندترین سرمایۀ ما، جوانان این مملکت‌اند اگر دشمن موفّق شود آنها
را به فساد بکشد بزرگترین کودتا را علیه ما انجام داده است.

جنگ ویرانگر
فرهنگی

از زمانی که
استعمارگران غربی قدرت اسلام را در بسیج توده‌ها و ایجاد روح شجاعت و مقاومت در مبارزان
شناختند جنگ ویرانگر فرهنگی را شروع کردند و هرگاه احساس این خطر در آنان تشدید
شود و نفوذ اسلام را بیشتر احساس کنند نیروهای مزدور داخلی و خارجی خود را برای
تشدید مبارزه و جنگ بسیج می‌کنند. آنها در این راه جدا ً فداکاری می‌کنند و این
همه فساد و فحشاء و پیامدهای وحشتناک آن را تحمل می‌کنند تا بتوانند آن را به
کشورهای اسلامی صادر کنند و روح معنویت را در آنان نابود سازند؛ آن گاه است که با
توجه به برتری مادی آنان کشورهای اسلامی بناچار در برابر استعمار اقتصادی و حتی
نظامی آنها هرچند با واسطه تسلیم می‌شود و دخالت و نفوذ سیاسی آنان بیش از پیش
تحکیم می‌یابد. بنابراین مرزبانان فرهنگ کشور اسلامی باید همیشه در حال آماده باش
بسر برند و ترفندهای استعمار فرهنگی را خوب بشناسند و با آن مقابله نمایند. ما
باید تجربه‌های تلخ شکستها در این مبارزۀ آرام را فراموش نکنیم و همیشه شکست اسلام
را در «اندلس» به یاد داشته باشیم. تاریخ همیشه تکرار می‌شود، زیرا تاریخ محکوم
قوانین اجتماعی ثابت و لایتغیّری است که در همۀ دورانها و بر همۀ جامعه‌ها منطبق
است.

انقلاب اسلامی
موج عظیمی از خداخواهی و بازگشت به دیانت و تقوی و تعهّد الهی را در جهان اسلام
بلکه در کل جامعۀ بشری بوجود آورد و روح حماسه و مقاومت و استعمارزدایی و بخصوص
مبارزه با نمودهای فرهنگی استعمار را که پایه و اساس نفوذ سیاسی و اقتصادی آنها
است در جوانان مسلمان ایجاد نمود و قوّت بخشید. قدرتهای اهریمنی استعمارگر و سلطه‌جو
از هر راه برای مقابله با این انقلاب و تأثیر جهانی آن قیام نموده‌اند یک لحظه
غفلت ما و تصوّر این که دشمنان قسم‌خوردۀ ما دیگر بنای مبارزه را ندارند و از در
آشتی درآمده‌اند و درصدد تحسین روابط هستند و توهّم این که آنها دیگر انقلاب و
جمهوری اسلامی را محکمتر از آن می‌دانند که درصدد نابودیش برآیند و می‌خواهند با
ما زندگی مسالمت‌آمیز داشته باشند، بدون شک روزنه‌ای برای نفوذ آنان بوجود خواهد
آورد و با نفوذ فرهنگی آنان، روحیۀ دیانت و تقوی از میان جوانان مسلمان و متعهّد
رخت برخواهد بست و آن گاه هرگونه نفوذ دیگر امکان‌پذیر است.

خلاصه مسأله
بدحجابی را ما به عنوان یک نمونه از حرکت فرهنگی استعمار و عمال آن در داخل کشور
به حساب می‌آوریم و معتقدیم که هرگونه تحمل و بازگشتی به فرهنگ بیگانه و دوران
طاغوت را حتّی اگر ناچیز باشد باید با وسوسه و دقّت اطلاعاتی مورد بررسی قرار داد.
مثلا ً وزیر محترم ارشاد باید اجازه یافتن کتابها و داستانهای مفسده‌انگیز را که
به صراحت در آنها دعوت به فساد و فحشاء شده است بعنوان یک جنایت و خیانت از سوی
بعضی از دست‌اندرکاران بداند، این سادگی است که تکرار این امر و گسترش دامنۀ آن را
یک اشتباه و غفلت باشد قابل گذشت و اغماض نیست. دیدبانی را که مبتلا به ضعف بینایی
و کم‌توجهی است نباید بر سر آن پست حساس نگه داشت؛ چگونه است که ما دیدبانی از جسم
خود را یک امر مهم و حیاتی تلقی می‌کنیم اما برای روح و معنویّت و ایمان جوانان
کشور هیچ ارزشی قائل نیستیم و به این گونه دیدبانانی که اگر عامل دشمن نباشند
حداقل کور یا غافل‌اند اعتماد می‌کنیم.

و ما برای چندمین بار اعلام می‌کنیم که صاحبان اصلی انقلاب
و سازندگان آن یعنی مؤمنان و حزب‌اللهیان و دلسوزان نظام و کشور و خانواده‌های
شهدا و مجروحان و بسیجیان و طلاب و دانشجویان متعهّد و مؤمن که پایه‌های انقلاب‌اند
از این وضعیّت ناهنجار ناراضی و متأثّرند. مسئولان محترم کشور بهتر می‌دانند که
اگر هیچ دلیلی برای رعایت اصول و مواضع اساسی انقلاب نباشد حداقل برای کسب رضایت
اکثریت جامعه و نیروهای مخلص و وفادار لازم است.

«بمناسبت بیستم
جمادی الثّانی سالروز تولّد امام خمینی قدّس سرّه»

میلاد امام

نود و یکسال پیش
در خجسته روز ولادت با سعادت تنها یادگار پیامبر اکرم- صلّی الله علیه و آله- مادر
امامان و رهبران دینی، صدیقۀ طاهره، حضرت فاطمۀ زهرا- سلام الله علیها- از افق
«خمین» از دودمان پاک حضرت زهرا، آفتاب درخشانی طالع شد که پس از چندی این نور
پرفروغ، کوخهای مستضعفان و محرومان را پس از سالها تاریکی، روشن و منوّر ساخت و
حرارت افزاینده‌اش، کاخ مستکبران و ستم‌پیشگان را سوزاند و همچنان این خورشید
درخشان و پرحرارت، به تابش خود در جهان امروز و فردای ما ادامه می‌دهد و حرارتش
کاخهای ظلم و ستم را سوزانده و درهم می‌ریزد.

چه روز پربرکت و
مقدّسی؛ در روز ولادت آن مادر بزرگوار و فداکار، چنین فرزند خلفی بدنیا بیاید که
درست همان هدف و همان آرمان مقدّس را دنبال کند و از جبت‌ها و طاغوت‌های زمان نهراسد
و حرف حق را با کمال شهامت و شجاعت بزند و پایه‌های حکومت پیامبر اسلام- صلّی الله
علیه و آله- را در دوران معاصر، پایه‌ریزی کند و نشانه‌ها و آثار اسلام ناب محمّدی
را ظاهر سازد و اسلام آمریکائی را مفتضح و رسوا نماید، و رسالت ابراهیم را در
برابر نمرود و محمّد را در برابر ابوسفیان و علی را در برابر معاویه و حسین را در
برابر یزید، محقّق سازد و نظام قرآنی را در تمام ابعادش جایگزین نظام‌های فاسد و
توخالی امپریالیستی و کمونیستی نماید و فلسفه اعتراض و مبارزه را به جای فلسفۀ
سازش و کرنش مبدّل سازد و فریاد برآورد که:

«من آمده‌ام که
بزرگواری شما (ملّت) را حفظ کنم.»

«من آمده‌ام که
دشمنهای شما را به زمین بزنم.»

«من آمده‌ام که
ملّت را یک ملّت مستقل کنم… و دست اجانب را از مملکت کوتاه کنم.»

«من آمده‌ام در
اینجا تا خدمتگزاری خود را به شما عرض کنم. تا حیات دارم خدمتگزار همه هستم،
خدمتگزار ملّت‌های اسلامی، خدمتگزار ملّت بزرگ ایران، خدمتگزار قشرهای دانشگاهی،
دانش‌آموز و روحانی.»

و این ملّت باوفا
که آن همه خلوص و فداکاری و بزرگواری از این سلالۀ پاک زهرای اطهر را دیدند، در
مقابل، با نثار جان خود، از او پیروی و اطاعت کردند و مراتب اخلاص خود را به
بالاترین درجه‌اش رساندند زیرا در سخنان امام، فریاد دلهایشان را می‌شنیدند و در
چشمان امام، مظلومیّت سالیان دراز را می‌دیدند و از قلب مبارک امام، صدای ضربان
قلب یتیمان و ستمدیدگان دوران را می‌شنیدند و در وجود امام، آمال و آرزوهای خود را
مجسّم می‌دیدند و خلاصه در «امام» عشق و سوز به «الله» را مشاهده می‌کردند:

سخن گر خیزد از
اعماق جانی                                                 به
فریاد آورد جان جهانی

چو شرح عشق گوید
بی‌قراری                                         برد
آرامش از هر بردباری

سخن کز دل برآید
آتش است آن                                               که
می‌سوزد تو را تا پردۀ جان

چو آید نغمۀ دل،
دل بجوید                                               نشیند
بر دل و از دل بگوید

برو بشنو کلام
پاک جانی                                                        که
سازی‌جان‌خود‌زان‌دم جهانی

و بدینسان، امام
حتّی آن زمانی که در دهکدۀ «نوفل لوشاتو» در فرانسه بسر می‌برد، با حرکت دستش، سی
میلیون نفر دستهای خود را به حرکت در می‌آوردند و فریاد «الله اکبر» را با امام
تکرار می‌کردند. همان روزها بود که مجلّۀ «المستقبل» نوشت:

«ان الخمینی حیّر
الشرق و ازعج الغرب واحرج العرب وشغل العالم.»

خمینی، شرق را
شگفت‌زده کرد، غرب را لرزاند، عرب را در تنگنا قرار داد و خود مسئله روز جهان گشت.
و به قول استاد محمّد رضا حکیمی: «امروز در جهان سه چیز است که اسلام را ملموس می‌سازد
و مجسّم می‌کند: قرآن، قبله و خمینی.»

آری! مردم که
اسلام را در وجود امام، مجسّم می‌دیدند او را قبله‌گاه خود قرار داده و سخنانش را
مانند آیات قرآن، واجب‌الاجرا دانستند و امام هم در تمام مدّت عمرش، آنقدر در راه
رستگاری این ملّت و سایر ملّتهای مظلوم و مستضعف جهان تلاش کرد و زحمت کشید که جز
در انبیا و امامان معصوم، نظیر و مثیلی نداشت.

و جوانان
انقلابی، و بسیجیان جان برکف تا اندازه‌ای با نثار خون خود توانستند دین خود را
نسبت به امامشان ادا کنند؛ آنهائی که در صحنه‌های پر از خون و دود انقلاب و جبهه‌های
جنگ تحمیلی، علیّ اکبروار، حماسه‌ها آفریدند و زنها و دخترانی که در صحنه‌های
تظاهرات‌ها و پشت جبهه‌ها با فداکاریها و از خود گذشتگی‌ها، مشعل فروزان انقلاب را
افروخته‌تر و روشن‌تر نگهداشتند؛ اینان زینب‌وار دعوت امام و منجی خود را «لبیّک»
گفتند و خدای امام را خشنود ساختند، و اینکه مائیم در این روزگار پس از امام، که
باید دین خود را به او و آرمان او ادا کنیم و در این راستا، همانگونه که او از همه
چیز خود گذشت، ما نیز بگذریم، چرا که روح امام همواره ما را به مبارزه با کفر و
شرک و ظلم و بیدادگری و تزویر می‌طلبد و بر اعمال و کردار ما نظاره می‌کند و ما
باید پیروانی صادق و باوفا باشیم وگرنه در صف دشمنان امام قرار خواهیم گرفت.

و به عنوان حسن
ختام، ضمن یادآوری، قسمتی از سخنان جالب و ارزندۀ شاگرد صدیق و باوفای امام، مقام
معظّم رهبری، حضرت آیه الله خامنه‌ای درباره آن رهبر، پدر، معلّم، مراد و نور چشم
ملّت ایران و امید مستضعفین جهان، ولادت با سعادتش را که مصادف با میلاد مسعود
جدّۀ اطهرش، حضرت زهرا- سلام الله علیها- است، به رهبر معظّم انقلاب، ملّت سرفراز
ایران و ملّتهای مظلوم و مستضعف جهان تبریک و تهنیت عرض نموده، توفیق همگان را در
پیروی از رهنمودهای جاویدان امام فقیدمان از درگاه حضرت احدیّت مسئلت داریم:

«امام خمینی
شخصیّتی آن‌چنان بزرگ بود که در میان بزرگان و رهبران جهان و تاریخ به جز انبیاء و
اولیاء معصومین علیهم السّلام به دشواری می‌توان کسی را با این ابعاد و این
خصوصیّات تصور کرد. آن بزرگوار قوت ایمان را با عمل صالح، و ارادۀ پولادین را با
همّت بلند، و شجاعت اخلاقی را با حزم و حکمت، و صراحت لهجه و بیان را با صدق و
متانت، و صفای معنوی و روحانی را با هوشمندی و کیاست، و تقوی و ورع را با سرعت و
قاطعیّت، و ابّهت و صلابت رهبری را با رقّت و عطوفت و خلاصه بسی خصال نفیس و کمیاب
را که مجموعه آن در قرنها و قرنها به ندرت ممکن است در انسان بزرگی جمع شود، همه و
همه را با هم داشت. الحق شخصیّت آن عزیز یگانه، شخصیّتی دست‌نیافتنی و جایگاه
والای انسانی او جایگاهی دور از تصوّر و اساطیرگونه بود. او رهبر و پدر و معلّم و
مراد و محبوب ملّت ایران و امید روشن همۀ مستضعفان جهان و بخصوص مسلمانان بود. او
عبد صالح و بندۀ خاضع خدا و نیایشگر گریان نیمه‌شب‌ها و روح بزرگ زمان ما بود او
الگوی کامل یک مسلمان و نمونۀ بارز یک رهبر اسلامی بود.

او به اسلام عزّت
بخشید و پرچم قرآن را در جهان به اهتزاز درآورد، و او ملّت ایران را از اسارت
بیگانگان نجات داد و به آنان غرور و شخصیّت و خودباوری بخشید، و او صلای استقلال و
آزادگی را در سراسر جهان سر داد و امید را در دلهای ملل تحت ستم جهان زنده کرد، و
او در عصری که همه دست‌های قدرتمند سیاسی برای منزوی کردن دین و معنویت و ارزشهای
اخلاقی تلاش می‌کردند، نظامی بر اساس دین و معنویت و ارزش‌های اخلاقی پدید آورد و
دولت و سیاستی اسلامی بنیان نهاد، و او جمهوری اسلامی را ده سال در میان طوفانهای
سهمگین و حوادث سرنوشت‌ساز، قدرتمندانه اداره و حراست و هدایت کرد و به نقطه‌ای
مطمئن رسانید، ده سال رهبری او برای مردم و مدیران ما، یادگاری فراموش نشدنی و
ذخیره‌ای بس گرانبهاست.

رهبری نظام
جمهوری اسلامی ایران اکنون با این ذخیره ارجمند و تمام‌نشدنی و نیز با آن تصویر
والا و دست‌نیافتنی از شخصیّت رهبر کبیرمان روبرو است.

نه اینجانب که
طلبۀ کوچک با کاستی‌ها و قصورهای فراوان است و نه هیچ فرد دیگری در جمهوری اسلامی
قادر نیست که به قلّۀ آن شخصیّت ممتاز و استثنائی دست یابد و خود را با پدر و
معمار انقلاب اسلامی و سازنده و پردازندۀ جمهوری اسلامی مقایسه کند. او آن نخستین
بود که دوّمین نداشت و فاصلۀ میان او و امثال اینجانب فاصله‌ای ژرف و ناپیمودنی
است.»

«18 خرداد 68»

جاودانگی راه
امام

ضرورت وحدت
فیضیّه و دانشگاه (2)

قسمت هفدهم

حجه الاسلام
والمسلمین اسدالله بیات

وظیفۀ طلاب
انقلابی و متعهد

یکی از مهمترین
وظایف روحانیون و دانشگاهیان این است که ریشه‌های نفاق و اختلاف را با دقّت و
هوشیاری شناسائی کرده و با آنان برخورد قاطع نمایند، و نگذارند آنان مرموزانه با
القاء مطالب بی‌اساس و متشابه اذهان افراد بی‌اطلاع و یا کم اطلاع را مشوش نموده و
بتدریج افراد را درباره روند انقلاب اسلامی مسئله‌دار سازند.

روحانیون جوان و
انقلابی مواظبت کنند مبادا افرادی که با اصطلاحات حوزوی آشنائی دارند و بتدریس
مشغول می‌باشند، اما از مسائل اساسی اسلام و اصول حکومت بی‌اطلاع هستند و دخالت در
امور سیاسی را امری مرجوح تلقّی کرده و زهد و تقوی را در عدم دخالت در امور جاری
دنیا و کشور می‌دانند، با مرور زمان نفوذی در دلهای ساده‌لوحان جامعه پیدا کرده و
از این طریق مقدمات انحراف و دگرگونی مسیر اصلی انقلاب را فراهم نمایند. فکر نکنند
آنان مأیوس شده‌اند و در فکر ایجاد انحراف در اصول و پایه‌های اصلی انقلاب نمی‌باشند.
مگر در تاریخ صدر اسلام این معنا را تجربه نکردیم مگر در دوران حکومت ظاهری امام
علی بن ابیطالب علیه السلام به تجربه نیافتیم و مگر در تمام تاریخهای انقلابات
عالم این نوع حرکتهای خزنده و خطرناک را مکرّر در مکرر نیافته‌ایم؟

همیشه چنین بوده
است؛ حرکتی در عالم بوقوع پیوسته و سپس افراد مرموز با نیرنگهائی روزنه‌های نفوذ
را بدست آورده‌اند و تدریجا ً افکار انحرافی و مخالف آن حرکت را القا کرده‌اند و
با مرور زمان انقلاب از مسیر و اهداف خود منحرف گردیده است، بالخصوص در این مقطع
حساس که امت اسلام شخصیت عظیم الهی حضرت امام- رضوان الله علیه- را در کنار خود
نمی‌بینند و از چنین نعمت بزرگ دستشان کوتاه است و مردم در انتخاب راه و ادامۀ
مسیر انقلاب اسلامی تنها از سخنان و پیامهای ایشان باید استفاده نمایند و طبعا ً
در برداشت از سخنان آن امام بزرگوار، راه تأویل و توجیه باز است و ممکن است افراد
در این جهت دارای برداشتها و تحلیلهای مختلف باشند و در چنین شرایطی، هوشیاری و
دقت بیش از گذشته لازم است زیرا زمینه برای وارونه کردن حقایق و تأویل آنها فراهم‌تر
است بهمین جهت امام امت- قدس سره- طلاب جوان را مورد توجه خاص و خطاب قرار داده و
می‌فرماید:

«و مخصوصا ً اگر
در اساتید کسی پیدا شد که می‌خواهد انحراف ایجاد کند، او را ارشاد و اگر نشد از خود
و کلاس خود طرد کنند و این توصیه بیشتر متوجه روحانیون و محصلین علوم دینی است.»

افراد مسنّ و
معنون با توجه به نوع تعلّقاتی که دارند و در اثر آن تعلّقات نمی‌توانند آزادانه
با مسائل برخورد به عمل آورده و با شناخت واقع‌بینانه در بارۀ افراد کج‌فکر و کج‌اندیش
اظهارنظر کرده و موضعگیری صریح داشته باشند و بهمین جهت با نوعی سازش و مداهنه از
کنار قضایا رد شده و با سکوت خودشان زمینۀ جایگاه و پایگاه پیدا کردن اساتید
ناسالم و منحرف و متحجّرالفکر را فراهم می‌نمایند و لذا همیشه از ناحیۀ این نوع
افراد، موضعگیری صریح و بحقّ کمتر دیده شده و معمولا ً با مهر سکوت فساد و
افسادهای دیگران را امضاء نموده‌اند و مشکلات فراوانی در مسیر مصلحان بشری و
رسولان الهی بوجود آورده‌اند. اما برخلاف آنها، طلاب جوان و محصلین علوم اسلامی و
دینی از اغلال و زنجیرهای گوناگونی که از طرق مختلف، دست و پای معمّرین را بسته و
در حصارهای دنیا و علم و مقام زندانیشان ساخته است، رها بوده و آزادند و هنوز دنیا
و حبّ آن و علاقه به زخارف جهان، چشم و گوش آنان را نبسته است و می‌توانند آزاد
فکر کنند و محیط‌های وسیعی را مشاهده نمایند و تحت تأثیر القائات دیگران قرار نگیرند
و با روحیۀ انقلابی و پرخاشگری که دارند با کمال قدرت و قاطعیت می‌توانند در مقابل
جریانات منحرف و اساتید وابسته و مخالف انقلاب بایستند و با طرد آنان، نگذارند
طلاب جوان و تازه وارد حوزه‌های علمیه شده، تحت تأثیر القائات آنان- ولو بتدریج-
نسبت به اصول و محورهای انقلاب اسلامی بی‌تفاوت گشته و با مرور زمان حساسیت خودشان
را نسبت به افکار و اندیشه‌های والای حضرت امام خمینی رضوان الله علیه که نشأت
گرفته از اسلام ناب محمّدی صلی الله علیه و آله است از دست داده و فاصله بگیرند.

وظائف طلاب
انقلابی و متعهد به خطّ فکری حضرت امام قدّس سرّه فوق‌العاده سنگین و فراوان است.
غفلت از وظایف خودشان مساوی با از بین بردن و رفتن اصول انقلاب و افکار بلند ارزشی
الهی است. امام آمد و از اسلامی نام برد که بعنوان اسلام ناب محمّدی صلی الله علیه
و آله شناخته می‌شود و برای آن شاخصه‌هائی را مطرح کرد که صاحبان فکر و اندیشه
اسلامی باید روی آن کار کنند و برای مردم تبیین نمایند و از اسلام آمریکائی حرف زد
و خطرات اسلام آمریکائی را بصورت جدّی گوشزد فرمود و برای آیندۀ انقلاب اسلامی خطر
و زیان آن و طرفدارانش را مشخص و مردم انقلابی را از آن تحذیر نمود و هوشیاری مردم
را برای مقابله با آن امری ضروری و حیاتی دانست.

امام آمد این راه
را بطور روشن و مشخص اعلام فرمود و آن این است:

«ملت عزیز ما که
مبارزان حقیقی و راستین ارزشهای اسلامی هستند بخوبی دریافته‌اند که مبارزه با رفاه‌طلبی
سازگار نیست و آنها که تصور می‌کنند مبارزه در راه استقلال و آزادی مستضعفین و
محرومان جهان با سرمایه‌داری و رفاه‌طلبی منافات ندارد با الفبای مبارزه بیگانه‌اند
و آنهائی هم که تصور می‌کنند سرمایه‌داران و مرفهان بی‌درد با نصیحت و پند و اندرز
متنبه می‌شوند و به مبارزان راه آزادی پیوسته و یا به آنان کمک می‌کنند آب در هاون
می‌کوبند. بحث مبارزه و رفاه و سرمایه، بحث قیام و راحت‌طلبی، بحث دنیاخواهی و
آخرت‌جوئی دو مقوله‌ایست که هرگز با هم جمع نمی‌شوند و تنها آنهائی تا آخر خط با
ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند. فقرا و متدینین بی‌بضاعت،
گردانندگان و برپادارندگان واقعی انقلاب‌ها هستند».

(29/4/67)

خطر متحجران و
منحرفان را جدی بگیریم

این سخن صریح
امام است و در بیان وظایف انسانی و الهی بدون کوچکترین ملاحظه عاطفی و الفتها و
آشنائیها با هیچ شخص و گروهی، نه اهل معامله است و نه اهل مداهنه و مجامله و بدون
شک در میدان عمل موارد و مصادیقی پیش می‌آید که ممکن است در تشخیص و تطبیق برای
عدّه‌ای ابهامات و تردیدهائی بوجود آید و در اثر همین تردید، افرادی خودشان را در
سلک مبارزان و زیّ مجاهدان جا بزنند و افرادی که کم اطّلاع هستند و ظرایف را با
سختی می‌توانند دریابند و درک کنند، گول آنان را بخورند و بتدریج بیاید بسر اسلام
و انقلاب اسلامی آنچه که نباید بیاید. و چقدر فراوان است مواردی که در تاریخ
انقلابات عالم چنین وضعیّتی پیش آمده است و پس از مدّتی از انقلاب جز اسم و رسم
چیز دیگری باقی نمانده است و در محیطهای مذهبی و حوزه‌های علمیه زمینۀ پیدایش و
نفوذ این نوع عناصر فراهم‌تر از جاهای دیگر است و فرهنگ انقلاب اسلامی و اسلام ناب
محمّدی صلّی الله علیه و آله از اینجاها بیشتر آسیب‌پذیر است اگر چه دفاع از فرهنگ
انقلاب اسلامی و اسلام ناب محمّدی صلی الله علیه و آله نیز از حوزه‌ها هم مورد
انتظار است و هم دارای پشتوانۀ قوی فلسفی و منطقی و فکری است و لذا امام انقلاب
رضوان الله علیه نیز بیشترین انتظاری که دارند از حوزه‌ها و طلاب جوان دارند و
تبیین اصول انقلاب را از وظایف همگان بویژه حوزه‌های علمیه و طلاب جوان می‌دانند.
تبیین خط سرخ انقلاب و حمایت از محرومین را از وظایف اولیۀ آنان می‌دانند. معرفی و
افشاگری افکار ارتجاعی و متحجرین مقدس‌نماها را از اصلی‌ترین وظایف انقلابیون و
طلاب جوان می‌دانند زیرا بدون معرفی و افشاگری آنان ممکن است افراد ساده‌لوح و
فاقد تحلیل درست از خطرات این نوع جریانات غلط و انحرافی تحت تأثیر مقدس‌مآبی‌های
آنان قرار گرفته و اسلام مظلوم را با همان شکل که آنان فکر می‌کنند و عمل می‌نمایند
بشناسند و معرفی نمایند، و در این مبارزۀ مقدس فکری فرهنگی از هیچ تلاش و کوششی
نباید عقب بمانیم و در اهمیت آن هیچ نباید تردیدی بخودمان راه بدهیم و با بی‌توجهی
و یا کم‌توجهی اسلام و انقلاب را در خطر جدی قرار دهیم زیرا اگر با این نوع افراد
و صاحبان فکر و اندیشه منحرف برخورد افشاگرانه به عمل نیاید و مردم به صورت طبیعی
و معمولی اینها را نشناسند و در میان جامعه، جایگاه و پایگاهی فراهم نمایند و از
نوعی مقبولیت عمومی برخوردار گردند از اسلام و قرآن و ولایت چهره و سیمائی می‌نمایانند
که در عملکرد و رفتارها و شیوه‌های زندگی خودشان مطرح است و طبعا ً با اسلام ناب و
ولایت علوی علیه السلام و حسینی علیه السلام آن طور که در مجموعۀ قرآن و نهج‌البلاغه
آمده است تضاد پیدا کرده و با منادیان اسلام ناب و ولایت حقّۀ الهیّه بعنوان ضدّ
ولایت و دهها برچسب ناچسب رفتار و برخورد می‌نمایند و با حذف نیروهای استوار و
آگاه و انقلابیون واقعی و پیروان حقیقی ولایت و خط اسلام و امامت علویّه که در
افکار و اندیشه‌های حضرت امام خمینی متبلور است، آب در آسیاب دشمن ریخته و با
اعطاء مسئولیتهای کلیدی بدست آنان، مسیر اسلام و انقلاب محمّدی صلی الله علیه و
آله را منحرف می‌سازند.

پس در حوزه‌ها،
طلاب جوان و در دانشگاهها، دانشجویان متعهد و پرتحرک انقلابی باید جلو این نوع
خطرات را بگیرند و انتظار هم از آنها همین است. اگر چه تکلیف را نمی‌توان از
دیگران برداشت و همۀ ماها بصورت یکسان مکلف و موظف هستیم جلو نفوذ این نوع فکرها و
اندیشه‌های کج و غلط را بگیریم و صاحبان آن را با افشاگری و برخورد علمی و حساب
شده، منزوی نمائیم لیکن انجام این مهم دینی و انسانی از طلاب جوان و دانشجویان
بیشتر کارساز بوده و مؤثرتر است.

حضرت امام در
پیام استقامت در این‌باره چنین می‌فرماید:

«ما باید تمام
تلاشمان را بنمائیم تا به هر صورتی که ممکن است خط اصولی دفاع از مستضعفین را حفظ
کنیم. مسئولین نظام ایران انقلابی باید بدانند که عده‌ای از خدا بی‌خبر برای از
بین بردن انقلاب، هر کس را که بخواهند برای فقراء و مستمندان کار کند و راه اسلام
و انقلاب را بپیماید فورا ً او را کمونیست و التقاطی می‌خوانند. از این اتهامات
نباید ترسید، باید خدا را در نظر داشت و تمام هم و تلاش خود را در جهت رضایت خدا و
کمک به فقرا بکار گرفت و از هیچ تهمتی نترسید. آمریکا و استکبار در تمامی زمینه‌ها
افرادی را برای شکست انقلاب اسلامی در آستین دارند، در حوزه‌ها و دانشگاهها مقدس‌نماها
را که خطر آنان را بارها و بارها گوشزد کرده‌ام اینان با تزویرشان از درون محتوای
انقلاب و اسلام را نابود می‌کنند، اینها با قیافه‌ای حق بجانب و طرفدار دین، و
ولایت همه را بی‌دین معرفی می‌کنند باید از شر اینها بخدا پناه بریم. و همچنین
کسانی دیگر که بدون استثناء به هر چه روحانی و عالم است حمله می‌کنند و اسلام آنها
را اسلام آمریکایی معرفی می‌نمایند راهی بس خطرناک را می‌پویند که خدای ناکرده به
شکست اسلام ناب محمّدی منتهی می‌شود. ما برای احقاق حقوق فقراء در جوامع بشری تا
آخرین قطره خون دفاع خواهیم کرد. امروز جهان تشنۀ فرهنگ اسلام ناب محمّدی صلی الله
علیه و آله است».

راه اعتدال را
بپیمائیم

راه مستقیم همان
است که بنیانگذار انقلاب اسلامی در قرن معاصر با صراحت بیان فرموده‌اند. نباید
انسان بصورت مطلق دور دانشگاهها را قلم بکشد و نقش آنان را نادیده بگیرد و با بی‌اعتنائی
از کنار آنان عبور نماید. چطور ممکن است این همه تلاش و کوشش و مجاهدات دانشگاهیان
را در دوران انقلاب اسلامی و پس از آن حضور فداکارانه‌اش را در میدان‌های جنگ
تحمیلی هشت ساله و نیز نقش فعالشان را در مسائل گوناگون کشوری فراموش کرد؟ و لذا
باید با توجه جدّی‌تر و با برنامه‌ریزی دقیق برای آنان حساب باز کرد و در مسیر
انقلاب اسلامی از نقش دانشگاه و دانشگاهیان غفلت ننمود، منتهی باید مواظب جریانات
مختلف بود و با هوشیاری کامل از نفوذ عناصر خطرناک وابسته به قدرتهای بزرگ و
ناباور به اصول و ارزشهای انقلاب اسلامی جلوگیری کرد و در این راستا دانشجویان
عزیز انقلابی و متعهد همیشه پیشرو بوده و در خطّ مقدم مبارزه و برخورد قرار دارند.

و همچنین نباید
بصورت مطلق از کنار حوزه‌ها رد شده و نقش حساس و مهم آنان را نادیده گرفت و یا
بطور مطلق دفاع کرد و چشم‌بسته، بطور دربست، تمامی آنچه که در حوزه‌ها می‌گذرد،
قبول کرد بلکه با یک معیار درست و قسطاس مستقیم الهی و منطقی باید واقعیتها را دید
و نقاط مثبت و منفی را از هم جدا کرد و با بیداری و هوشیاری از نقاط منفی کاست و
در تقویت نقاط مثبت کوشید و در میان هر دو قشر افراد متعهد و انقلابی فراوانند و
صادقانه در خدمت خدا و خلق خدا بوده‌اند و هستند و خواهند بود و به تعبیر حضرت
امام قدس سره که در یکی از موارد دربارۀ جوانان انقلابی چنین می‌فرماید:

«فرزندان انقلابی‌ام،
ای کسانیکه لحظه‌ای حاضر نیستید که از غرور مقدستان دست بردارید. شما بدانید که
لحظه لحظه عمر من در راه عشق مقدس خدمت بشما می‌گذرد. می‌دانم که بشما سخت می‌گذرد
ولی مگر به پدر پیر شما سخت نمی‌گذرد. می‌دانم که شهادت شیرین‌تر از عسل در پیش
شماست مگر برای این خادمتان اینگونه نیست ولی تحمل کنید که خدا با صابران است. بغض
و کینه انقلابیتان را در سینه‌ها نگه دارید. با غضب و خشم بر دشمنانتان بنگرید و
بدانید که پیروزی از آن شماست».

(29/4/67)

و در جای دیگری
درباره عظمت و نقش علماء متعهد به اسلام این طور می‌فرماید:

«نکته دیگری که
از باب نهایت ارادت و علاقه‌ام بجوانان عرض می‌کنم اینست که در مسیر ارزشها و
معنویات از وجود روحانیت و علماء متعهد اسلام استفاده کنید و هیچگاه و تحت هیچ
شرائطی خود را بی‌نیاز از هدایت و همکاری آنان ندانید. روحانیون مبارز و متعهد به
اسلام در طول تاریخ و در سخت‌ترین شرائط همواره با دلی پر از امید و قلبی سرشار از
عشق و محبت به تعلیم و تربیت هدایت نسلها همت گماشته‌اند و همیشه پیشتاز و سپر
بلای مردم بوده‌اند بر بالای دار رفته‌اند و محرومیتها چشیده‌اند. زندانها رفته‌اند
و اسارتها و تبعیدها دیده‌اند و بالاتر از همه آماج طعنها و تهمتها بوده‌اند و در
شرایطی که بسیاری از روشنفکران در مبارزه با طاغوت به یأس و ناامیدی رسیده بودند
روح امید و حیات را بمردم برگرداندند و از حیثیت و اعتبار واقعی مردم دفاع نموده‌اند».

(29/4/67)

و در عین حال که
از نقش مهم و هدایتگر روحانیت اصیل و متعهد به اسلام پرده برداشته و با بیانی اوفی
و روشن ابعاد و زوایای مختلف موضوع را تشریح می‌نماید و از جوانها می‌خواهد در تحت
هیچ شرایطی دست از آنان برنداشته و از حریم آنان دوری نگزینند و بطور مداوم در
محور آنان بچرخند با صراحت می‌فرمایند این دفاع مطلق نبوده و دارای حدود و قیودی
می‌باشد همچنانکه جریان جوانها و دانشگاهیها نیز چنین است با شناخت معیار و با
سنجش قرار دادن معیار درست می‌توان با هر دو جریان برخورد کرد و روی نقاط قوت و
توان و مثبت انگشت گذاشت و در تحکیم و توسعۀ آن کوشید و با نقاط ضعف و منفی نیز
برخورد نمود و راه علاجش را پیدا کرد و این وظیفه نیز اگر چه مربوط به همگان می‌باشد
اما طلاب جوان و انقلابی و دانشجوی متعهد به اسلام بیشتر می‌توانند نقش ایفا
نمایند و تبیین این امر از اهم وظایف حوزه‌ها و دانشگاهها است.

سخنان حضرت امام
رضوان الله علیه را در این باره بشنویم:

«البته تذکر این
نکته لازم است که در تمام نوشته‌ها و صحبتها و هر وقت نام روحانیت را بمیان آورده‌ام
و از آنان قدردانی نموده‌ام مقصودم علماء پاک و متعهد و مبارز است که در هر قشری
ناپاک و غیرمتعهد وجود دارد و روحانیون وابسته ضررشان از هر فرد ناپاک دیگر بیشتر
است و همیشه این دسته از روحانیون مورد لعن و نفرین خدا و رسول و مردم بوده‌اند و
ضربات اصلی را باین انقلاب روحانیون وابسته و مقدس مآب و دین‌فروش زده‌اند و می‌زنند
و روحانیون متعهد ما همواره از این بی‌فرهنگها متنفر و گریزان بوده است».

(29/4/67)

آری! اگر
روحانیون و طلاب انقلابی و دانشجویان متعهد به انقلاب اسلامی و افکار حضرت امام
هوشیارانه موضوعات را پیگیری ننمایند و مواظب اساتید منحرف و مخالف انقلاب نگردند
و تدریجا ً کرسی‌های تدریس در حوزه‌ها و دانشگاهها بدست آنان بیافتد، روزی مشاهده
خواهیم کرد ارزشهای انقلاب اسلامی و اسلام ناب محمّدی صلی الله علیه و آله و دفاع
از مبارزه و مبارزان و حمایت از خط مستضعفین و محرومین- که همانا شاخص اصلی خطّ
حضرت امام است- به ضدّ ارزش تبدیل شده و فرصت‌طلبان و مرفّهین بی‌درد بر منابع
کلیدی مملکت مسلط شده و با نام اسلام و انقلاب به حیات انقلابیون حقیقی و واقعی خاتمه
می‌دهند و آنان را با برچسب‌های ناچسب بهر نوع تهمتی که دلشان می‌خواهد، متهم
نموده و موذیانه و مغرضانه از صحنه‌های اجرائی و سیاسی کشور کنارشان ساخته و
منزویشان می‌نمایند و آنقدر زیرکانه بکارها و مراکز تصمیم‌گیری مسلّط گردند که تا
قرنها اسلام ناب محمّدی صلی الله علیه و آله و نقش مبارزان راستین قابل طرح و دفاع
نباشد و دشمنان قسم خورده اسلام و قرآن و روحانیت متعهد و ملتهای مظلوم طوری مسلط
گردند که به این سادگی و آسانی نشود با آنان مقابله کرد و در برابرشان ایستاد از
حالا باید جلو این نوع خطرات را گرفت تا چنان آینده ظلمانی و تاریکی بسراغ ماها
نیاید و با توجه به مطالبی که در بالا گذشت مشخص می‌شود که پیام این جمله حضرت
امام رضوان الله علیه که در فراز پایانی تبیین یکی از توطئه‌های دشمنان خدا و
بشریت تحت عنوان- د- آمده است چقدر بلند و بالاست که می‌فرماید:

«و این توصیه
بیشتر متوجه روحانیون و محصلین علوم دینی است و توطئه‌ها در دانشگاهها از عمق ویژه‌ای
برخوردار است و هر قشر محترم که مغز متفکر جامعه هستند باید مواظب توطئه‌ها
باشند».

(وصیتنامه سیاسی الهی حضرت امام «ره»)

و اگر مواظبت
نکنند و مسئله را جدّی تلقی ننمایند مدافعان راستین ولایت فقیه که سابقه درخشان
دوران حیات با برکت حضرت امام را دارند در انزوا قرار گرفته و با برچسبهائی نادرست
و منافقانه از صحنه کنار گذاشته می‌شوند و مخالفان خطّ امام و فکر امام و توجیه‌گران
مخالفتهای دوران حضرت امام تحت عنوان دفاع از ولایت فقیه اگر چه در باطن ایمان
نداشته باشند بدلیل مخالفتهای مکرری که در دوران گذشته نشان دادند روی کار آمده،
در قلع وقمع فرزندان انقلاب و امام و بسیجیان فکری و عملی، از هیچ کوششی کوتاهی
نمی‌نمایند چون رسالت خویش را در این می‌دانند.

به یاری خدای
عالم در آینده در فصلهای مناسب در این‌باره باز مطالبی در اختیار علاقمندان قرار
خواهیم داد.

ادامه دارد

قسمت هفتم

مبانی رهبری در
اسلام

حجه الاسلام
والمسلمین محمّدی ری شهری

در مقالات گذشته،
فلسفه مطلق رهبری، ولایت فقیه و رهبری معصوم مورد بررسی قرار گرفت و نیز در رابطه
با تبیین فلسفه ولایت تکوینی و رهبری باطنی انسان کامل، در مقالۀ گذشته تعریف
ولایت تکوینی و مراتب آن از نظر خوانندگان گرامی گذشت و اینک شرح احادیثی که نیاز
انسان را در وصول به مقصد اعلای انسانیّت، به رهبری باطنی مطرح نموده است:

رهبری باطنی امام

بررسی دقیق قرآن
و روایات اسلامی در زمینۀ امامت و رهبری، نشان می‌دهد که نقش انسان کامل یا امام
در هدایت سایر انسانها فراتر از ارائۀ طریق و نشان دادن راه است، او علاوه بر این،
افراد مستعد را در طی کردن راه و رسیدن به مطلوب واقعی خود که وصول به کمال مطلق
است یاری می‌کند.

به عبارت دیگر:
نقش امام در تکامل انسان تنها نشان دادن راه تکامل نیست بلکه ارواح افراد مستعد
تکوینا ً در پرتو انوار باطنی او پرورش می‌یابند و راه به سوی کمال مطلق را طی می‌کنند.

در کتاب اصول
کافی بابی منعقد شده تحت عنوان اینکه «امامان نور خداوند متعال هستند» [1] در
این باب شش روایت آمده که کلمۀ «نور» را در آیات متعددی به امام تفسیر کرده‌اند.

در روایت اوّل
ابوخالد کابلی گوید: از امام باقر علیه السّلام خواستم که این آیه کریمه را برایم
توضیح دهد:

«فآمنوا بالله و
رسوله والنور الذّی انزلنا».

ایمان بیاورید به
خدا و رسولش و نوری که فرو فرستادیم.

امام در پاسخ
فرمود: به خدا سوگند که آن نور، نور امامان از خاندان محمّد صلّی الله علیه و آله
است که تا روز قیامت ادامه خواهد داشت. بخدا آنها نوری هستند که خدا نازل فرمود،
بخدا آنها نور خدا در آسمانها و زمین‌اند، بخدا نور امام در دلهای مؤمنان روشن‌تر
از خورشید روشنگر در روز است، بخدا آنها دلهای مؤمنان را منوّر می‌کنند و خداوند
مانع می‌شود نورشان به هر کس مشیتّش تعلّق گرفته باشد، برسد که در این صورت دلهای
آنان تاریک می‌گردد…» [2].

از نظر این روایت
امام در موقعیّت ولایت تکوینی، خورشیدی است که فروزانتر از خورشید حسّی در باطن
نامحسوس جهان نورافشانی می‌کند و به ملکوت آسمانها و زمین نور می‌دهد و به ضمیر
انسانهای با ایمان روشنایی می‌بخشد و مؤمنان راستین در پرتو این نور نه تنها راه
رسیدن به مقصد اعلای انسانیّت را می‌بینند بلکه به این مقصد واصل می‌گردند.

به عبارت دیگر
همانطور که خورشید حسّی علاوه بر ارائه طریق تکامل مادّی، تکوینا ً در تکامل مادی
انسان مؤثّر است، همچنین خورشید معنوی امام علاوه بر ارائۀ طریق تکامل معنوی در
تکامل معنوی انسان تکوینا ً تأثیر دارد.

علامۀ طباطبائی
رضوان الله تعالی علیه پس از تعریف ولایت تکوینی به شرحی که در مقالۀ ششم گذشت
دربارۀ نقش تکوینی امام در هدایت انسان چنین می‌فرماید:

کسی که حامل
درجات قرب و امیر قافلۀ اهل ولایت بوده و رابطۀ انسانیّت را با این واقعیّت حفظ می‌کند
در لسان قرآن «امام» نامیده می‌شود. «امام» یعنی کسی که از جانب حق سبحانه برای
پیشروی صراط ولایت اختیار شده و زمام هدایت معنوی را در دست گرفته. ولایت که به
قلوب بندگان می‌تابد، اشعّه و خطوط نوری هستند از کانون نوری که پیش اوست و
موهبتهای متفرّقه، جویهایی هستند متّصل به دریای بیکرانی که نزد وی می‌باشد. [3]

امام آن شخص هادی
است که از نظر جنبه ملکوتی موجودات آنها را رهبری می‌کند و مقام «امامت» یک نوع
ولایت بر اعمال مردم است از نظر باطن که توأم با هدایت می‌باشد، و هدایت در اینجا
به معنای رساندن به مقصد است نه تنها راهنمایی و ارائۀ طریق که کار پیغمبران و
رسولان بلکه عموم مؤمنانی است که از راه موعظه و نصیحت مردم را به سوی خدا دعوت می‌کنند.
[4]

در رابطه با
اثبات این مدّعا، در کتاب «شیعه در اسلام» [5] در
فصل ششم از بخش مربوط به امام شناسی تحت عنوان «امامت در باطن اعمال» چنین آمده:

«امام چنانکه
نسبت به ظاهر اعمال مردم، پیشوا و رهنما است، همچنان در باطن نیز سمت پیشوایی و
رهبری دارد و اوست قافله سالار کاروان انسانیّت که از راه باطن به سوی خدا سیر می‌کند.

برای روشن شدن
این حقیقت به دو مقدّمه زیرین باید عطف توجه نمود:

اوّل: جای تردید
نیست که به نظر اسلام و سایر ادیان آسمانی یگانه وسیلۀ سعادت و شقاوت (خوشبختی و
بدبختی) واقعی و ابدی انسان، همانا اعمال نیک و بد اوست که دین آسمانی تعلیمش می‌کند
و هم از راه فطرت و نهاد خدادادی نیکی و بدی آنها را درک می‌نماید…

و جای شک و تردید
نیست که خدای آفرینش که از هر جهت بالاتر از تصوّر ما است. مانند ما تفکّر اجتماعی
ندارد و این سازمان قراردادی آقائی و بندگی و فرمانروایی و فرمانبری و امر و نهی و
مزد و پاداش در بیرون از زندگی اجتماعی ما وجود ندارد. و دستگاه خدایی همانا
دستگاه آفرینش است که در آن هستی و پیدایش هر چیز به آفرینش خدا طبق روابط واقعی
بستگی دارد و بس….

از این بیان باید
نتیجه گرفت که میان اعمال نیک و بد و میان آنچه در جهان ابدیّت از زندگی و
خصوصیّات زندگی هست، رابطه واقعی برقرار است که خوشی و ناخوشی زندگی آینده به
خواست خدا مولود آن است.

و به عبارت ساده‌تر
در هر یک از اعمال نیک و بد، در درون انسان واقعیّتی بوجود می‌آید که چگونگی زندگی
آینده او مرهون آن است…

خلاصه انسان در
باطن این حیات ظاهری، حیات دیگر باطنی «حیات معنوی» دارد که از اعمال وی سرچشمه می‌گیرد
و رشد می‌کند و خوشبختی و بدبختی وی در زندگی آن سرا، بستگی کامل به آن دارد…

خلاصه انسان در
باطن این حیات ظاهری، حیات دیگر باطنی «حیات معنوی» دارد که از اعمال وی سرچشمه می‌گیرد
و رشد می‌کند و خوشبختی و بدبختی وی در زندگی آن سرا، بستگی کامل به آن دارد…

دوّم: اینکه
بسیار اتّفاق می‌افتد که یکی از ما کسی را به امری نیک یابد راهنمایی کند در حالی
که خودش به گفتۀ خود عامل نباشد ولی هرگز در پیغمبران و امامان که هدایت و
رهبریشان به امر خدا است این حال تحقق پیدا نمی‌کند. ایشان به دینی که هدایت می‌کنند
و رهبری آن را به عهده گرفته‌اند، خودشان نیز عاملند و به سوی حیات معنوی که مردم
را سوق می‌دهند، خودشان نیز دارای همان حیات معنوی می‌باشند، زیرا خدا تا کسی را
خود هدایت نکند هدایت دیگران را به دستش نمی‌سپارد و هدایت خاص خدایی تخلّف بردار
نیست.

از این بحث می‌توان
نتایج زیر را بدست آورد:

1-   
در هر امّتی،
پیغمبر و امام آن امّت در کمال حیات معنوی دینی که به سوی آن دعوت و هدایت می‌کنند،
مقام اوّل را حائز می‌باشند زیرا چنانکه شاید و باید به دعوت خودشان عامل بوده و
حیات معنوی آن را واجدند.

2-   
چون اولند و
پیشرو و راهبر همه هستند، از همه افضلند.

3-   
کسی که رهبری
امّتی را به امر خدا به عهده دارد چنانکه در مرحلۀ اعمال ظاهری رهبر و راهنما است
در مرحلۀ حیات معنوی نیز رهبر و حقایق اعمال با رهبری او سیر می‌کنند. [6]

از
اینگونه آیات استفاده می‌شود که: امام علاوه بر ارشاد و هدایت ظاهری، دارای یک نوع
هدایت و جذبه معنوی است که از سنخ عالم امر و تجرّد می‌باشد و به وسیلۀ حقیقت و
نورانیّت و باطن ذاتش، در قلوب شایسته مردم تأثیر‌و‌تصرّف می‌نماید‌ و‌آنها را به
سوی مرتبۀ کمال و غایت ایجاد جذب می‌کند. دقّت شود.» [7]

اکنون در صدد شرح
و بررسی تفصیلی مطالب استاد نیستیم. لکن می‌توان گفت آنچه در کلام ایشان آمده، جمع‌بندی
آیات و روایاتی است که نقش امام در هدایت باطنی انسان از آنها استنباط می‌گردد و
خلاصه کلام در این زمینه اینکه: ولایت و هدایت باطنی و نورانیتی که در اثر انجام
تکالیف الهی برای انسان حاصل می‌شود، از طریق امام به او افاضه می‌گردد، و در یک
جمله: امام واسطه فیض ولایت است. و بهمین دلیل بدون اعتقاد و ارتباط با او تحقق
ولایت معنوی برای انسان امکان‌پذیر نیست و این همان واقعیّتی است که در روایات
اسلامی با این عنوان که بدون ولایت هیچ عملی پذیرفته نیست قاطعانه مورد تأکید قرار
گرفته است [8]، برای
نمونه یکی از آن روایات را در اینجا ذکر می‌کنیم.

«والّذی بعثنی
بالحقّ نبیّا ً لو أنّ رجلاً لقی الله بعمل سبعین نبیّا ً ثمّ لم یأت بولایه الأمر
من اهل البیت ما قبل الله منه صرفا ً ولاعدلا ً». [9]

قسم به خدایی که
مرا بحقّ به نبوّت مبعوث نموده اگر کسی خدا را ملاقات کند در حالی که اعمال صالحۀ
هفتاد پیامبر را در پروندۀ اعمالش ثبت شده داشته باشد ولی ولایت خاندان رسالت را
همراه نداشته باشد، خداوند هیچ عمل واجب و مستحبّی را از او نمی‌پذیرد.

ارائۀ اعمال امّت
به امام

با ملاحظۀ آنچه
دربارۀ ولایت امام بر اعمال امت بیان شد، تا اندازه‌ای می‌توان رازارائه چهرۀ
ملکوتی اعمال امت به امام را آن طور که در متون اسلامی آمده، گشود، در سورۀ توبه
آیه 105 می‌خوانیم:

«وقل اعملوا
فسیری الله عملکم ورسوله والمؤمنون».

بگو عمل کنید که
خداوند و فرستاده او و مؤمنان اعمال شما را می‌بینند.

در حدیث است که
رسول گرامی اسلام فرمود:

اعمال شما هر روز
بر من عرضه می‌شود، وقتی کارهای نیک شما را می‌بینم از خدا برای شما طلب افزایش می‌کنم
و وقتی کارهای بد شما را می‌بینم برای شما از خدا آمرزش می‌خواهم [10].

بررسی احادیثی که
در این رابطه وارد شده است نشان می‌دهد که ارائۀ اعمال امت پیامبر اسلام به او به
دلیل موقعیّت نبوّت او نیست بلکه به دلیل موقعیّت امامت اوست و لذا این برنامه
برای همۀ امامان و پیشوایان معصوم بعد از او نیز اجراء می‌گردد. امام صادق علیه
السّلام در تفسیر کلمه «المؤمنون» در آیه 105 توبه که گذشت می‌فرماید: «ایّانا
عنی» [11] یعنی
مقصود از مؤمنانی که در کنار خدا و پیغمبر او، ناظر اعمال امت هستند، ما هستیم.

به عبارت دیگر
نظارت بر اعمال امّت از شئون رهبری باطنی پیشوایان خاصّ الهی است، این شأن در عصر
رسول گرامی اسلام مخصوص او بود و پس از او اختصاص به امیرالمؤمنین علیه السّلام و
همچنین امامان بعد از اوست و در حال حاضر پرونده اعمال او و همۀ مردم جهان بر
پیشگاه مقدّس ولی عصر ارواحنا له الفداء ارائه می‌گردد. و اینک یک نمونه عینی:

یکی از اصحاب
امام صادق علیه السّلام بنام داود رقی می‌گوید: من پسرعمویی داشتم معاند و خبیث،
شنیدم او و خانواده‌اش در تنگدستی، به سر می‌برند، عازم حج بودم، قبل از حرکت
حواله مبلغی پول برای او دادم، وقتی به مدینه رسیدم خدمت امام رفتم، امام بدون
مقدمه فرمود: اعمال شما روز پنجشنبه بر من عرضه شد، در کارهای تو صلۀ تو را نسبت
به پسرعمویت فلانی ملاحظه کردم، این عمل موجب خرسندی من گردید، چون می‌دانم صلۀ تو
برای او موجب تباه شدن عمر و فرا رسیدن مرگ او می‌شود [12].

نمونه‌ای دیگر:

عبدالله بن ابان
گوید: خدمت امام رضا علیه السّلام رسیدم و به آن حضرت عرض کردم عدّه‌ای از دوستان
شما از من خواسته‌اند از شما تقاضا کنم که برای آنها دعا کنید؟ امام فرمود:

«والله إنّی
لأعرض اعمالهم علی الله فی کلّ یوم.»

به خدا قسم من هر
روز اعمال آنها را به خداوند عرضه می‌کنم.

این روایت علاوه
بر دلالت بر نظارت امام نسبت به اعمال امّت، وساطت او در فیوضاتی که از ناحیۀ خداوند
متعال برای عامل در نتیجه عمل حاصل می‌شود را نیز اثبات می‌نماید و رهبری باطنی
امام نسبت به اعمال در این کلام خیلی روشن دیده می‌شود.

امام و نظام زمین

از نظر روایات
اسلامی محدودۀ ولایت تکوینی انسان کامل در رهبری باطنی اعمال انسان خلاصه نمی‌شود
بلکه بقاء نظام طبیعی زمین مرهون وجود عنصری انسان کامل است به گونه‌ای که اگر
لحظه‌ای وجود انسان کامل از زمین گرفته شود نظم طبیعی آن بهم می‌خورد، امام باقر
علیه السّلام در این زمینه چنین می‌فرماید:

«جعلهم الله
عزّوجلّ ارکان الأرض أن تمید بأهلها». [13]

خداوند عزّوجلّ امامان
را ستونهای زمین قرار داد تا نظم و آرامش خود را حفظ کند و موجب اضطراب اهل خود
نگردد.

«لو أنّ الامام
رفع من الأرض ساعه لماجت بأهلها کما یموج البحر باهله». [14]

اگر امام ساعتی
از زمین برداشته شود هر آینه از شدّت لرزش با اهل خود موج بر می‌دارد همانطور که دریا
با اهلش موج می‌زند.

از حسن بن علی
الوشاء روایت شده که گوید، از امام رضا علیه السّلام پرسیدم: آیا زمین بدون امام
بجا می‌ماند؟ فرمود: نه گفتم: به ما روایت رسیده که زمین بی‌امام بجا نماند مگر
اینکه خدای بر بندگان خشم کند، فرمود: زمین بدون امام باقی نمی‌ماند و در این صورت
فرو می‌ریزد. [15]

امام و نظام جهان

روایات متعددی
نقش ولایت تکوینی امام را فراتر از نقش در رهبری باطنی اعمال انسان و تأثیر او در
برقراری نظم طبیعی زمین می‌دانند و تصریح می‌نمایند که نظام جهان ماده، مرهون وجود
مادّی امام و زندگی او در زمین است، در زیارت جامعۀ کبیره خطاب به امامان معصوم
علیهم السّلام می‌خوانیم:

«بکم ینزّل الغیث
و بکم یمسک السماء أن تقع علی الأرض».

خداوند به وسیلۀ
شما باران را نازل می‌کند و به وسیلۀ شما کرات آسمانی را نگه می‌دارد که با زمین
برخورد نکنند.

هشام بن سالم می‌گوید
که از امام صادق علیه السّلام شنیدم که می‌گوید: خداوند عزّوجلّ فرمود:

«… لو لم یکن
من خلقی فی الأرض فیما بین المشرق والمغرب إلاّ مؤمن واحد مع امام عادل لاستغنیت
بعبادتهما عن جمیع ماخلقت فی ارضی ولقامت سبع سماوات وارضین بهما». [16]

اگر در همۀ زمین
فردی با ایمان یافت نشود جز یکنفر با امامی عادل، نیازی به عبادت دیگری نیست و هر
آینه نظام آسمانها و زمین‌های هفتگانه برقرار خواهد بود.

ادامه دارد

امام راحل سلام
الله علیه و فقه سنّتی

قسمت اوّل

آیت الله محمّدی
گیلانی

مسابقه و پیشدستی
در تحصیل سعادت جاویدانی مورد تشویق در قرآن کریم است بلکه رقابت و هم‌چشمی در
اکتساب نعیم فناناپذیر را مورد تکلیف قرار داده و آن را بهترین هم‌چشمی و تنافس
اعلام فرموده است: «وفی ذلک فلیتنافس المتنافسون» (سورۀ مطفّفین- آیه 26).

تردیدی نیست که
توفیق وصول به آن سعادت و حیات مغبوط در گرو اعتقاد حق و عمل صالح است که دو بال
عروج به قلّه آن نعیم است و رویش این دو بال جز در حریم تربیت نبوّت ممکن نیست، و
فقط در پرتو مشکات آنکس که حجت بر عصمت وی قائم است می‌توان به سعادت ابدی ره
یافت، و از رحیق مختوم سرشار شد، و فقط رهبر معصوم است که «ماینطق عن الهوی ان هو
إلاّ وحی یوحی» چه وحی نصّ باشد و یا وحی معنی.

وحی نصّ و وحی
معنی

وحی نصّ، همان
قرآن مجید است و کتاب کریم است که معجزۀ خالدۀ رسول الله صلّی الله علیه و آله
بلکه همۀ پیمبران است و به مقتضای تسمیه‌اش به قرآن، حفظ در صدور را می‌طلبد و به
مقتضای تسمیه‌اش به کتاب حفظ در سطور را خواهان است و این دو گونه است حفظ بر امّت
مسلمه واجب است، هیچ گونه وثوقی به حفظ هیچ حافظی نیست مگر آنکه با کتابت مجمع
علیه از صاحبه مطابقت کند، کتابت اجماعی که متواترا ً از اسلاف به اخلاف رسیده بر
همان هیئتی که نخستین بار به اتّفاق صحابه محترم وضع گردیده است، چنانکه وثوقی به
کتابت هیچ کاتبی نیست مگر آن که با آنچه نزد حفّاظ مکرّم به سند صحیح متواتر است
موافقت نماید.

و با این عنایت
مزدوج «یعنی حفظ در صدور و سطور» که به قلوب امت محمدیّه فرموده است، قرآن کریم در
حرزی نفوذناپذیر محفوظ مانده و می‌ماند و وعدۀ الهی: «إنّا نحن نزّلناه الذّکر
وإنّا له لحافظون» (الحجر- آیه 9) انجاز یافته است و از تحریف و تبدیل و انقطاع
سند که به کتب سماویۀ پیشین اصابت کرده، مصون مانده است.

و وحی معنی، همان
سنّت است که مضمون آن را از وحی تلقّی نموده و برای مردم بیان کرده‌اند که قطعا ً
کلام الله نیست، و متابعت از سنّت و تمسّک به آن همانند متابعت از کتاب و تمسّک به
آن واجب است که: «اطیعواالله واطیعوا الرّسول» و «ما آتاکم الرّسول فخذوه…» برای
نمونه‌ای از کتاب در این حکم وجوبی کافی است و امّا از اخباری که دلالت دارند بر
وحی بعمنای دوّم یعنی وحی معنی که همان سنّت است به نقل دو خبر اکتفا می‌کنیم.

در اصول کافی در
خبری صحیح و طولانی از فضیل بن یسار نقل می‌کند که گفت: [سمعت ابا عبدالله علیه
السّلام یقول لبعض اصحاب قیس الماصر (قیس بن ماصر از متکلّمین اصحاب امام صادق
علیه السّلام است که کلام را از امام زین العابدین علیه السلام آموخته بود) ان
الله عزّوجلّ ادّب نبیه فاحسن ادبه فلمّا اکمل له الادب قال: «إنّک لعلی خلق ٍ
عظیم» ثم فوّض الیه امر الدّین والامه یسوس عباده] (ج 1- ص 266).

– شنیدم امام
صادق علیه السلام به بعضی از اصحاب قیس ماصر می‌فرمودند: خداوند عزّوجلّ پیمبرش را
تادیب فرمودند و محاسن آداب را به وی آموختند و چون آداب نیکو را جهت وی تکمیل
نمودند به وی خطاب کردند: «انّک لعلی خلق عظیم» سپس امر دین و امّت را به او تفویض
فرمودند که بدین وسیله بندگانش را سیاست و رهبری نماید.

دقّت لازم در
عبارت «أمر الدّین» روشن می‌کند که مقصود از آن همان احکام شرعی مربوط به افعال
عباد است که بیان آن به رسول الله صلّی الله علیه و آله تفویض گردیده است که ظاهرا
ً مدلول آیۀ: «وأنزلناه إلیک الذّکر لتبیّن للنّاس مانزّل الیهم» (النحل آیه 44)
می‌باشد.

یعنی غایت انزال
تدریجی ذکر و قرآن به تو و اثبات رسالتت بدینوسیله، این بوده که تبیین نمائی آنچه
از احکام الهی را که به جهت مردم نازل گردیده است. و به عبارتی: از اهداف نزول
تدریجی قرآن و اثبات صدق تو در دعوی رسالت از جانب خدایتعالی بدینوسیله، این است
که قول و فعل و تقریر تو در تبیین احکام الهی برای مردم حجت باشد، بلکه مدلول آیۀ
شریفه در دلالت بر مطلوب از روایت مزبور روشن‌تر است و به این بیان، عبارت «ما
نزّل الیهم» اشاره به «وحی معنی» قسیم «وحی نصّ» است که قبلا ً گفتیم.

و خطیب بغدادی در
کتاب «الکفایه فی علم الروایه» از رسول الله صلّی الله علیه و آله نقل می‌کند:
[انّه قال: الا انی اوتیت «الکتاب و مثله معه- الا أنّی قد اوتیت-» القرآن و مثله
الا یوشک رجل شعبان علی اریکته یقول: علیکم بهذا القرآن فما وجدتم فیه من حلال
فاحلّوه و ماوجدتم فیه من حرام فحرموه] (ص 9).